Konstantyn I Grecki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Konstantyn I (ur. 21 lipca/ 2 sierpnia 1868 w Atenach, zm. 11 stycznia 1923 w Palermo) – król Grecji w latach 1913–1917 i 1920–1922 z dynastii Glücksburgów, bocznej linii Oldenburgów. Syn Jerzego I i jego żony – Olgi Konstantinownej.

Rewolucja 11 września 1922 – wojskowy przewrót, jaki miał miejsce we wrześniu 1922 w Grecji. Zorganizowany przez wojsko rozczarowane klęską w wojnie grecko-tureckiej, doprowadził do obalenia rządu i abdykacji króla Konstantyna I.Order Orła Czarnego (niem. Schwarzer Adlerorden) – do 1918 najwyższe odznaczenie Królestwa Prus, obecnie – order domowy b. panującej pruskiej i cesarsko-niemieckiej dynastii Hohenzollernów.

Życiorys[ | edytuj kod]

Absolwent szkół oficerskich w Atenach i Akademii Wojskowej w Poczdamie. W młodości służył w pruskiej gwardii królewskiej. Obarczony odpowiedzialnością za klęskę Greków w wojnie z Turcją w 1897. W 1909, wskutek przewrotu z Gudi, został zmuszony do odejścia z wojska. W 1911 Elefterios Wenizelos mianował go wodzem naczelnym armii greckiej. Podczas I wojny bałkańskiej wykazał się talentem militarnym, jako naczelny dowódca polowy armii greckiej. Już wtedy ujawniła się skłonność Konstantyna do bardzo wysokiego ryzyka dowódczego i politycznego. W kwestiach strategicznych książę wykonywał jednak, acz niechętnie, rozkazy premiera Elefteriosa Wenizelosa.

Jerzy I Glücksburg (gr. Γεώργιος Α΄, Βασιλεύς των Ελλήνων, ur. 24 grudnia 1845 w Kopenhadze, Dania, zm. 18 marca 1913 w Salonikach, Grecja) – król Grecji w latach 1863-1913 z dynastii Glücksburgów, bocznej linii Oldenburgów. Syn króla Danii – Chrystiana IX Glücksburga i Luizy z Hesji-Kassel.Order Słonia (duń. Elefantordenen) – najznamienitsze i najstarsze jednoklasowe odznaczenie Królestwa Danii. W sumie odznaczono nim około 890 osób.

Działalność Konstantyna w czasie wojen zapewniła mu znaczną popularność w społeczeństwie w momencie obejmowania tronu. Prasa nadała mu przydomki Bułgarobójcy i Syna Orła.

Po wybuchu I wojny światowej Konstantyn zajął stanowisko proniemieckie, wbrew sympatiom premiera Wenizelosa, zwolennika ententy. Konflikt między monarchą i jego otoczeniem a rządem przeszedł do historii Grecji jako schizma narodowa. 4 września 1915 Wenizelos zapowiedział w parlamencie zaangażowanie się Grecji w wojnę po stronie Ententy, z powodu czego król (mimo poparcia parlamentarnego dla premiera), doprowadził do dymisji rządu. Nowym premierem został reprezentant opcji proniemieckiej Stefanos Skulidis, który w maju 1916 zgodził się przekazać siłom bułgarskim i niemieckim fort Rupel na Strumie. Wielka Brytania i Francja oskarżyły wówczas Grecję o zdradę i dokonały zbrojnej interwencji na wyspach Chios i Korfu oraz w Pireusie. Konstantynowi przedstawiono ultimatum, w którym zażądano od niego zdemobilizowania sił greckich oraz odwołania premiera. Król zgodził się na spełnienie żądań, apelując przy tym do żołnierzy o wierność. Tymczasem 27 września Wenizelos wydał z greckiej Macedonii proklamację nawołującą do nieposłuszeństwa wobec monarchy i sformował rząd tymczasowy, który miał kontynuować jego wcześniejszą politykę. Państwa sprzymierzone, chociaż oficjalnie nie uznały tego gabinetu, zastosowały blokadę Grecji, by wymusić na królu dalsze ustępstwa. W maju 1917 francuski senator Célestin Jonnart, mianowany wysokim komisarzem ds. Grecji, zażądał wprost od monarchy abdykacji. Konstantyn nie ogłosił abdykacji, lecz 13 czerwca 1917 wyjechał do Tarentu, a następnie do Szwajcarii, oddając władzę drugiemu synowi, Aleksandrowi.

