Komedia rzymska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Antyczna komedia rzymska (łac. comoedia) – rozwijała się od III wieku p.n.e., wywodzi się bezpośrednio z greckiej komedii nowej. Kulturalny podbój Rzymu przez Grecję jest widoczny w bardzo intensywnym korzystaniu z attyckiej tradycji literackiej.

Titus Maccius Plautus (ok.250 p.n.e. w Sarsina - ok.184 p.n.e.) - komediopisarz rzymski, jeden z najstarszych (obok Katona Starszego) pisarzy rzymskich, których utwory zachowały się w czymś więcej niż fragmentach, a przy tym jeden z dwóch (obok Terencjusza) komediopisarzy rzymskich, których komedie znamy z autopsji.Cecyliusz Stacjusz (łac. Caecilius Statius; ur. ok. 230 p.n.e. - zm. ok. 168 p.n.e.) - komediopisarz rzymski. Pochodził z Galii Przedalpejskiej, prawdopodobnmie przybył do Rzymu jako jeniec wojenny po wojnie z Insubrami. Wyzwolony przez patrona, przyjął jego nazwisko rodowe Caecilius. Przyjaźnił się z Enniuszem, który mieszkał po sąsiedzku na Awentynie.

Na gruncie języka łacińskiego komedię nowoattycką zaszczepił Liwiusz Andronikus (ok. 284 p.n.e. – ok. 204 p.n.e.), Grek, wzięty do niewoli przez Rzymian. Newiusz (ok. 270 – 201 p.n.e.) wzbogacił komedię o elementy politycznej krytyki. Komedia wbrew sprzeciwom władzy często przypominała o złej sytuacji niższych warstw społecznych. Wzorując się na teatrze greckim, aktorzy nosili strój zwany pallium, stąd nazwa fabula palliata. W tym gatunku po prostu przenoszono komedię nowoattycką do teatru rzymskiego, która była przetłumaczona na język łaciński, ale wciąż osadzona w rzeczywistości greckiej. Często stosowano kontaminację, czyli stworzenia jednego utworu z połączenia kilku innych. Dopiero w II wieku p.n.e. aktorzy przybrali rzymskie togi, a komedie zaczęto określać mianem fabula togata. Ten typ komedii jest nazywany często „rzymską komedią narodową”, ponieważ utwór był związany z aktualną problematyką i był osadzony w kulturze rzymskiej.

Toga – historycznie był to wierzchni, lekki strój noszony w starożytnym Rzymie; togę przywdziewano na tunikę, pozostawiając przy tym odsłonięte ramię.Komedia starogrecka ukształtowała się w V wieku p.n.e. Stała się jednym z podstawowych gatunków dramatu starożytnej Grecji, traktowanym jako opozycyjny do tragedii. Badacze wyróżniają trzy etapy rozwoju komedii starogreckiej: staroattycki, średni i nowy. Według greckiej mitologii muzą komedii jest Talia.
Przedstawiciele fabula palliata
  • Plaut (ok. 250 – ok. 184 p.n.e.)
  • Terencjusz (ok. 195 – nie wcześniej niż 159 p.n.e.)
  • Cecyliusz Stacjusz (ok. 230 p.n.e. – ok. 168 p.n.e.)
  • Przedstawiciele fabula togata
  • Afraniusz (druga połowa II w. p.n.e.)
  • Titiniusz
  • Kwinkcjusz Atta
  • Innym gatunkiem komediowym była tzw. fabula atellana, która składała się z krótkich, improwizowanych scenek satyrycznych. Cechowała je rubaszność i duża schematyczność postaci. Szybko przekształciła się w gatunek literacki. Przypuszcza się, że z fabuli atellany pochodzi mim, a także wywodzi się z niej charakter późniejszej komedii dell'arte.

    Publius Terentius Afer (ur. ok. 195 p.n.e., zm. nie wcześniej niż w 159 p.n.e.) – komediopisarz rzymski, jeden z dwóch (obok Plauta), których komedie zachowały się do naszych czasów.Komedia (łac. comoedia, z gr. κωμῳδία komodia, od wyrazów κῶμος komos – pochód i ᾠδή ode – pieśń) – jeden z trzech, obok tragedii i dramatu właściwego, gatunków dramatycznych. Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w starożytnej Grecji i Rzymie. Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • komedia
  • komedia starogrecka
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Komedia. W: Słownik kultury antycznej : Grecja, Rzym. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 234-235. ISBN 83-214-0406-5.




  • Warto wiedzieć że... beta

    Gnejusz Newiusz (łac. Gnaeus Naevius) - poeta rzymski, który najprawdopodobniej urodził się w Kapui w Kampanii, a zmarł w 201 p.n.e. w Utyce (Afryka Północna). Brał udział w I wojnie punickiej (264-241 p.n.e.). Od 235 p.n.e. pisał sztuki teatralne, komedie i tragedie. Pierwszą wystawił w 235 p.n.e. w Rzymie. Były to zazwyczaj przeróbki dramatu greckiego, ale także własne komedie o tematyce rzymskiej (fabula togata). Do naszych czasów dotarło 35 tytułów tych sztuk i około 140 fragmentów. Wprowadził do literatury rzymskiej fabula praetexta czyli tragedię o tematyce narodowej.
    Republika rzymska – państwo powstałe w starożytnym Rzymie, istniejące w latach 509 p.n.e.–27 p.n.e., które rozwinęło się z niewielkiego, monarchicznego państwa-miasta Lacjum w środkowej części Półwyspu Apenińskiego do największej potęgi świata antycznego kontrolującej cały basen Morza Śródziemnego, by następnie przekształcić się w cesarstwo rzymskie.
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama