Kodeks z Gortyny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kodeks z Gortyny

Kodeks z Gortyny – zapis prawa karnego i cywilnego miasta Gortyna na Krecie, wykuty prawdopodobnie pod koniec VI wieku p.n.e. na kamiennych ścianach buleuteriona. Kodeks ten zawierał 12 kolumn, a każda kolumna zawierała po 52 linie.
Zapis jest wykonany w formie bustrofedona, tzn. w kolejnych wierszach tekstu na przemian od prawej do lewej, i od lewej do prawej strony przypominający sposób uprawy ziemi przez wieśniaków za pomocą wołów – "tak, jak wół orze".
Aktualnie eksponowany w odeonie na terenie starożytnej Gortyny.

Gortyna, Gortis (gr. Γορτυς - trb. Gortys, Γορτύν- trb. Gortun, Γόρτυνα- trb. Gortuna) - stolica Krety w okresie panowania rzymskiego. Miasto to jest znane z tzw. kodeksu praw z Gortyny (V wiek p.n.e.) zwanego także murem z Gortyny, zawierającego całe ustawodawstwo, w którym kobiety miały zagwarantowaną lepszą pozycję społeczną, niż w pozostałych polis greckich.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Kodeks dostarcza informacji o położeniu prawnym ówczesnych niewolników osadzonych na roli (nazywanych wymiennie duloi lub woikees, "związanych z gospodarstwem"). Niewolnik mógł występować w sądzie i otrzymać odszkodowanie od człowieka wolnego, gdy sąd uznał, że został on skrzywdzony. Mógł się także ożenić z kobietą wolną, a jeśli małżonkowie mieszkali w domu żony, ich dzieci były wolne. Podobne stosunki istniały zapewne w większości polis w czasach archaicznych.

Bustrofedon (z gr. bous - wół, strophe - bruzda - "bruzdy, jakie znaczy pługiem wół") – sposób pisania w kolejnych wierszach tekstu na przemian od prawej do lewej, i od lewej do prawej.Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.

Pozycja kobiet w Kodeksie jest lepsza niż we współczesnym mu świecie greckim; widać także przepisy wskazujące na istnienie pozostałości rodziny matrylinearnej (liczenie potomstwa i dziedziczenie w linii żeńskiej).

Przypisy[ | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Dwanaście kolumn z Gortyny — historia odkrycia
  • Prawne konsekwencje rozwodu w Kodeksie z Gortyny
  • Status prawny gortyńskiej patroiokos
  • Adopcja w kodeksie z Gortyny
  • The Law Code of Gortyn
  • Codificiation, tradition and innovation in the law code of Gortyn
  • Odeon (gr. ᾠδεῖον, trl. odeion, łac. odeum) – starożytna budowla przeznaczona na występy muzyczne i teatralne. Podobnie jak teatry miała amfiteatralną widownię, ale przykrytą dachem ze względów akustycznych. Posiadała orchestrę dla chóru i podium dla muzyków. Odeony były mniejsze od teatrów.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.




    Warto wiedzieć że... beta

    Matrylinearny system pokrewieństwa – w antropologii system pokrewieństwa, w którym dzieci automatycznie po urodzeniu włączane są do grupy matki i pozostają jej członkami przez całe życie (zasada matrylinearności).
    Buleuterion – w starożytnej Grecji (od VI wieku p.n.e.) był to budynek oparty na planie prostokąta, poprzedzony dziedzińcem z kolumnowymi gankami oraz portalem wejściowym, w którym odbywały się zebrania rady (bule). Miał on układ amfiteatralny, a jego dach opierał się na kolumnach.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Historia starożytnych Greków – podręcznik akademicki wydany w trzech tomach, obejmujący historię starożytnej Grecji oraz innych terenów zamieszkiwanych w starożytności przez Greków. Głównymi autorami podręcznika są Ewa Wipszycka i Benedetto Bravo, w tomie II autorami rozdziałów są również Marek Węcowski i Aleksander Wolicki.
    Benedetto Bravo (ur. w 1931 r.) – filolog klasyczny i historyk starożytności, profesor zwyczajny na Uniwersytecie Warszawskim.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama