Kodeks Ur-Nammu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kodeks Ur-Nammu

Kodeks Ur-Nammu – zbiór praw, ustanowiony za panowania sumeryjskiego króla Ur-Nammu na przełomie XXII–XXI wieku p.n.e. Znany jest z kopii odkrytej w Nippur (obecny Irak) na początku XX wieku. Odczytany i zbadany został pół wieku później. Tekst niemal w całości jest zniszczony. Odcyfrowano jedynie trzy artykuły z przypuszczalnej łącznej liczby kilkudziesięciu. Nie jest jasne, jakie dziedziny życia regulował.

Sumer (Szumer, Sumeria; sum. Ki-en-gir, hebr. שִׁנְעָר Szinear – por. Gen 10:10) – starożytna kraina leżąca w południowej części Mezopotamii (dzisiaj południowy Irak). Zamieszkiwali ją Sumerowie. Sumerowie stworzyli wysoko rozwiniętą cywilizację, uznawaną za kolebkę kultur Bliskiego Wschodu i Europy. Wybudowali na terenie Mezopotamii szereg miast, z których największe to: Eridu, Ur, Lagasz, Umma, Uruk, Kisz, Sippar.Kodeks Hammurabiego − babiloński zbiór praw zredagowany i spisany w XVIII w. p.n.e. za panowania króla Hammurabiego, szóstego przedstawiciela I dynastii z Babilonu.

Historia odkrycia[ | edytuj kod]

Spisana na dwóch tabliczkach glinianych kopia praw Ur-Nammu została odkryta podczas badań archeologicznych ruin miasta Nippur w 1902 roku. Wówczas nikt z badaczy nie zainteresował się szczególnie odkryciem, ponieważ uwaga naukowców skupiła się na odnalezionej w tym samym czasie steli Hammurabiego. Tabliczki trafiły do muzeum w Stambule, gdzie kustosz F.R. Kraus zainwentaryzował je pod numerem Ni 3191 oraz opatrzył uwagą, że dotyczą kwestii prawnych. W 1952 roku tabliczkami zainteresował się przebywający wówczas w Stambule i powiadomiony o nich przez Krausa S.N. Kramer. Odczytany tekst okazał się być kopią praw Ur-Nammu – założyciela III dynastii z Ur.

Stambuł (tur. İstanbul) – największe i najludniejsze miasto Turcji i jej centrum kulturalne, handlowe oraz finansowe. Rozciąga się od północnego wybrzeża morza Marmara po obu stronach Bosforu, cieśniny morskiej między Morzem Śródziemnym a Morzem Czarnym. Położenie zarówno w europejskiej Tracji, jak i azjatyckiej Anatolii sprawia, że Stambuł jest jedną z dwóch (obok rosyjskiego miasta Magnitogorsk) metropolii świata znajdujących się na dwóch kontynentach.Prawo talionu, kara talionu, talion, lex talionis (łac. talio odwet, od talis taki sam) – historyczna zasada prawa, wyrażająca jego sprawiedliwość, według której sankcja była identyczna ze skutkiem przestępstwa. Znana z obrazowej, starotestamentowej sentencji oko za oko, ząb za ząb.

Kodeks jest najstarszym z dotychczas odnalezionych zbiorów praw. Forma, w jakiej został spisany, była naśladowana przez późniejszych prawodawców mezopotamskich. Prawdopodobnym jest także to, że inskrypcja młodszej o trzysta lat steli Hammurabiego wzorowana była na tradycjach sumeryjskich. Otóż w innym źródle z czasów III dynastii z Ur – steli Ur-Nammu – opatrzonym płaskorzeźbą, ukazana została scena składania przez króla ofiary Nannie. Bóstwo przekazuje Ur-Nammu jakiś przedmiot – prawdopodobnie insygnia mocy nadania praw boskich ludziom.

Lagasz (sum. lagaš zapisywane ŠIR.BUR.LA) – starożytne miasto-państwo założone przez Sumerów w południowej Mezopotamii; obecnie stanowisko archeologiczne Tell al-Hiba w Iraku. Zostało zasiedlone w IV tysiącleciu p.n.e. W drugiej połowie III tysiąclecia p.n.e był to ważny ośrodek polityczny i kulturalny Sumerów. Po upadku, miasto-państwo odrodziło się za rządów Gudei (2144-2124 p.n.e), stając się głównym ośrodkiem sumeryjskim, później utraciło jednak znaczenie. W latach 1877-1933 prowadzono w nim (z przerwami) wykopaliska. Władzy miasta Lagasz podlegał również port morski w Eninkimarze nad Zatoką Perską.Nanna, Nannar – sumeryjski bóg Księżyca. Nazywany też był Suen, Zuen (akad. Sin). Inne imiona: Aszimbabar, Namrasit, Inbu. Jego imię zapisywano również liczbą trzydzieści (tyle jest dni w miesiącu księżycowym).


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Muzeum Archologiczne (tr İstanbul Arkeoloji Müzeleri) – muzeum znajdujące się w Stambule w dzielnicy Eminönü, w pobliżu Parku Gülhane i pałacu Topkapı.
Próba wody – jednostronna forma dowodowa, jedna z metod ordaliów, służąca ustalaniu winy. Stosowana w średniowieczu. Jej znaczenie zmalało po IV Soborze Laterańskim w 1215 r., który zakazał jednostronnych sądów bożych i udziału w nich osób duchownych, ale utrzymała się w praktyce sądowej do XIV w.
Samuel Noah Kramer (ur. 28 września 1897 w Kijowie, zm. 26 listopada 1990) – amerykański asyriolog, specjalista w dziedzinie literatury, historii oraz języka Sumerów.
Ur-Nammu, Ur-Namma (sum. ur-nammu, ur-namma, tłum. "sługa bogini Nammu") – sumeryjski władca, założyciel III dynastii z Ur, panował w latach 2113-2096 p.n.e.. W swoich rządach nawiązywał do dziedzictwa sumeryjskiego, dlatego okres panowania III dynastii z Ur nazywany jest "renesansem sumeryjskim". Jego panowanie zapoczątkowało stuletni okres świetności kultury sumeryjskiej.
Akadyjczycy, Akadowie – odłam ludów semickich, które osiedliły się w III tysiącleciu p.n.e. we wschodniej Mezopotamii, tj. na obszarze, znajdującym się pod wpływem kultury Sumerów.
Irygacja (nawadnianie, system irygacyjny) – jeden z systemów melioracji polegający na dostarczaniu wody do gleby w celu zapewnienia odpowiednich warunków wegetacji roślin uprawnych.
Nippur (sum. nibru(EN.LÍL); akad. Nippur, Nippuru) – starożytne miasto w południowej Mezopotamii, pradawna stolica religijna Sumeru i główne miejsce kultu boga Enlila (w świątyni E-kur); obecnie stanowisko archeologiczne Niffar położone w prowincji Al-Kadisijja w Iraku, nieco na północ od miasta Afak i ok. 180 km. na południowy zachód od Bagdadu.

Reklama