Konkordancja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Konkordancja (z łac. concordia „zgoda”) – alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków lub symboli znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg. Jest to zwykle dość obszerne opracowanie zawierające spis wyrazów występujących w wybranym dziele lub w pracach konkretnego autora wraz ze wskazaniem miejsc ich występowania.

Oficyna Wydawnicza „Vocatio” – wydawnictwo założone w 1991 roku w Warszawie specjalizujące się w wydawaniu książek dla dzieci, poradników, powieści, oraz publikacji naukowych związanych z religią (m.in. z biblistyką). Sztandarową serią wydawnictwa jest „Prymasowska Seria Biblijna”, „Z Biblią przez życie – pod patronatem Prymasa Polski”, „Rozprawy i Studia Biblijne”, „Biblioteka Dialogu” i inne.Kazimierz Romaniuk (ur. 21 sierpnia 1927 w Hołowienkach) – polski biskup rzymskokatolicki, profesor nauk biblijnych, biskup pomocniczy warszawski w latach 1982–1992, biskup diecezjalny warszawsko-praski w latach 1992–2004, od 2004 biskup senior diecezji warszawsko-praskiej.

Choć w bibliografiach językoznawczych spotyka się wiele rodzajów publikacji określanych mianem „Konkordancja” to najczęściej tego terminu używa się do konkordancji biblijnych. Wraz z rozwojem technologii cyfrowych znaczenie konkordancji drukowanych spada z powodu wykorzystywania tekstów cyfrowych.

Jan Flis (ur. 12 sierpnia 1945 w Polichnie, zm. 26 lipca 2016) – polski duchowny katolicki, teolog, profesor nauk teologicznych, tłumacz Biblii.Leksykon (słownik encyklopedyczny, z późn. gr. leksikón) – uporządkowany zbiór wiedzy ujęty w formie haseł wraz z ich podstawowymi opisami, lub też zawierający wiedzę encyklopedyczną w formie skondensowanej. Jest formą pośrednią pomiędzy słownikiem opisującym hasła czysto definicyjnie, a encyklopedią, zawierającą artykuły bogato opisujące przedstawiane tematy.

Konkordancja w archiwistyce – spis (wykaz) dawnych sygnatur i odpowiadających im nowych.

Wyróżnia się następujące typy konkordancji:

  • konkordancja wyrazowa – zestawienie występujących słów (pierwszą sporządził Hugon a Sancto Caro w XIII w., była to konkordancja biblijna do tekstu Wulgaty).
  • konkordancja rzeczowa (tematyczna) – zestawienie występujących zdań, zagadnień lub nazw własnych (pierwszą sporządził Antoni Padewski w XIII w.).
  • Konkordancje biblijne[ | edytuj kod]

    Inspiracją do tworzenia konkordancji biblijnych były pochodzące z XII wieku materiały kaznodziejskie zebrane w dziele Beniamin minor autorstwa Ryszarda od św. Wiktora. W XIII w. pojawiły się zwiastuny konkordancji do których w pierwszej kolejności należy zaliczyć Concordantiae Tomasza Gallusa i Concordantiae morales Antoniego z Padwy.

    Mieczysław Kwiecień (ur. 1936) – polski duchowny protestancki wyznania zielonoświątkowego, biblista, tłumacz Biblii, kaznodzieja w zborze Warszawa-Wola, absolwent Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (1960) i Uniwersytetu w Bazylei (1961), Kierownik Szkoły Biblijnej ZKE (1972-1981), wieloletni dziekan i wykładowca Warszawskiego Seminarium Teologicznego. Przygotował konkordancję dla Biblii warszawskiej. Współpracował z czasopismami religijnymi trzech Kościołów protestanckich.Na Straży – wydawnictwo religijne Zrzeszenia Wolnych Badaczy Pisma Świętego. Zajmuje się wydawaniem książek, broszur, komentarzy do Biblii, słowników oraz czasopism. Nazwa wydawnictwa jest zarazem nazwą dwumiesięcznika wydawanego od 1958 roku. Pozostałe czasopisma wydawane przez to wydawnictwo to dwumiesięcznik „Wędrówka” (skierowany głównie do młodzieży) oraz dwumiesięcznik „The Herald” (będący tłumaczeniem jego angielskiego czasopisma religijnego drukowanego w Stanach Zjednoczonych przez Pastoralny Instytut Biblijny (Pastoral Bible Institute).

    Prekursorem konkordancji biblijnych był Hugon a Sancto Caro (1200?–1263). Inicjując i koordynując pracę około 500 dominikanów z klasztoru św. Jakuba w Paryżu, w okresie 15 lat opracował pierwszą konkordancję do tekstu Wulgaty (t.zw. Concordantiae Sacrorum Bibliorum lub Concordantiae Sancti Jacobi [Konkordancja św. Jakuba], ukończona w 1267). Było to dzieło pełne skrótów przez co trudne do praktycznego wykorzystania. Wskazywało ono położenie każdego słowa w konkretnym rozdziale Pisma Świętego, jednak bez zaznaczenia tekstowego kontekstu jego występowania. Konkordancja ta przeszła szereg późniejszych przeróbek i uzupełnień dzięki którym stała się pierwowzorem późniejszych konkordancji.

