Komora grobowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Komora grobowa – w starożytnym Egipcie sala sarkofagowa, komora „odrodzenia”, miejsce wiecznego pobytu zmarłego, zwane „Dżeser-dżeseru” – „Święte Świętych”.

Tawaret (egip. Taweret – "wielka"), znana również jako Tauret, Thoueris (gr.), Thoeris lub Toeris; starożytne egipskie bóstwo opiekuńcze. Tawaret chroniła kobiety w czasie ciąży i porodu, była piastunką małych dzieci, opiekunką domu i snu.Termin ten pojawił się w XVI wieku p.n.e., gdy Egipt wkroczył w okres silnej ekspansji terytorialnej pod rządami XVIII dynastii. Po zjednoczeniu kraju przez Narmera egipski władca nosił tytuł nesut-biti – Ten-który-należy-do-pszczoły-i-trzciny, bowiem w tym okresie godłem Górnego Egiptu była pszczoła, a Dolnego – trzcina. Z biegiem czasu zaczęto używać tytułu Król Górnego i Dolnego Egiptu oraz Król Południa i Król Północy.

W okresie Starego Państwa, za panowania władców IV, V i VI dynastii, komora grobowa, zwana „komorą odrodzenia”, umieszczana była we wnętrzu piramidy lub pod nią wykuta w podłożu. W wielkiej piramidzie Cheopsa znajdują się aż trzy komory grobowe: jedna pod powierzchnią podłoża tzw. komora pierwotna i dwie we wnętrzu: Komora Królowej oraz, umieszczona mniej więcej na 1/3 wysokości piramidy – Komora Króla. W sali tej o wymiarach 5,2x10,8x5,8 m wysokości, posadzkę i ściany wykonano z ciemnoczerwonego granitu. Jej płaski sufit tworzy dziewięć 50-tonowych bloków takiego samego granitu co reszta pomieszczenia. Jedyną rzeczą, znajdującą się w jej wnętrzu, jest sarkofag wykonany z czarnego granitu (dziś mocno już zniszczony i uszkodzony, pozbawiony pokrywy). Ściany pozbawione są jakichkolwiek dekoracji, malowideł czy też inskrypcji.

Alabaster − zbity, dobrze prześwitujący, biały lub nieco zabarwiony (np. na żółtawo, zielonkawo, różowawo) minerał, będący drobnoziarnistą odmianą gipsu.Piramida – budowla w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej lub do niego podobnym, służąca najczęściej jako grobowiec albo podbudowa dla świątyni. Najbardziej znane kompleksy piramid znajdują się w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce.

W piramidzie Chefrena wnętrze jest o wiele skromniejsze. Korytarze obłożone są czerwonym granitem, a komora grobowa, znajdująca się częściowo pod powierzchnią podłoża wapieniem. Sufit stanowi dwuspadowe sklepienie. Znajduje się w niej piękny, granitowy sarkofag. Tu także ściany pozbawione są jakichkolwiek inskrypcji czy dekoracji.

Totmes I (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu z XVIII Dynastii, z okresu Nowego Państwa, syn Seniseneb, która nie pochodziła z królewskiego rodu. Prawdopodobnie nie był spokrewniony z główną linią władców XVIII dynastii. Totmes wstąpił na tron po bezpotomnej śmierci Amenhotepa I i aby uprawomocnić swą władzę pojął za żonę jego siostrę – Ahmes, córkę Ahmose i królowej Ahmes-Nefertari. Panował w latach 1504-1492 p.n.e. Według Manethona – 12 lat. O ósmym i dziewiątym roku jego panowania mówią inskrypcje na kamiennych blokach z Karnaku.Nut (egip. noc) — w mitologii egipskiej bogini nieba należąca do Wielkiej Enneady. Nut była dzieckiem Szu, boga powietrza oraz Tefnut uosabiającej wilgoć. Za męża oraz brata Nut Egipcjanie uznawali Geba, reprezentującego Ziemię. Taka personifikacja odróżnia mitologię egipską od wielu innych, gdzie niebo kojarzono z pierwiastkiem męskim, a ziemię z żeńskim, np. Uranos i Gaja u Greków.

