Komedia ludzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Komedia Ludzka (oryg. fr. La Comédie Humaine) – cykl powieści i opowiadań francuskiego pisarza Honoriusza Balzaka składający się z ponad 130 utworów, w których wielokrotnie pojawiają się te same postacie, a jest ich ponad 2000.

Eliksir życia (od arab. El Iksir; łac. elixir vitae) – znany także jako "eliksir nieśmiertelności" lub "Tańcząca Woda" – fikcyjna substancja (płyn, napój) mająca zatrzymywać proces starzenia u osoby, która ją wypiła. Miała dawać młodość i wieczne życie (nieśmiertelność). Czasem przypuszczano, że żeby go stworzyć, potrzebny jest kamień filozoficzny.Weksel (z nm. Wechsel ‘zmiana’) – rodzaj papieru wartościowego imiennego lub na zlecenie, w którym wystawca weksla (trasant) zobowiązuje się bezwarunkowo, że inna osoba (trasat) dokona na rzecz odbiorcy weksla (remitenta) zapłaty określonej sumy pieniężnej (weksel trasowany) albo sam przyrzeka, że zapłaci sumę wekslową odbiorcy weksla (weksel własny, sola weksel). Przy wekslu własnym wystawca jest głównym dłużnikiem odbiorcy weksla – odwrotnie niż przy wekslu trasowanym, gdzie dłużnikiem głównym jest trasat, który przyjął weksel (jako akceptant), a dłużnikiem ubocznym wystawca, który odpowiada w razie niewypłacalności dłużnika głównego.

Balzak potraktował człowieka jako gatunek przyrodniczy i rozpatruje jego odmiany występujące w różnych środowiskach. Bazą danych Balzaka były luźne, odręczne notatki, ustawicznie przenoszone z jednego miejsca pobytu do innego.

Jądrem cyklu jest powieść Ojciec Goriot, od której zaczęła się koncepcja Komedii Ludzkiej. Pomysł polegał na zaludnieniu tymi samymi postaciami cyklu utworów.

Styl utworów Balzaka odznacza się licznymi obszernymi opisami tła historycznego oraz środowiska, co odzwierciedla zasadnicze założenie autora, że istnieje wzajemna zależność między charakterem jednostki a otoczeniem.

Studium kobiety – opowiadanie Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka, stanowiące część Scen z życia prywatnego. Po raz pierwszy zostało opublikowane w czasopiśmie La Mode w 1830.Sakiewka (fr. La Bourse) – opowiadanie Honoriusza Balzaka z 1832, należąca do Scen z życia prywatnego cyklu Komedia ludzka.

Siłą napędową jego postaci jest dążenie do kariery i zdobycie pieniędzy. Sprawy finansowe Balzak znał z własnego doświadczenia. Opisy operacji kredytowych (weksle, długi, wierzyciele, egzekucje) mogą służyć jako przykłady podręcznikowe z ekonomii.

Mało który pisarz poświęcił tyle miejsca w swych dziełach pieniądzowi, ponieważ to pieniędzmi jest wyłożona droga do sukcesu, władzy i luksusu.

Obok pieniądza ważnym tematem jest miłość. Balzak zgłębił duszę (psychikę) kobiety, jak mało który pisarz. Po pierwszych sukcesach literackich Balzak prowadził bujne życie towarzyskie, był ulubieńcem pań z towarzystwa, które nie szczędziły mu swych wdzięków. On za to, chcąc zaimponować kochankom, wydawał więcej, niż zarabiał. Tonął więc w długach i ratował się, biorąc zaliczki na powieści, których jeszcze nie napisał.

Księżna de Langeais (oryg. fr. La Duchesse de Langeais) – powieść Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka. Miała stanowić część większej, nieukończonej całości pod tytułem Historia trzynastu. Po raz pierwszy została opublikowana w roku 1834 w gazecie Écho de la jeune France. Utwór został zadedykowany Franciszkowi Lisztowi. Pierwotny tytuł utworu miał brzmieć Ne touchez pas la hache (Nie dotykaj siekiery).Jezus Chrystus we Flandrii (oryg. fr. Jésus-Christ en Flandre) – opowiadanie Honoriusza Balzaka z 1830, opublikowane w 1831. Stanowi część Studiów filozoficznych Komedii ludzkiej. Zostało zadedykowane Marcelinie Desbordes-Valmore.

Struktura Komedii Ludzkiej – Balzak przedstawił założenia do cyklu w obszernej przedmowie do tomu I Komedii Ludzkiej, podpisanej przez niego w lipcu 1842, gdzie napisał między innymi: Jeżeli Georges Leclerc de Buffon stworzył wspaniałe dzieło, próbując dać w jednej książce całokształt zoologii, czyż nie można by podobnego dzieła dokonać dla społeczeństwa?

Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.Stracone złudzenia (oryg. fr. Illusions perdues) – powieść Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka (wchodzi w skład Scen z życia na prowincji). Składa się z trzech części zatytułowanych odpowiednio Dwaj poeci, Wielki człowiek z prowincji w Paryżu oraz Cierpienia wynalazcy. Kolejne komponenty utworu były publikowane w latach 1836–1843.

Tam również znajdujemy przewidziany przez niego podział, w którym wykazano również utwory wydane później:

  • Część I – Studia obyczajowe, które tworzą historię powszechną społeczeństwa, zbiór wszystkich jego dzieł i spraw..., składające się z sześciu (jak to ujął Balzak) ksiąg:
  • sceny z życia prywatnego
  • sceny z życia prowincji
  • sceny z życia paryskiego
  • sceny z życia politycznego
  • sceny z życia wojskowego
  • sceny z życia wiejskiego
  • Studia filozoficzne, druga część cyklu, wspierająca się na części I W nich wykazuję przyczynę społeczną wszystkich zjawisk; odmalowuję kolejno spustoszenia myśli
  • Studia analityczne
  • Utwory wydane w ramach Komedii ludzkiej:

    Bank Nucingena (oryg. fr. La Maison Nucingen) – powieść Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka, stanowiąca część Scen z życia paryskiego. Została po raz pierwszy opublikowana w 1837.Listy dwóch młodych mężatek (oryg. fr. Mémoires de deux jeunes mariées) – powieść Honoriusza Balzaka opublikowana po raz pierwszy w 1841 w czasopiśmie La Presse. Początkowo składała się z dwóch autonomicznych jednostek o tytułach Wspomnienia młodej kobiety i Siostra Maria od Aniołów. Została zadedykowana George Sand.

    Studia obyczajowe (Études de moeurs)[ | edytuj kod]

    Księga pierwsza: Sceny z życia prywatnego (Scènes de la vie privée)[ | edytuj kod]

  • Dom pod Kotem z Rakietką (La maison du chat-qui-pelote), 1830 (Mame-Delaunay), 1839 (Charpentier), 1842 (Furne)
  • Bal w Sceaux (Le bal de Sceaux), 1830 (Mame et Delaunay-Vallée), 1842 (Furne)
  • Listy dwóch młodych mężatek (Mémoires de deux jeunes mariées), 1842 (Furne)
  • Sakiewka (La bourse), 1835 (Béchet), 1839 (Charpentier), 1842 (Furne)
  • Modesta Mignon (Modeste Mignon), 1844
  • Pierwsze kroki (Un début dans la vie)
  • Albert Savarus (Albert Savarus)
  • Wendeta (La vendetta)
  • Podwójna rodzina (Une double famille)
  • Zgoda w małżeństwie (La paix du ménage)
  • Pani Firmiani (Madame Firmiani)
  • Studium kobiety (Étude de femme)
  • Fałszywa kochanka (La fausse maîtresse)
  • Córka Ewy (Une fille d'Ève)
  • Zlecenie (Le message)
  • Granatka (La Grenadière)
  • Kobieta porzucona (La femme abandonnée)
  • Honoryna (Honorine)
  • Beatrix (Béatrix)
  • Gobseck (Gobseck)
  • Kobieta trzydziestoletnia (La femme de trente ans)
  • Ojciec Goriot (Le père Goriot)
  • Pułkownik Chabert (Le Colonel Chabert)
  • Msza ateusza (La messe de l’athée)
  • Kuratela (L’interdiction)
  • Kontrakt ślubny (Le contract de mariage)
  • Drugie studium kobiety (Autre étude de femme)
  • Księga druga: sceny z życia prowincji (Scènes de la vie de province)[ | edytuj kod]

  • Urszula Mirouët (Ursule Mirouët)
  • Eugenia Grandet (Eugénie Grandet)
  • Piotrusia (Pierrette)
  • Proboszcz z Tours (Le curé de Tours)
  • Kawalerskie gospodarstwo (La rabouilleuse)
  • Znakomity Gaudissart (L’illustre Gaudissart)
  • Muza z zaścianka (La muse du département)
  • Stara panna (La vieille fille)
  • Gabinet starożytności (Le cabinet des antiques)
  • Cykl Stracone złudzenia (Illusions perdues), który stanowią:
  • Dwaj poeci (Les deux poètes)
  • Wielki człowiek z prowincji w Paryżu (Un grand homme de province à Paris)
  • Cierpienia wynalazcy (Les Souffrances de l’inventeur)
  • Księga trzecia: Sceny z życia paryskiego (Scènes de la vie parisienne)[ | edytuj kod]

  • Cykl Historia trzynastu (Histoire des Treize), który stanowią:
  • 1) Ferragus (Ferragus)
  • 2) Księżna de Langeais (La Duchesse de Langeais)
  • 3) Dziewczyna o złotych oczach (La fille aux yeux d’or)
  • Historia wielkości i upadku Cezara Birotteau (Histoire de la grandeur et de la décadence de César Birotteau, inne tytuły: César Birotteau, Grandeur et décadence de César Birotteau)
  • Bank Nucingena (La Maison Nucingen)
  • Cykl Blaski i nędze życia kurtyzany (Splendeurs et misères des courtisanes), który stanowią:
  • Jak kochają ladacznice (Comment aiment les filles)
  • Po czemu miłość wypada starcom (À combien l’amour revient aux vieillards)
  • Dokąd wiodą złe drogi (Où mènent les mauvais chemins)
  • Ostatnie wcielenie Vautrina (La Dernière Incarnation de Vautrin)
  • Sekrety księżnej de Cadignan (Les secrets de la princesse de Cadignan)
  • Facino Cane (Facino Cane)
  • Sarrasine (Sarrasine)
  • Piotr Grassou (Pierre Grassou)
  • Cykl Ubodzy krewni (Les parents pauvres), który stanowią:
  • Kuzynka Bietka (La cousine Bette)
  • Kuzyn Pons (Le cousin Pons)
  • Aferzysta (Un homme d’affaires, inny tytuł: Esquisse d’homme d’affaires d’après nature)
  • Król cyganerii (Un prince de la bohème)
  • Gaudissart II (Gaudissart II)
  • Urzędnicy (Les Employés ou La Femme supérieure)
  • Bezwiedni aktorzy (Les comédiens sans le savoir)
  • Małomieszczanie (Les petits bourgeois)
  • Krzywe zwierciadło historii współczesnej (L’envers de l’histoire contemporaine)
  • Księga czwarta: sceny z życia politycznego (Scènes de la vie politique)[ | edytuj kod]

  • Epizod z czasów terroru (Un épisode sous la terreur)
  • Tajemnicza sprawa (Une ténébreuse affaire)
  • Deputowany z Arcis (Le député d’Arcis)
  • Z. Marcas (Z. Marcas)
  • Księga piąta: Sceny z życia wojskowego (Scènes de la vie militaire)[ | edytuj kod]

  • Szuanie (Les chouans)
  • Namiętność na pustyni (Une passion dans le désert)
  • Księga szósta: Sceny z życia wiejskiego (Scènes de la vie de campagne)[ | edytuj kod]

  • Chłopi (Les paysans)
  • Lekarz wiejski (Le médecin de campagne)
  • Proboszcz wiejski (Le curé de village)
  • Lilia w dolinie (Le Lys dans la vallée)
  • Zlecenie (oryg.fr. Le Message) – nowela Honoriusza Balzaka wydana po raz pierwszy w 1832. Wchodzi w skład Scen z życia prywatnego cyklu Komedia ludzka.Czerwona oberża (oryg. fr. L’Auberge rouge) – opowiadanie Honoriusza Balzaka z 1831, wydana po raz pierwszy na łamach Revue de Paris. Stanowi część Studiów filozoficznych cyklu Komedia ludzka.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    El Verdugo (hiszp. Kat) – opowiadanie Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka, stanowiące część Studiów filozoficznych. Zostało pierwszy raz opublikowane w czasopiśmie La Mode w 1830. Jest to jedne ze starszych części Komedii ludzkiej i zarazem jeden z najsilniej zabarwionych romantyzmem dzieł Balzaka.
    Mistrz Korneliusz (oryg. fr. Maître Cornélius) – opowiadanie Honoriusza Balzaka opublikowane po raz pierwszy w 1831 w dzienniku Revue de Paris, a w roku następnym w tomie Nowe opowiastki filozoficzne razem z utworami Pani Firmiani, Czerwona oberża i Ludwik Lambert. Ostatecznie weszło w skład Studiów filozoficznych cyklu Komedia ludzka.
    Wygnańcy (oryg. fr. Les Proscrits) – powieść Honoriusza Balzaka z 1831, należąca do Studiów filozoficznych cyklu Komedia ludzka. Obok utworów Ludwik Lambert, Serafita i Jaszczur należy równocześnie do grupy tzw. dzieł mistycznych Balzaka.
    Namiętność na pustyni (oryg.fr. La passion dans le désert) – opowiadanie Honoriusza Balzaka z cyklu Komedia ludzka, opublikowane po raz pierwszy w 1830 w czasopismie Revue de Paris. Stanowi część Scen z życia wojskowego.
    Beatrix – powieść Honoriusza Balzaka z 1839, opublikowana po raz pierwszy w czasopiśmie le Siècle. Stanowi część Scen z życia prywatnego cyklu Komedia ludzka.
    Wierzyciel ( łac. creditor) – osoba, która może żądać spełnienia świadczenia od innej osoby (dłużnika), z którą łączy ją stosunek zobowiązaniowy. Kodeks cywilny nie definiuje pojęcia wierzyciela explicite (wprost); definiuje jedynie konstrukcje zobowiązania (czyli stosunku zobowiązaniowego); zgodnie z przepisem art. 353 kc – zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Reklama