Kolebka (pojazd)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kolebkapojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku. Jego podstawowym elementem było zawieszone na rzemiennych pasach pudło, w którym zasiadali podróżni. Pudła kolebek często ozdabiano np. zasłonami z drogich tkanin lub kobiercami. Zwyczaj ten znany był m.in. Mikołajowi Rejowi, który opisał „owe rozliczne, a dziwnie przyprawne kolebki z wywieszonymi kobiercy, z altembasowymi wezgłowiami, ze szkarłatnymi poponami, z pozłocistymi lewki”.

Władysław Łoziński z Łoziny h. Lubicz, pseudonimy Wojtek ze Smolnicy, Władysław Lubicz (ur. 29 maja 1843 w Oparach pod Samborem, zm. 21 maja 1913 we Lwowie) – polski powieściopisarz i historyk, badacz przeszłości kultury polskiej, sekretarz Ossolineum, kolekcjoner dzieł sztuki.Andrzej Chwalba (ur. 11 grudnia 1949 w Częstochowie) – historyk i eseista, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, badacz dziejów Krakowa.

Od XVII wieku wśród magnaterii kolebki zaczęto zastępować karetami i karocami.

Podróże w I Rzeczypospolitej pomimo bardzo złego stanu dróg i mostów odbywano często, zwłaszcza przez przedstawicieli stanu szlacheckiego. Jeżdżono do krewnych i znajomych, na procesy sądowe, a także na sejmiki i okazowania. Szczególnie okazałe były orszaki magnackie, często liczące kilkadziesiąt wozów i kilkaset koni. Ze względu na jakość szlaków lądowych duże znaczenie w transporcie masowym miał spław rzeczny. Polacy podróżowali także po Europie – zarówno w celach edukacyjnych, jak i krajoznawczych bądź dyplomatycznych. Od XVII wieku zaczęła się ujawniać widoczna ksenofobia i ignorancja polskich podróżników, uznających odwiedzane kraje za gorsze, a ich mieszkańców za „prostaków”.Kobierzec – jednostronna tkanina dekoracyjna pochodzenia wschodniego. Wykorzystywana przede wszystkim jako ozdoba ścienna. Zawiera wzory ornamentacyjne, co odróżnia ją od tkanin obrazkowych – gobelinów. Charakterystyczny element kultury perskiej, a także m.in. polskiej epoki sarmatyzmu. Kobierce produkowane są również współcześnie, głównie w krajach Bliskiego Wschodu. Niekiedy słowa „kobierzec” używa się w roli synonimu bogato zdobionego dywanu, a także w utartym związku frazeologicznym: „stanąć na ślubnym kobiercu”.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • transport i podróże w czasach I Rzeczypospolitej
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • 4. Dom i świat. W: Władysław Łoziński: Życie polskie w dawnych wiekach. Cz. III. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1974, s. 246.
  • 1.5 (Podróżowanie i transport). W: Obyczaje w Polsce. Praca zbiorowa pod red. Andrzeja Chwalby. Cz. II: Czasy Nowożytne. PWN, 2005, s. 126. ISBN 83-01-14253-7.
  • Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: PWN, 1969.
  • Pojazd zaprzęgowy zwany też zaprzęgiem – środek transportu, pojazd poruszający się na kołach (dwóch lub czterech) lub płozach (sanie) przy wykorzystywaniu siły zwierzęcia pociągowego (najczęściej konia), rzadziej człowieka (riksza). Zaprzęgiem, wykorzystującym siłę zwierzęcia kieruje przeważnie siedząc na tzw. koźle powożący (woźnica, dorożkarz).




    Reklama