Kolej Transkanadyjska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output td.lk{background-color:#f8f9fa;position:relative;padding:0;width:20px;height:20px;vertical-align:top;background-size:20px;background-repeat:repeat-y}.mw-parser-output td.lk>img{background-color:#f9f9f9}.mw-parser-output td.lk>div{position:absolute;left:0;top:0;padding:0}.mw-parser-output td.lkELC{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/BSicon_eELC.svg/20px-BSicon_eELC.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexELC{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/BSicon_exBL.svg/20px-BSicon_exBL.svg.png")}.mw-parser-output td.lkSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/BSicon_STR.svg/20px-BSicon_STR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/BSicon_exSTR.svg/20px-BSicon_exSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/BSicon_LSTR.svg/20px-BSicon_LSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/BSicon_exLSTR.svg/20px-BSicon_exLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lktSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/BSicon_tSTR.svg/20px-BSicon_tSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkextSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/BSicon_extSTR.svg/20px-BSicon_extSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/BSicon_uSTR.svg/20px-BSicon_uSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuexSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/BSicon_uexSTR.svg/20px-BSicon_uexSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/BSicon_uLSTR.svg/20px-BSicon_uLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuexLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/BSicon_uexLSTR.svg/20px-BSicon_uexLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkutSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/BSicon_utSTR.svg/20px-BSicon_utSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkuextSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/BSicon_uextSTR.svg/20px-BSicon_uextSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/BSicon_vSTR.svg/20px-BSicon_vSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkevSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/BSicon_evSTR.svg/20px-BSicon_evSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkxvSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/BSicon_xvSTR.svg/20px-BSicon_xvSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkexvSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/BSicon_exvSTR.svg/20px-BSicon_exvSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvLSTR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f5/BSicon_vLSTR.svg/20px-BSicon_vLSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvLSTR-{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/BSicon_vLSTR-.svg/20px-BSicon_vLSTR-.svg.png")}.mw-parser-output td.lkvL-STR{background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/BSicon_v-LSTR.svg/20px-BSicon_v-LSTR.svg.png")}.mw-parser-output td.lkkm{text-align:right;vertical-align:middle;padding:0 .5em!important;font-size:80%;white-space:nowrap;background-color:#f8f9fa}.mw-parser-output td.lkopis{padding-left:2px!important}
Donald A. Smith wbija ostatni gwóźdź

Kolej Transkanadyjska (również Kanadyjska Kolej Pacyficzna, ang. Canadian Pacific Railway) – linia kolejowa łącząca Montreal z Vancouver – dwa portowe miasta na przeciwnych krańcach Kanady. Lina kolejowa eksploatowana jest przez kanadyjskie przedsiębiorstwo kolejowe Canadian Pacific Railway.

Liberalna Partia Kanady, angielska nazwa oficjalna Liberal Party of Canada, francuska nazwa oficjalna Parti libéral du Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie.Postępowo-Konserwatywna Partia Kanady, oficjalna nazwa angielska Progressive Conservative Party of Canada, oficjalna nazwa francuska Parti progressiste-conservatuer du Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie od 1867 do 2003, kiedy formalnie zjednoczyła się z partią Canadian Alliance by stworzyć nową Konserwatywną Partię Kanady.

Budowa kolei była realizacją jednej z obietnic wyborczych jakie poczynili konserwatyści w wyborach do pierwszego Parlamentu Kanady. Była także jednym z elementów umowy pomiędzy Kanadą a Kolumbią Brytyjską w czasie negocjacji o przystąpieniu tej kolonii do Konfederacji Kanady.

Projekt o takiej skali był wielkim wysiłkiem dla młodego, posiadającego mniej niż 4 miliony mieszkańców kraju. Kolej była jednak konieczna, by połączyć odległe krańce kraju, jak i umożliwić kolonizację niezmierzonych i pustych, lecz mających olbrzymi potencjał gospodarczy, terenów środkowej Kanady.

Kolonia (z łac. colonia „osada rolnicza”) – posiadłość państwa, nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej. Pierwsze kolonie zakładano już w starożytności w rejonie morza Śródziemnego, w okresie tak zwanej wielkiej kolonizacji greckiej. Najwięcej kolonii powstało w efekcie wielkich odkryć geograficznych. Do XIX wieku obie Ameryki, Azja, Afryka i Australia zostały spenetrowane przez europejskich osadników. Polityka promująca zajmowanie terytoriów zamorskich przez państwa wysoko rozwinięte określona została mianem kolonializmu. Vancouver – miasto w zachodniej Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska, przy ujściu rzeki Fraser do cieśniny Strait of Georgia (Ocean Spokojny).