    Stephen Langton (ur. ok. 1150/60 – zm. 9 lipca 1228) – angielski duchowny i polityk, arcybiskup Canterbury i prymas Anglii 1207-28. Odegrał dużą rolę w przygotowaniu Magna Charta Libertatum w 1215.Konkordancja Stronga (ściślej Pełna Konkordancja Biblii Stronga) – konkordancja Pisma Świętego w przekładzie Króla Jakuba (KJV) zredagowana pod przewodnictwem dr Jamesa Stronga (1822–1894), a pierwotnie opublikowana w 1890 roku. W tym czasie Strong posiadał tytuł profesora nauk teologii egzegetycznej przy Seminarium Teologicznym Drew.

    W XVI wieku zaczęły powstawać pierwsze konkordancje biblijne dla tekstów oryginalnych. W 1523 roku w Wenecji opublikowano konkordancję R. Isaaca ben Nathana (rozkwit jego działalności pisarskiej przypadł na początek XV w.), opartą na tekście hebrajskim ST. Konkordancję do tekstu greckiego NT opracował Sixtus Betuleius (1501–1554). W XVI wieku powstała też konkordancja zredagowana przez Roberta Estienne’a.

    Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Polskie konkordancje biblijne[ | edytuj kod]

  • „Konkordancja biblijna” (do Biblii gdańskiej), zespół redakcyjny ZWBPŚw, („Straż” 1939; „Na Straży” 1965, 1982; „Znaki Czasu” 1982, 1991; ZKE 1982)
  • „Konkordancja podręczna Pisma Świętego Nowego Testamentu” (Nowy Testament Eugeniusza Dąbrowskiego), Eugeniusz Dąbrowski (Albertinum 1955)
  • „Podręczna konkordancja biblijna”, Elizeusz Trzeciak, (Księgarnia Św. Wojciecha 1967)
  • „Konkordancja do Pisma Świętego Nowego Testamentu” (Nowy Testament Kazimierza Romaniuka), Kazimierz Romaniuk, II tomy, (Akademia Teologii Katolickiej 1985, 1988)
  • „Konkordancja Nowego Testamentu” (do Biblii Tysiąclecia, wyd. 8 NT, 1982), II tomy, Kazimierz Grela (Polskie Towarzystwo Teologiczne, Kraków 1987)
  • „Konkordancja Starego i Nowego Testamentu do Biblii Tysiąclecia”, Jan Flis („Vocatio” 1991, 2000)
  • „Konkordancja Biblijna do Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu. Nowy Przekład z języków hebrajskiego i greckiego.” (do Biblii warszawskiej), Józef Kajfosz i Mieczysław Kwiecień („Vocatio” 1995)
  • „Biblia gdańska w systemie Stronga”, „Na Straży” (NT – 1996, 2007, 2014; ST w dwóch tomach – 2004, 2017)
  • Uwagi[ | edytuj kod]

    1. Hugon zastosował opracowany w 1203 roku podział Biblii na rozdziały wprowadzony przez Stephena Langtona oraz zastosowaną przez Tomasza Gallusa metodę podziału rozdziałów Biblii na siedem części oznaczanych pierwszymi literami alfabetu – od A do G.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. konkordancja. W: Słownik języka polskiego PWN [on-line]. pwn.pl. [dostęp 2019-09-21].
    2. ks. Jan Flis. Jak opracować konkordancję biblijną?. „Ruch biblijny i liturgiczny”. 42/1, s. 54-60, 1989. Polskie Towarzystwo Teologiczne. DOI: 10.21906/rbl.2022. 
    3. Tomasz Gałuszka: Concordantia. dominikanie.pl. [dostęp 2019-09-21].




    Warto wiedzieć że... beta

    Robert Estienne (ur. 1503 w Paryżu; zm. 7 września 1559 w Genewie), znany także jako Robert Stefanus (łac.: Stephanus) – XVI-wieczny drukarz w Paryżu. Początkowo był katolikiem, później został protestantem. Był pierwszym, który wydrukował Biblię z tekstem podzielonym na rozdziały i wersety.
    Wydawnictwo „Znaki Czasu” – wydawnictwo Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP, publikujące książki i czasopisma o charakterze religijno-społecznym.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku (w formie koinè (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg biblijnych.
    Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego – międzynarodowy ruch religijny działający również w Polsce. Ruch wywodzi się od Badaczy Pisma Świętego. Do 2007 roku gdy doszło do połączenia ze Stowarzyszeniem Badaczy Pisma Świętego nosił nazwę Wolni Badacze Pisma Świętego.
    Biblia gdańska – przekład Biblii na język polski z roku 1632 dokonany wspólnie przez braci czeskich i kalwinistów. Jedno z najpopularniejszych polskich tłumaczeń protestanckich.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.

    Reklama