Komory grobowe w piramidach ostatniego władcy V dynastii i władców VI dynastii zasadniczo różnią się od ich poprzedników. Piramidy Unisa, Pepi I, Teti i Pepi II zwane są „Mówiącymi Piramidami” z racji tekstów, znajdujących się na ścianach przedsionków i samych komór grobowych, zwanych Tekstami Piramid.

Teksty Piramid – niejednorodny zbiór straroegipskich tekstów religijnych, związanych z kultem zmarłych i zredagowanych w Starym Państwie przez kapłanów z On (Heliopolis). Obejmowały formuły, zaklęcia, hymny, mity. Teksty utrwalane były na ścianach wewnętrznych korytarzy i komór grobowych władców, gdyż tylko dla władców były przeznaczone. Najstarsze inskrypcje pochodzą z komory grobowej piramidy Unisa z V dynastii.Kwarcyt - skała metamorficzna, która powstała przez przeobrażenie piaskowców i mułowców zbudowanych niemal wyłączne z okruchów kwarcu. W Polsce kwarcyty występują głównie w masywach metamorficznych Sudetów.

W okresie Nowego Państwa na skutek trwającego od dziesiątek lat, złodziejskiego procederu, w wyniku którego ograbiono i zniszczono wiele królewskich nekropolii, władcy XVIII dynastii podjęli decyzję całkowicie zmieniającą odwieczną tradycję grzebalną. Jako pierwszy dokonał tego Totmes I polecając wykonanie dla siebie podziemnego, tajnego grobowca w odludnym miejscu, nieopodal urwiska płaskowyżu Pustyni Libijskiej, w miejscu zwanym Sechet-aat, co znaczy „Wielka Łąka”, dziś znanym jako Dolina Królów. W wyniku tej decyzji zaczęto drążyć podziemne grobowce, które z czasem przekształciły się w hypogea, podziemne labirynty korytarzy, pochylni, schodów i sal. Komora grobowa znajdująca się z reguły na końcu lub pod koniec kompleksu od tej pory stała się wspaniałą, ogromną salą (w wielu grobowcach o powierzchni od 160 do ponad 200 m²), stanowiącą miejsce „wiecznego pobytu króla”. Zazwyczaj była to sala z czterema, sześcioma lub ośmioma filarami oraz kilkoma bocznymi pomieszczeniami, stanowiącymi „magazyny” wyposażenia króla w podróży po Zaświatach. W centralnym miejscu sali znajdował się królewski sarkofag wykonany zazwyczaj z:alabastru, kwarcytu, granitu lub rzadziej – bazaltu. Ściany całego grobowca, a w szczególności komory grobowej, pokryte były reliefami i wspaniałymi malowidłami, a także tekstami z Królewskich Ksiąg Grobowych: Księgi Amduat, Księgi Bram, Dnia i Nocy, Jaskiń, Ziemi... Sam, pełny tytuł Księgi Amduat przedstawia powody umieszczania świętych tekstów w królewskich grobowcach: ...”Pisma ukrytej komnaty, siedziby dusz, bogów, cieni, i ich akcji... Dla poznania dusz Duat, dla ich aktów, dla poznania aktów wychwalania boskiej światłości, dla poznania tajemnych mocy, dla poznania zawartości godzin i ich bogów. By wiedzieć to, co On im mówi, by znać bramy i drogi, jakimi podąża Wielki Bóg, by znać bieg godzin...”. Malowidła przedstawiają króla przed obliczem Ozyrysa – Króla Zaświatów, Wielkiego Sędziego Zmarłych, ukazują „podróż ku kresowi nocy”, ceremonie mumifikacji oraz ceremonie „Otwarcia Ust”, wszędzie widnieją wizerunki bogini Nieba Nut w towarzystwie boga Ziemi Geb i niekiedy boga Powietrza Szu. Najwspanialszą, chyba spośród wszystkich, komorę grobową, wykonano dla faraona Seti I. Wszędzie znajdują się wizerunki bogów oraz teksty Świętych Ksiąg. Na ciemnoniebieskim suficie uwieczniono zapis astronomiczny układu konstelacji w chwili narodzin Seti I. Gwiazdozbiory przedstawione są w formie ogromnych złocistych postaci, wśród których znajdują się bogowie Thot, Anubis, Ptah i Toeris. Barwy i kontury malowideł zachowały swoją dawną ostrość i wyrazistość. W czasie pogrzebu zmarłego króla pomieszczenia przyległe do komory grobowej zapełniano wszelkiego rodzaju przedmiotami, mającymi służyć królowi w jego pozaziemskim bytowaniu. Składano tu przedmioty codziennego użytku i żywność: wypatroszone kaczki, udźce baranie, dzbany pełne piwa i wina, setki skrzyń i skrzynek wypełnionych wszelakiego rodzaju strojami, tysiące naczyń na kosztowne oleje, maści i pachnidła, pełne zestawy uzbrojenia: łuki, strzały, harpuny, bumerangi, maczugi i włócznie. A wszędzie wokół stały rozstawione statuetki króla w różnych pozach, ze złota, fajansu i drewna. Wokół nich całe regimenty uszebti, małych drewnianych figurek, które miały wykonywać wszelkie prace w zastępstwie swego Pana. Ale nade wszystko wszędzie błyszczało złoto, całe góry złota, kaskady i strumienie złota.

