Kodeks karny wojskowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kodeks karny wojskowyakt normatywny stanowiący zbiór przepisów regulujących prawo karne wojskowe.

Akt normatywny – tekst zawierający sformułowane w języku prawnym i zapisane w postaci przepisów normy prawne. Normy te mają najczęściej charakter generalny i abstrakcyjny. Niekiedy pod tym pojęciem rozumie się także wszelkie teksty formułujące normy postępowania.Prawo karne wojskowe – wyodrębniona część kodeksu karnego. Dotyczy przestępstw wojskowych związanych z pełnioną przez żołnierzy służbą i dyscypliną wojskową (m.in dezercja) oraz niektórych innych przestępstw popełnianych przez żołnierzy.

W Polsce[ | edytuj kod]

W Polsce osobna ustawa dla prawa karnego wojskowego obowiązywała w okresie od 1918 do 1970 r. W 1970 r. wszedł w życie Kodeks karny z 1969, który zawierał w części trzeciej przepisy odnoszące się do żołnierzy. Obecnie w Polsce nie ma kodeksu karnego wojskowego. Prawo karne wojskowe regulowane jest w części trzeciej Kodeksu karnego.

Kara (prawo) – określona przepisami prawa dolegliwość dla podmiotu prawa będąca sankcją za niepodporządkowanie się normom prawnym.Kodeks karny z 1969 r. (ustawa z dnia 19 kwietnia 1969 r. Kodeks karny) (Kodeks Andrejewa) – polski kodeks karny obowiązujący od 1 stycznia 1970 do 31 sierpnia 1998 roku. Zastąpił poprzedni Kodeks karny i uchylił mały kodeks karny.

Niemiecki Wojskowy Kodeks Karny z 20 czerwca 1872[ | edytuj kod]

W. Makowski, Kodeks Karny Wojskowy (1872) z komentarzem, Warszawa 1921

Wprowadzony w życie ustawą z dnia 29 lipca 1919 r. o tymczasowym sądownictwie wojskowym (Dz.U. z 1919 r. nr 65, poz. 389) i rozporządzeniem Rady Ministrów z 10 maja 1920 w przedmiocie wprowadzenia w życie Wojskowego Kodeksu Karnego (Dz.U. z 1920 r. nr 59, poz. 369). Nie było to bezpośrednie tłumaczenie kodeksu niemieckiego. Wspomniane wcześniej rozporządzenie wprowadzało do tekstu pierwotnego zmiany. Kodeks obowiązywał na terenie całego kraju od dnia ogłoszenia 14 sierpnia 1919 do 1 sierpnia 1928. Charakteryzował się dużą kazuistyką. W § 47 określał, że stanowiące przestępstwo działanie na rozkaz nie usprawiedliwia sprawcy, o ile wiedział on że rozkaz przełożonego dotyczył czynu, którego celem było spełnienie ogólnej albo wojskowej zbrodni lub występku.

Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich wywiadowi. W większości krajów świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami.Ustawa – akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe.

Kodeks Karny Wojskowy z 1928 r.[ | edytuj kod]

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. w sprawie kodeksu karnego wojskowego (Dz.U. z 1928 r. nr 36, poz. 328). Obowiązywał od 1 sierpnia 1928 (na mocy art. 158) do końca 1932 roku.

Kodeks Karny Wojskowy z 1932 r.[ | edytuj kod]

Kodeks Karny Wojska Polskiego z dnia 23 września 1944

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 21 października 1932 r. – Kodeks karny wojskowy (Dz.U. z 1932 r. nr 91, poz. 765). Oryginalna polska ustawa w dużej mierze współtworzona przez Departament Sprawiedliwości Ministerstwa Spraw Wojskowych. Szczególną rolę w procesie tworzenia i wdrażania kodeksu odegrał szef Departamentu Sprawiedliwości gen. Józef Daniec. Kodeks wszedł w życie 1 stycznia 1933 i obowiązywał do września 1944.

Kazuistyka (łac. casus, przypadek) – drobiazgowe rozważanie problemów, najczęściej moralnych lub prawnych, poprzez stosowanie do nich zasad ogólnych. Potocznie: pokrętne argumentowanie stosowane w celu uzasadnienia założonej z góry tezy, rozumowanie sofistyczne.Żołnierz to osoba pełniąca służbę w siłach zbrojnych danego kraju i zobowiązana do obrony jego granic. Żołnierzem jest również osoba wykonująca zadania bojowe poza granicami własnego kraju, zarówno wówczas, gdy kraj ten jest agresorem, jak i w przypadku uczestniczenia sił zbrojnych danego kraju w misjach pokojowych lub siłach szybkiego reagowania w sytuacjach zmuszających społeczność międzynarodową do natychmiastowego zbrojnego współdziałania.

Kodeks Karny Wojska Polskiego z 1944 r.[ | edytuj kod]

Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 23 września 1944 r. – Kodeks Karny Wojska Polskiego (Dz.U. z 1944 r. nr 6, poz. 27). Obowiązywał, zgodnie z art. 189, od dnia ogłoszenia 30 września 1944 do 1 stycznia 1970 (uchylony przez Przepisy wprowadzające Kodeks karny z 19 kwietnia 1969). Jego typową cechą były surowe kary (około 50 artykułów zagrożonych karą śmierci). W odróżnieniu od przedwojennego zawierał też rozdział XVII „Zbrodnie stanu” (obszerniejszy i surowszy od odpowiedniego rozdziału XVII powszechnego Kodeksu karnego z 1932), obejmujący czyny także osób cywilnych (odpowiedzialność osób cywilnych przed sądem wojskowym trwała przez pierwszych 10 lat po wojnie, zniesiona prócz oskarżeń o szpiegostwo ustawą z 5 kwietnia 1955).

Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej. Maria Turlejska (z domu Zieleńczyk, ur. 23 sierpnia 1918 w Warszawie, zm. 16 lipca 2004 w Warszawie) – polska socjolog, historyk, działaczka komunistyczna i publicystka. Była profesorem i wykładowcą w Uniwersytecie Warszawskim, Wojskowej Akademii Politycznej i Uniwersytecie Wrocławskim. Współpracowała z "Polityką". Jako historyk specjalizowała się w dziejach najnowszych Europy.

W innych krajach[ | edytuj kod]

Istnieją trzy systemy sytuowania prawa karnego wojskowego w katalogu ustaw:

  • Jako część ustawy karnej powszechnej
  • Jako osobna ustawa – kodeks karny wojskowy
  • Jako kilka ustaw – osobne kodeksy karne wojskowe dla poszczególnych typów wojsk, albo broni i służb. Model ten przyjęty był między innymi w III Republice Francuskiej.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wacław Makowski Kodeks karny wojskowy: z dodaniem ustaw i przepisów wprowadczych, przechodnich i uzupełniających oraz komentarza, Warszawa 1921, s. 184.
    2. Dz.U. z 1955 r. nr 15, poz. 83; analiza porównawcza: Maria Turlejska Te pokolenia żałobami czarne: skazani na śmierć i ich sędziowie 1944-1954 (kilka wydań).
    Przepis prawa – samodzielna jednostka redakcyjna tekstu prawnego, czyli zdaniokształtny zwrot językowy (zdanie w sensie gramatycznym) zazwyczaj wskazujący sposób postępowania, czyli regułę powinnego zachowania. Często jest wyodrębniony formalnie, wyróżniony wizualnie i opatrzony nazwą indywidualizującą, taką jak artykuł, paragraf czy ustęp. Może być też zdaniokształtnym fragmentem jednostki redakcyjnej.




    Reklama