Oldenburgowie – dynastia pochodzenia niemieckiego, panująca w Oldenburgu, księstwach Holsztynu (niem. Holstein) oraz krajach skandynawskich Danii, Norwegii i Szwecji. Boczne linie panowały także w Rosji (pod nazwą poprzedniej dynastii Romanowów) oraz w Grecji. Przedstawicielem tej dynastii jest także Filip Mountbatten, książę-małżonek brytyjskiej królowej Elżbiety IIOrder Królewski Serafinów (szw. Kungliga Serafimerorden) – najwyższe odznaczenie Królestwa Szwecji oraz order domowy szwedzkiego domu panującego.

Konstantyn I wrócił do władzy po wygranych przez rojalistów wyborach parlamentarnych jesienią 1920, gdy król Aleksander już nie żył. Sukces zwolenników króla był efektem zmęczenia społeczeństwa wojnami oraz poczuciem upokorzenia z powodu otwartego ingerowania Francji i Wielkiej Brytanii w wewnętrzne sprawy Grecji. Włochy, Francja i Wielka Brytania jednoznacznie opowiedziały się przeciwko powrotowi Konstantyna I, jednak mimo świadomości tego faktu zwolennicy monarchii zorganizowali plebiscyt, którego wyniki zostały następnie sfałszowane na korzyść władcy (według oficjalnych wyników 999960 głosów za jego powrotem przeciw 10383 przeciwko). Wbrew zapewnieniom z kampanii wyborczej, dwór opowiedział się za kontynuowaniem wojny z Turcją do ostatecznego zwycięstwa (zdobycia Konstantynopola). Armia grecka poniosła jednak klęskę. Fakt ten i rewolucja 11 września 1922 wymusiły na Konstantynie ponowną abdykację w 1922. Zmarł w rok później, na emigracji w Palermo.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Olga Konstantinowna Romanowa (ur. 3 września 1851 w Pawłowsku, zm. 18 czerwca 1926 w Rzymie) − wielka księżna Rosji, królowa Grecji.

Rodzina[ | edytuj kod]

Konstantyn I z żoną i dziećmi.

27 października 1889 poślubił księżniczkę Zofię Pruską (ur. 14 czerwca 1870, zm. 13 stycznia 1932). Z tego związku urodziło się sześcioro dzieci:

  • Jerzy II (1890–1947), król Grecji (1922–1924 i 1935–1947);
  • Aleksander (1893–1920), król Grecji (1917–1920);
  • Helena (1896–1982), królowa rumuńska;
  • Paweł I (1901–1964), król Grecji (1947–1964);
  • Irena (1904–1974), księżna Aosty;
  • Katarzyna (1913–2007).
  • Odznaczenia[ | edytuj kod]

  • Wielki Mistrz Orderu Zbawiciela
  • Wielki Mistrz Orderu Jerzego I
  • Order Słonia (1886, Dania)
  • Wielki Komandor Orderu Danebroga (1913, Dania)
  • Odznaka Honorowa Orderu Danebroga (Dania)
  • Medal Pamiątkowy Złotych Godów Chrystiana IX i Luizy (1892, Dania)
  • Order Orła Czarnego (Prusy)
  • Order Świętego Andrzeja (Rosja)
  • Order Złotego Runa (1889, Hiszpania)
  • Order Serafinów (Szwecja)
  • Order Korony Rucianej (Saksonia)
  • Krzyż Wielki Orderu Łaźni (1895, Wlk. Brytania)
  • Królewski Łańcuch Wiktoriański (1902, Wlk. Brytania)
  • Order Annuncjaty (Włochy)
  • Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana (1886, Austro-Węgry)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Richard Clogg: Historia Grecji nowożytnej. Warszawa: Książka i Wiedza, 2006, s. 299-300. ISBN 83-05-13465-2. (pol.)
    2. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 540-542. ISBN 83-08-03819-0.
    3. Emeis oi Ellines – Historia Wojen Współczesnej Grecji, Skai Bibilio 2008, Ateny
    4. Bonarek J., Czekalski T., Sprawski S., Turlej S.: Historia Grecji. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005, s. 537. ISBN 83-08-03819-0.
    5. Clogg R.: Historia Grecji nowożytnej. Kraków: Książka i Wiedza, 2006, s. 115–119. ISBN 83-05-13465-2.
    6. Nairmark N.: Fires of hatred: ethnic cleansing in twentieth-century Europe. Harvard University Press, 2002, s. 44–46. ISBN 83-05-13465-2.
    7. Czekalski T.: Pogrobowcy Wielkiej Idei. Przemiany społeczne w Grecji w latach 1923–1940. Kraków: Towarzystwo Wydawnicze „Historia Iagiellonica”, 2007, s. 19–20. ISBN 978-83-88737-58-9.
    8. Melville Henry Massu Ruvigny et Raineval: The titled nobility of Europe : an international peerage or „Who's who” of the sovereigns, princes and nobles of Europe. Londyn: Harrison & Sons, 1914, s. 70.
    9. Th. Hauch-Fausbøll: De Kgl. Danske Ridderordener og Medailler. Biografisk billedgalleri. Kopenhaga, 1929, s. 155
    10. William A. Shaw: The Knights of England. Londyn: Sherratt and Hughes, 1906, s. 98.
    11. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie. Wiedeń: 1818, s. 55
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Pireus, Piraeus, Peiraeus (nowogrecki: Πειραιάς Peiraiás lub Pireás, starogrecki / katharewusa: Πειραιεύς Pireéfs) – miasto portowe w Grecji, w Attyce, wchodzące w skład Wielkich Aten.




    Warto wiedzieć że... beta

    Chrystian IX Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg (ur. 8 kwietnia 1818 w Zamku Gottorf w Szlezwiku, zm. 29 stycznia 1906 w Kopenhadze) – książę Szlezwiku-Holsztynu, król Danii. Założyciel dynastii Glücksburg.
    Ententa (czyta się "antanta", z franc. entente – porozumienie, Potrójna Ententa, Trójporozumienie) – sojusz pomiędzy Wielką Brytanią, Francją i Rosją. Do jego powstania dochodziło stopniowo. Był odpowiedzią na zawarte w 1882 Trójprzymierze.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Aleksander I (ur. 21 lipca 1893 w Tatoi koło Aten, zm. 25 października 1920 w Atenach) — król Grecji w latach 1917-1920, z dynastii Glücksburgów, bocznej linii Oldenburgów. Syn Konstantyna I i królowej Zofii Hohenzollern.
    Zofia Dorota Ulryka Alicja Hohenzollern (ur. 14 czerwca 1870 w Poczdamie w Niemczech, zm. 13 stycznia 1932 we Frankfurcie) – księżniczka pruska, królowa Grecji.
    Wojna grecko-turecka - trwająca w okresie od 17 kwietnia do 4 grudnia 1897 roku wojna pomiędzy Królestwem Grecji a Imperium osmańskim, zwana również wojną trzydziestodniową.
    Spółdzielnia Wydawniczo-Handlowa „Książka i Wiedza” – polskie wydawnictwo powstałe w 1948 z połączenia Spółdzielni Wydawniczej „Książka”" (utworzonej przez działaczy PPR) i wydawnictwa "Wiedza" (związanego z PPS). W 1973 wydawnictwo weszło w skład koncernu RSW Prasa-Książka-Ruch, którego częścią pozostawało do likwidacji konglomeratu w 1990 r.

    Reklama