Seti I – faraon, władca starożytnego Egiptu z XIX dynastii, syn Ramzesa I i królowej Sitre, ojciec przyszłego wielkiego faraona Ramzesa II.Uszebti (z egip., także szauabti, szabti - odpowiadający; uszebt - opiekować się) - w starożytnym Egipcie figurka w kształcie mumii, z dwiema motykami w rękach i workiem na plecach, wkładana do grobu wraz z ciałem zmarłego.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Teksty Piramid
  • piramida Cheopsa
  • Dolina Królów




  • Warto wiedzieć że... beta

    Grobowiec – samodzielna budowla (kaplica grobowa), kompozycja architektoniczno-rzeźbiarska umieszczana w nawach bocznych, kaplicach, podziemiach kościołów albo nad podziemną mogiłą na cmentarzu.
    Starożytny Egipt (egip. Kemet, Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie). W okresie największego rozkwitu (Nowe Państwo) obejmująca swoim zasięgiem także Nubię (Kusz) oraz Punt na południu, Syropalestynę (Retenu) na północnych rubieżach azjatyckich, oraz tereny libijskie na północnym zachodzie.
    Piramida Chefrena - druga co do wielkości piramida w Gizie w Egipcie i grobowiec faraona Chefrena – czwartego z kolei władcy starożytnego Egiptu z IV dynastii, który był również budowniczym Wielkiego Sfinksa.
    Thot (lub Thoth) – egipski bóg Księżyca, patron mądrości. Zaliczano go do bogów-stwórców i uważano za wynalazcę egipskiego pisma – hieroglifów, kalendarza, a także arytmetyki, geometrii, muzyki, liczby i rysunków. W związku z tym był przede wszystkim opiekunem i patronem pisarzy oraz ludzi nauki i sztuki.
    Ozyrys - (egip. Isir lub Iszir) w mitologii egipskiej bóg śmierci i odrodzonego życia, Wielki Sędzia zmarłych. Syn bogini Nut i boga Geba, brat Seta, Izydy i Neftydy. Poślubił Izydę, był władcą ziemi, podziemi i krainy umarłych (Pola Jaru). Miał dwóch synów: Anubisa z Neftydą i Horusa z Izydą.
    Sarkofag (gr. σαρκoφάγος / sarkophagos; z gr. σάρξ / sarx - 1. „mięso”, 2. „ciało” + gr. φαγειν / phagein - „zjeść, pożreć”) – zdobiona trumna w kształcie skrzyni ceramicznej lub kamiennej, dekorowana techniką malarską lub rzeźbiarską, znana od czasów starożytnych.
    Ptah (czyt. pta) - bóg memficki. W mitologii egipskiej jest to bóg stwórca, stojący na czele Wielkiej Trójki Bogów. Razem z lwiogłową Sechmet i Nefertumem tworzyli w Memfis triadę. Ptah był opiekunem sztuk i rzemiosła. Występował pod postacią człowieka, z ogoloną głową i laską (będącą połączeniem symbolu anch, berła uas i filaru dżed) w ręku. Świętym zwierzęciem Ptaha był Apis. Za syna Ptaha uznano Nefertuma oraz półboga Imhotepa, arcykapłana i budowniczego piramidy Dżasera. W okresie hellenistycznym utożsamiany przez Greków z Hefajstosem.

    Reklama