Komedia starogrecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Grecka maska komediowa z przełomu IV i III wieku p.n.e.

Komedia starogrecka ukształtowała się w V wieku p.n.e. Stała się jednym z podstawowych gatunków dramatu starożytnej Grecji, traktowanym jako opozycyjny do tragedii. Badacze wyróżniają trzy etapy rozwoju komedii starogreckiej: staroattycki, średni i nowy. Według greckiej mitologii muzą komedii jest Talia.

Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.Hetera (gr. hetaíra - towarzyszka) – odpowiednik kurtyzany w starożytnej Grecji. Hetera od zwykłej prostytutki różniła się niezależnością i wysoką pozycją towarzyską. Inna nazwa to córa Koryntu.

Komedia staroattycka (stara)[ | edytuj kod]

Wywodzi się z doryckich improwizowanych mimów ludowych (żartobliwych scenek o tematyce zaczerpniętej z mitologii lub codzienności), rozpowszechnionych w Sparcie, Megarze, Syrakuzach, Tarencie. Literacki kształt nadał tym przedstawieniom żyjący na przełomie VI i V wieku p.n.e. Epicharm, uznawany za jednego z twórców komedii. W V wieku p.n.e. tradycja dorycka uległa przemieszaniu z attyckim satyrycznym śpiewem, wykonywanym podczas kommosów – pochodów ku czci boga Dionizosa.

Komedia satyryczna - zbliżony do satyry podagtunek komedii, w którym komizm uzyskuje się poprzez ośmieszenie aktualnych zjawisk społecznych i politycznych. Cele utworów reprezetujących gatunek są przeważnie bieżące - za pomocą środków dramatycznych i satyrycznych walczą one z istniejącymi w danym miejscu i czasie obyczajami, instytucjami, modami i konwencjami.Kratinos (stgr. Κρᾰτῖνος łac. Cratinus, ur. 520 p.n.e., zm. 423 p.n.e.) - grecki komediopisarz tworzący w Atenach.

Cechy charakterystyczne komedii staroattyckiej to satyra (społeczna i polityczna) i elementy fantastyczne (obecne w tematyce, a także kostiumach występujących aktorów). Język utworów jest śmiały i dosadny.

Przedstawiciele:

  • Kratinos (520–423 p.n.e.)
  • Eupolis (446–411 p.n.e.)
  • Arystofanes (ok. 446–385 p.n.e.)


  • Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Talia (także Taleja, „Rozkoszna”; gr. Θάλεια Tháleia ‘kwitnąca’, łac. Thalia, Thalea) – w mitologii greckiej muza komedii.
    Menander (stgr. Μένανδρος Menandros, 342-291 p.n.e.) – starożytny poeta grecki, syn Diopejthesa i Hegestraty, główny przedstawiciel komedii nowej i komedii charakterów.
    Tragedie greckie powstawały od VI w. p.n.e. do okresu rzymskiego, wszystkie zachowane w całości są jednak dziełami trzech wielkich tragików ateńskich V w. p.n.e. - Ajschylosa, Sofoklesa i Eurypidesa. Czas ich działalności obejmuje łącznie zaledwie 80 lat. Pierwsze wystawienie tragedii odbyło się w 534 p.n.e. w Atenach za rządów Pizystrata - pierwsza zachowana tragedia, Persowie Ajschylosa (472 p.n.e.), wiąże się ze zwycięstwem Aten stanowiącym początek ich potęgi politycznej i kulturalnej. Koniec potęgi Aten na skutek ich klęski w wojnie peloponeskiej (404 p.n.e. - trzy lata po śmierci Eurypidesa i dwa lata po śmierci Sofoklesa) jest zarazem końcem epoki wielkich ateńskich utworów tragicznych. Zachowało się siedem tragedii Ajschylosa, siedem tragedii Sofoklesa i osiemnaście tragedii Eurypidesa (w tym Rhesos, prawdopodobnie nieautentyczny). Wybór ten (prócz ośmiu przekazanych przez inne źródła) dokonał się w czasach cesarza Hadriana. Nie dotarły do naszych czasów tragedie poprzedzające twórczość Ajschylosa ani następujące po Eurypidesie, a także większość twórczości trójki wielkich tragików - według źródeł starożytnych łącznie z dramatami satyrowymi Ajschylos miał bowiem napisać dziewięćdziesiąt tragedii, Sofokles ponad sto, a Eurypides dziewięćdziesiąt dwie. Świetność tragedii wiąże się więc ściśle z okresem politycznego rozkwitu Aten - tragedie IV w., tragedie aleksandryjskie i tragedie przed Ajschylosem są słabo znane (żadna nie zachowała się w całości) i cechuje je o wiele mniejsza wartość literacka. Mimo że okres twórczości wielkich tragików był tak krótki, między twórczością Ajschylosa i Eurypidesa zachodzą znaczne różnice, był on okresem szybkiej ewolucji gatunku. O ile nie zaznaczono inaczej, informacje zawarte w tym artykule odnoszą się do tragedii V w.
    Dramat (z gr. δρᾶμα – dráma czyli działanie, akcja) – jeden z trzech rodzajów literackich (obok liryki i epiki). Jest to właściwie rodzaj sztuki na granicy teatru i literatury.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Epicharm, znany również jako Epicharm z Kos (gr. Επίχαρμος), ur. ok. 540 p.n.e., zm. ok. 450 p.n.e. – grecki komediopisarz uważany powszechnie za jednego twórców komedii, najważniejszy twórca tzw. komedii sycylijskiej; filozof, zaliczany do pitagorejczyków.
    Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.

    Reklama