Koma (optyka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Powstawanie komy
Koma na obrazie z teleskopu newtonowskiego bez korekty (z lewej) oraz z zastosowaniem korektora komy Baadera RCC

Koma, aberracja komatycznawada optyczna, układów optycznych, polegająca na tym, że wiązka promieni świetlnych wychodząca z punktu położonego poza osią optyczną tworzy, po przejściu przez układ, plamkę w kształcie przecinka lub komety.

Aberracja optyczna – wada pojedynczej soczewki, układu optycznego, obiektywu, a także zwierciadła niepłaskiego, polegająca na deformacji uzyskanego obrazu, a w szczególności zniekształceniu, pogorszeniu ostrości lub niepożądanych zmianach chromatycznych. Aberrację zmniejsza się stosując zamiast pojedynczej soczewki zespół soczewek wykonanych z różnych gatunków szkła.Układ optyczny – zespół dwóch lub więcej elementów optycznych, biorących udział w tworzeniu obrazu w przyrządzie optycznym. W zależności od konstrukcji układu optycznego, światło może przez jego poszczególne elementy przechodzić lub odbijać się od nich. W skład układu optycznego mogą wchodzić takie elementy jak: soczewki, zwierciadła, siatki dyfrakcyjne czy pryzmaty. Elementy te mogą stykać się z sobą bezpośrednio lub być od siebie oddalone.

Stopień zniekształcenia jest tym większy im dalej od osi optycznej układu znajduje się źródło światła. Komę koryguje się przez budowanie zespołów soczewek. Obiektyw lub układ optyczny wolny od komy i aberacji sferycznej nazywa się aplanatem.

Koma wynika z konstrukcji układu optycznego, może być też wywołana niecentrycznym ustawieniem powierzchni soczewek lub zwierciadeł. Dla przykładu koma jest typowym zniekształceniem w przypadku zwierciadła parabolicznego.

Gdy w prostym układzie optycznym pozbawionym innych aberracji optycznych, pod kątem do osi optycznej, pada wiązka równoległych promieni, to dwa promienie świetlne padające na soczewkę w takiej samej odległości od osi optycznej i po przeciwnych stronach, skupiają się w płaszczyźnie ogniska w tym samym punkcie. Odległość punktu skupienia tych promieni od promienia przechodzącego przez oś optyczną soczewki jest proporcjonalna do kwadratu odległości padania promienia na oś optyczną soczewki i zależy od kąta padania wiązki.

Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.Aberracja sferyczna – cecha soczewki, układu optycznego, obiektywu lub zwierciadła sferycznego, polegająca na odmiennych długościach ogniskowania promieni świetlnych ze względu na ich położenie pomiędzy środkiem a brzegiem urządzenia optycznego – im bardziej punkt przejścia światła zbliża się ku brzegowi urządzenia (czyli oddala od jego osi optycznej), tym bardziej uginają się promienie świetlne.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • peryskop
  • anastygmat
  • aberracja sferyczna
  • aberracja chromatyczna
  • dystorsja
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Koma, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-07-23].
    2. „Encyklopedia fizyki” praca zbiorowa PWN 1973 t. 2 s. 41.
    Dystorsja, dystorsja pola – wada optyczna układu optycznego polegająca na różnym powiększeniu obrazu w zależności od jego odległości od osi optycznej instrumentu.Peryskop - typ dwusoczewkowego obiektywu fotograficznego, składającego się z dwóch identycznych soczewek umieszczonych symetrycznie po przeciwnych stronach przysłony. Jak inne symetryczne układy optyczne, rozwiązanie takie pozwala wyeliminować dystorsję i komę. Obiektyw charakteryzuje brak krzywizny pola, ale nie eliminuje aberracji chromatycznej i sferycznej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Zwierciadło optyczne, lustro – gładka powierzchnia o nierównościach mniejszych niż długość fali świetlnej. Z tego względu zwierciadło w minimalnym stopniu rozprasza światło, odbijając większą jego część. Dawniej zwierciadła wykonywano poprzez polerowanie metalu, później została opanowana technologia nakładania na taflę szklaną cienkiej warstwy metalicznej (zwykle srebra) metodami chemicznymi. Obecnie lustra produkuje się poprzez próżniowe naparowanie na szkło cienkiej warstwy metalu (najczęściej glinu).
    Oś optyczna – prosta przechodząca przez środki krzywizn elementów układu optycznego, pokrywająca się z osią symetrii tych elementów.
    Aplanat – obiektyw fotograficzny opracowany w 1866 roku w zakładach Carl August Steinheil & Söhne w Monachium, składał się z dwóch dubletów achromatycznych ustawionych symetrycznie wobec apertury. Jego projektantem był Hugo Adolf Steinheil.

    Reklama