Artykuł na Medal

Kodeks Aleksandryjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kodeks Aleksandryjski (łac. Codex Alexandrinus, Londyn, British Library, MS Royal 1. D. V-VIII, oznaczany symbolami A albo 02 Gregory-Aland, δ 4 Soden) – manuskrypt greckiej Biblii, tj. Septuaginty oraz Nowego Testamentu w języku greckim, pisany majuskułą na pergaminie. Sporządzono go w V wieku w Egipcie.

Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Kodeks Petropolitański, łac. Codex Petropolitanus (Gregory-Aland no. Π albo 041) – grecki kodeks uncjalny, paleograficznie datowany na IX wiek. Kodeks stanowi 350 pergaminowych kart (14,5 na 10,5 cm), z niemal pełnym tekstem czterech Ewangelii.

Manuskrypt został nazwany Aleksandryjskim, ponieważ patriarcha Cyryl Lukaris miał przywieźć go z Aleksandrii. Po raz pierwszy nazwa ta została zastosowana przez biskupa Briana Waltona w 1657 roku w Poliglocie londyńskiej. Przedtem był określany jako Codex Regius albo Biblia Tekli. Wettstein w 1751 roku oznakował go symbolem A na liście kodeksów majuskułowych Nowego Testamentu. W ten sam sposób oznaczał go później Griesbach i inni bibliści. Gregory nadał mu siglum 02. Na liście rękopisów Septuaginty według klasyfikacji Alfreda Rahlfsa również został oznaczony symbolem A.

Aparat Eutaliusza – system podziału niektórych ksiąg Nowego Testamentu wraz z szeregiem dodatkowych informacji na marginesie tekstu, na początku oraz na końcu ksiąg, mających na celu ułatwienie czytania tekstu biblijnego. Autorstwo aparatu przypisuje się tradycyjnie Eutaliuszowi, biskupowi w Sulci, Sulca albo Sulce, który żył prawdopodobnie w V wieku.Minuskuł 33 (wedle numeracji Gregory–Aland), δ 48 (von Soden) – rękopis Nowego Testamentu pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim z IX wieku. Zawiera marginalia (podział tekstu). Dawniej był znany jako Codex Colbertinus 2844. Reprezentuje aleksandryjską tradycję tekstualną, z naleciałościami tradycji bizantyńskiej. Od końca XVIII wieku cieszy się zainteresowaniem krytyków tekstu. Jest cytowany w krytycznych wydaniach greckiego tekstu Nowego Testamentu. Rękopis został zniszczony przez wilgoć i jest trudny do odczytania. Przechowywany jest w Paryżu.

Codex Alexandrinus jest jednym z czterech wielkich kodeksów biblijnych, wraz z Kodeksem Synajskim i Watykańskim jest jednym z najwcześniejszych i najbardziej kompletnych rękopisów greckiej Biblii. Po przywiezieniu do Anglii uzyskał opinię najlepszego rękopisu biblijnego przechowywanego na Wyspach Brytyjskich i cieszył się nią aż do chwili nabycia przez Bibliotekę Brytyjską Kodeksu Synajskiego. Przechowywany jest w Dziale Manuskryptów British Library w Londynie (wraz z Kodeksem Synajskim).

1. List Klemensa do Koryntian (łac. Epistula ad Corinthios) – list napisany przez biskupa Rzymu św. Klemensa do gminy chrześcijańskiej w Koryncie. Jest jedynym zachowanym pismem jego autorstwa i najstarszym obok Didache tekstem wczesnochrześcijańskim spoza kanonu Nowego Testamentu.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Zawartość[ | edytuj kod]

Strony z kodeksu
Końcowy fragment Ew. Łukasza
Końcowy fragment Dziejów i początek L. Jakuba
Kolofon Listu Judy informuje, że następną księgą są Dzieje Apostolskie
Koniec 2 Listu Piotra i początek 1 Listu Jana w tej samej kolumnie
Tekst Dziejów 2,17-21 cytujący Joela 2,28-32 oznakowany przy pomocy odwróconego comma

Kodeks Aleksandryjski pierwotnie składał się z 820 pergaminowych kart, z których większość związana była w foliały in quarto (dzisiaj sześć podwójnych kart w foliale). Zachowały się 773 karty kodeksu (32 na 26 cm), z czego 630 przypada na Stary Testament, 143 na Nowy Testament.

Samuel Prideaux Tregelles (ur. 30 stycznia 1813, zm. 24 kwietnia 1875 roku) – brytyjski biblista, krytyk tekstu i teolog.Poliglota (gr. polýglōttos, polýglōssos – „wielojęzyczny”) – wielojęzyczne wydanie całości lub części Pisma Świętego obejmujące tekst w kilku wersjach językowych zarówno oryginalnych jak i tłumaczonych, służacych głównie celom krytyki tekstu. Zwykle wolumin zawiera tekst Biblii w oryginale i kilku przekładach umieszczonych w kolumnach obok siebie. Za pierwowzór takiego wydania należy uznać Hexaplę, której autorem jest Orygenes.

Kodeks podzielony został na cztery tomy (279 + 238 + 118 + 144 kart). Trzy pierwsze stanowią większą część tekstu Septuaginty, greckiego przekładu Starego Testamentu, wraz z 3 Księgą Ezdrasza, 3-4 Machabejskimi, Psalmem 151 i Psalmami Salomona. Czwarty tom zawiera Nowy Testament wraz z (niekanonicznymi) Listami Klemensa. Tylko 10 kart Starego Testamentu zaginęło, znacznie mniej niż w przypadku kodeksów Synajskiego i Watykańskiego. Natomiast w Nowym Testamencie zaginęło 31 kart.

Teodor Cressy Skeat, ang. Theodore Cressy Skeat (ur. 15 lutego 1907, zm. 25 czerwca 2003) – bibliotekarz w British Library, gdzie pracował jako asystent kustosza (od 1931), zastępca kustosza (od 1948) i kustosz manuskryptów oraz bibliotekarz Egerton (od 1961 do 1972), po studiach w Cambridge i British School of Archaeology w Atenach. Jego praca zbiegła się z pozyskaniem dwóch ważnych rękopisów przez instytucję, w której pracował, mianowicie Kodeksu Synajskiego i apokryficznej ewangelii Egerton 2 Papirus (Ewangelia Egerton). Stał się znany dzięki znacznemu wkładowi do paleografii, papirologii i kodeksologii (kodykologii), zwłaszcza – choć nie tylko – w nawiązaniu do dwóch wymienionych rękopisów. Był wnukiem znanego filologa Waltera Williama Skeata.Paleografia – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem rozwoju pisma w procesie historycznym. Paleografia zajmuje się także badaniem środowiska, w jakim żył i tworzył dany pisarz jak również rozpoznawaniem skrótów (brachygrafia) i "rozszyfrowywaniem" (odczytywaniem) dawnego pisma np. tekstura, bastarda, antykwa. Jest jedną z najwcześniejszych i najważniejszych dziedzin nauk "dających poznawać historię" (Lelewel). Bez znajomości tej nauki badanie źródeł pisanych jest praktycznie niemożliwe. Najważniejsze polskie podręczniki paleografii napisali Władysław Semkowicz oraz Aleksander Gieysztor.

W Starym Testamencie brakuje:

  • 1 Sm 12,17 – 14,9 (1 karta);
  • Ps 49,20 – 79,11 (9 kart).
  • Ponadto niektóre karty ST zostały uszkodzone, zawierają one następujące teksty: Rdz 1,20-25; 1,29-2,3; Kpł 8,6.7.16; Syrach 50,21n; 51,5.

    W Nowym Testamencie brakuje:

  • 25 pierwszych kart Ewangelii Mateusza i tym samym zaczyna się dopiero od Mt 25, 6;
  • karty 71 i 72 z Ewangelii Jana (J 6, 50 – 8, 52);
  • trzech kart (nie są ponumerowane) w 2. Liście do Koryntian (2 Kor 4, 13 – 12, 6).
  • niemal każda karta Apokalipsy jest uszkodzona na krawędziach.
  • 1 Klemensa 57,7-63 (1 karta) i 2 Klemensa 12,5a-fin. (2 karty).
  • Wycięty został ozdobiony kolofon na końcu Listu do Filemona.
  • Księgi Nowego Testamentu (tom czwarty kodeksu) ułożone są w następującej kolejności: cztery Ewangelie, Dzieje Apostolskie, Listy powszechne, Listy Pawła (List do Hebrajczyków umieszczony został pomiędzy 2. Tesaloniczan a 1. Tymoteusza), Apokalipsa św. Jana. Pierwotnie Listy powszechne poprzedzały Dzieje Apostolskie.

    Minuskuł 36 (wedle numeracji Gregory—Aland), A (von Soden) – rękopis Nowego Testamentu pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim z XII wieku. Przechowywany jest w Paryżu.Ny (ni, st.gr. νῦ, nw.gr. νι, pisana Νν) – trzynasta litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę nosową gardłową "n". W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 50.

    Tekst kodeksu nie zawiera następujących wierszy:

  • Marek 15,28 jak w kodeksach א, B, C, D, Ψ, lekcjonarze, d, k, syrosynajski, cop;
  • Łukasz 22,43-44 (krwawy pot Jezusa);
  • Pericope adulterae (Jan 7,53-8,11);
  • Dzieje 8,37; 15,34; 24,7; 28,29;
  • Rzymian 16,24.
  • Kodeks Aleksandryjski jest ważnym rękopisem w dyskusji nad autentycznością pericope adulterae (perykopa o kobiecie cudzołożnej), pomimo iż w tym fragmencie brakuje dwóch kart (Jan 6,50-8,52). Jednak liczba linijek tekstu dowodzi, iż nie było go w tekście, gdyż dla tego fragmentu brakuje w kodeksie miejsca (podobnie jak w przypadku Kodeksu Efrema).

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Kodeks majuskułowy, inaczej kodeks uncjalny, jest rękopisem pisanym na pergaminie pismem wielkoliterowym (inaczej majuskułowym, tj. uncjałą lub kapitułą). Jest rękopisem Nowego Testamentu w języku greckim (lub łacińskim). Używany był w wiekach IV-XI. Od XVIII wieku cieszą się zainteresowaniem ze strony krytyków tekstu.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Kolofon (stgr. κολοφών kolophōn = szczyt, czynność ostatecznie kończąca pracę) – w książkach rękopiśmiennych, a także pierwszych drukowanych była to informacja umieszczana na końcu książki, opisująca okoliczności powstania danego egzemplarza - kto i kiedy wykonał, na czyje polecenie, za czyjego panowania, wyrażająca zadowolenie z zakończonego trudu pisarskiego, często wyrażona wierszem okolicznościowym, pobożnym, poważnym bądź trywialnym itp. Z czasem z kolofonu wyodrębniła się współczesna postać informacji wydawniczo-drukarskich w postaci metryki książki i tym samym kolofon stał się zbędny.
    Pamfil z Cezarei, również Pamfilusz, gr. Παμφίλος, cs. Swiaszczennomuczenik Pamfił preswitier (ur. ok. 250 w Bejrucie, zm. 310) – prezbiter, według niesprawdzonych źródeł biskup Cezarei palestyńskiej, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławny, ojciec Kościoła należący do nurtu Szkoły aleksandryjskiej.
    Codex Cottonianus, oznaczany siglum D – szczątkowo zachowany iluminowany manuskrypt, zawierający tekst Księgi Rodzaju według greckiego przekładu Septuaginty.
    Johann Jakob Griesbach (ur. 4 stycznia 1745, zm. 24 marca 1812) – niemiecki biblista, krytyk tekstu Nowego Testamentu, duchowny luterański. Wykształcenie zdobył we Frankfurcie, Tybindze, Lipsku i Halle.
    Johann Jakob Wettstein (także Wetstein, ur. 5 marca 1693, zm. 23 marca 1754) – szwajcarski teolog, który wyróżnił się na polu krytyki tekstu Nowego Testamentu, był jednym z pierwszych krytyków Textus receptus.
    Święta Tekla, cs. Pierwomuczenica rawnoapostolnaja Fiekła (ur. w I wieku w Ikonium w Azji Mniejszej) – chrześcijanka, dziewica, męczennica, święta Kościoła katolickiego i prawosławnego (pierwsza męczennica, równa apostołom).
    Teodor Cressy Skeat, ang. Theodore Cressy Skeat (ur. 15 lutego 1907, zm. 25 czerwca 2003) – bibliotekarz w British Library, gdzie pracował jako asystent kustosza (od 1931), zastępca kustosza (od 1948) i kustosz manuskryptów oraz bibliotekarz Egerton (od 1961 do 1972), po studiach w Cambridge i British School of Archaeology w Atenach. Jego praca zbiegła się z pozyskaniem dwóch ważnych rękopisów przez instytucję, w której pracował, mianowicie Kodeksu Synajskiego i apokryficznej ewangelii Egerton 2 Papirus (Ewangelia Egerton). Stał się znany dzięki znacznemu wkładowi do paleografii, papirologii i kodeksologii (kodykologii), zwłaszcza – choć nie tylko – w nawiązaniu do dwóch wymienionych rękopisów. Był wnukiem znanego filologa Waltera Williama Skeata.

    Reklama