John A. Macdonald nalegał, by linia w całości przebiegała przez terytorium Kanady, co uchroniłoby interesy kraju w razie ewentualnej wojny. Początkowo trudno było znaleźć inwestorów, którzy chcieliby wesprzeć ten projekt. Był on finansowany z publicznych środków i został zlecony dwóm przedsiębiorstwom: CPR Company i Inter-Ocean Railway Company. Zanim na dobre ruszyły prace budowlane wybuchł skandal znany jako Pacific scandal. Odkryto, że dyrektor i główny udziałowiec obu kompanii, Hough Alan, był także istotnym kontrybutorem datków na kampanię wyborczą partii konserwatywnej. Dlatego wyglądało to jak afera łapówkarska. John Macdonald zasłaniał się nieświadomością, jednakże ujawnione dokumenty wskazywały coś przeciwnego. Fundusze trafiły nie tylko na partyjne konta, lecz także do prywatnych kieszeni. Skandal kosztował konserwatystów utratę władzy na jedną kadencję. Nowy liberalny rząd pod wodzą premiera Alexandra Mackenzie powtórzył przetarg, który tym razem wygrało przedsiębiorstwo Canadian Pacific Railway Company. Na budowę linii kolejowej przeznaczono w sumie blisko 50 tysięcy dolarów, równowartość ok. 1,3 mld dol. według dzisiejszej (2003) siły nabywczej tej waluty. Mimo olbrzymich nakładów w pierwszym roku projektu udało się zbudować zaledwie 211 km torów. By wybrnąć z trudnej sytuacji, do nadzoru nad projektem zatrudniono legendarnego już specjalistę Corneliusa Van Horne. Pod jego nadzorem projekt wreszcie ruszył z miejsca – w roku 1875. W pierwszym roku jego kadencji wybudowano 800 km torów. W kolejnym roku - mimo powodzi - udało się zbudować kolejnych 673 km oraz dodatkowe 177 km regionalnych odnóg. Spółka budująca kolej miała dług w wysokości 400 000 dolarów, którego termin płatności upływał 10 lipca 1885 roku o godzinie 15.00. Na godzinę przed tym terminem Izba Gmin przyznała spółce pożyczkę. Wkrótce – 7 listopada 1885 r., w niespełna w cztery lata po pierwotnie wyznaczonym terminie - linia zachodnia i wschodnia spotkały się w Craigellachie, w pobliżu Eagle Pass (Orla Przełęcz) w Kolumbii Brytyjskiej. Najbliższą stację nazwano właśnie Craigellachie, nawiązujące do nazwy szkockiego miasteczka będącego symbolem wytrwałości w pokonywaniu trudności. Ostatni gwóźdź wbił Donald A. Smith, prezes spółki. Kolej Transkanadyjska połączyła Montreal z Vancouver, rozpoczynając nową erę w gospodarce Kanady. Negatywnie odbiło się to na tradycyjnym stylu życia rodowitych mieszkańców. W czasie budowy wznoszono miasta i miasteczka, a rdzenną ludność przesiedlano do rezerwatów. W budowie uczestniczyły tysiące Chińczyków, których wielu zginęło, szczególnie przy budowie trudnego odcinka przez Góry Skaliste (m.in. budowa tuneli), oraz zachorowało pracując w mroźnych i śnieżnych warunkach środkowej Kanady.

Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.


Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Kanadyjska Kolej Pacyficzna. Encyklopedia Gutenberga.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.




Warto wiedzieć że... beta

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Konfederacja Kanady (ang. Confederation of Canada, fr. Confédération canadienne) – akt prawny tworzący unię czterech kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej odtąd zwanych Dominium Kanady lub Kanadą. Konfederacja została zawarta w 1867, a jej finalizacją była Ustawa o Ameryce Brytyjskiej uchwalona przez Parlament Brytyjski i podpisana przez królową Wiktorię. Konfederacja weszła w życie 1 lipca 1867. Rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day/Fête du Canada – Dzień Kanady.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Eagle Pass (z ang. "Przełęcz Orla") – przełęcz w Monashee Mountains w paśmie Gold Range na wysokości 550 m n.p.m. Oddziela zlewisko rzeki Kolumbia od zlewiska Fraser (przez jezioro Shuswap i rzekę Thompson). Administracyjnie znajduje się w Kolumbii Brytyjskiej w Kanadzie.
Sir John Alexander Macdonald (ur. 11 stycznia 1815, zm. 6 czerwca 1891) – pierwszy premier Kanady. Sprawował swój urząd dwukrotnie od 1 lipca 1867 do 5 listopada 1873 i po raz drugi od 17 października 1878 do 6 czerwca 1891. Macdonald należał do partii konserwatywnej. Z zawodu był prawnikiem.
SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.

Reklama