Klub Gaja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Klub Gaja (dokładnie Stowarzyszenie Ekologiczno-Kulturalne „Klub Gaja”, z siedzibą w Wilkowicach) – jedna z najstarszych niezależnych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska naturalnego i prawami zwierząt w Polsce.

Dolina Dolnej Wisły (314.8) – kraina geograficzna oraz makroregion fizycznogeograficzny w północnej Polsce, obejmujący dolinę Wisły na odcinku od Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej w Bydgoszczy do delty w okolicach Gniewu.Wisła (łac. Vistula) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką uchodzącą do Morza Bałtyckiego.

Stowarzyszenie zostało założone w 1988 roku. Od 2004 roku posiada status organizacji pożytku publicznego, zarejestrowane jest w Krajowym Rejestrze Sądowym pod numerem 0000120069. Statutową misją stowarzyszenia jest ochrona planety Ziemi oraz zachowanie środowiska naturalnego i różnorodności biologicznej dla nas i dla przyszłych pokoleń.

Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Kaskada dolnej Wisły – projekt budowy zespołu tam w dolnym biegu Wisły od Warszawy do Gdańska. Powstał w latach 60. i zakładał on budowę zapór w 8 miejscowościach: w Wyszogrodzie, Płocku, Włocławku, Nieszawie (lub Ciechocinku), Solcu Kujawskim, Chełmnie, Opaleniu i Tczewie.

Stowarzyszenie współpracuje z ponad czterema tysiącami placówek w całym kraju. Programy edukacji ekologicznej Klubu Gaja opierają się na aktywności lokalnej, w szczególności dzieci i młodzieży przy udziale przedstawicieli różnych instytucji, samorządów, administracji publicznej, organizacji pozarządowych i biznesu. Klub Gaja w swojej działalności edukacyjnej, warsztatach i wydarzeniach wykorzystuje niekonwencjonalne metody i różne formy sztuki.

Magdalena Mosiewicz (ur. 16 lipca 1967) – działaczka ekologiczna, reżyserka, współprzewodnicząca partii Zielonych od września 2003 do marca 2008 (obok Jacka Bożka, a następnie Dariusza Szweda).Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.

W maju 2002 roku w miejscowości Leeds w Anglii został zarejestrowany Club Gaia UK. Jest to pierwsza filia polskiej organizacji ekologicznej na zachodzie Europy.

Założyciel Klubu Gaja Jacek Bożek był (obok Magdaleny Mosiewicz) pierwszym przewodniczącym partii Zieloni 2004 (do 11 listopada 2004).

Historia[ | edytuj kod]

Jacek Bożek, założyciel Klubu Gaja podczas Marszu dla Klimatu, 2015, Bielsko-Biała

Klub Gaja został założony przez Jacka Bożka jako grupa nieformalna na początku marca 1988 roku. Pierwsza zewnętrzna akcja Klubu Gaja odbyła się już w roku 1989: w centrum miasta Bielska-Białej dwóch ekologów (Jacek Bożek i Jerzy Oszelda) wspięło się razem w wielkim transparentem na drzewa przeznaczone do wycinki z powodu planu budowy banku. Bank można było jednak przesunąć trochę, tak aby drzewa pozostały nienaruszone. Tak też się stało. Ostatecznie nie udało się uratować wszystkich drzew, ale dwie topole żyją do dziś.

Środowisko przyrodnicze (środowisko naturalne) – całokształt ożywionych i nieożywionych składników przyrody, ściśle ze sobą powiązanych, otaczających organizmy żywe. W jego ramach można wyróżnić następujące elementy:Ochrona środowiska – całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.

Pierwsza akcja Klubu Gaja w obronie praw zwierząt odbyła się przed radzieckim cyrkiem w styczniu 1991 roku. Zrobiono pikietę, członkowie klubu mieli założone na głowy maski zwierząt, było trochę szumu w mediach, ale niewiele to wszystko dało. Wysłano list do prezydenta miasta z prośbą o zakaz wjazdu cyrków z tresurą zwierząt na teren Bielska-Białej, ten jednak nie zgodził się na to i sprawa utknęła w miejscu. Organizowane były kolejne akcje i pikiety. Dopiero w 1995 roku ekolodzy odnieśli sukces – prezydent wydał lokalny zakaz wjazdu cyrków z tresurą dzikich zwierząt na teren miasta.

Cyrk – widowisko rozrywkowe, ukształtowane w Anglii w XVIII wieku (Philip Astley w 1768 otworzył w Londynie pierwszy nowożytny cyrk), nawiązujące do tradycji starożytnego Rzymu gdzie cyrkiem była odkryta budowla z areną, otoczona amfiteatralną widownią (najsłynniejszy Circus Maximus), gdzie występowali akrobaci, tancerze i urządzano wyścigi kwadryg. Obecnie sztuka cyrkowa składa się m.in. z pokazów akrobatycznych, ekwilibrystycznych, tanecznych i tresury zwierząt.Pokolenie (generacja - łac. generatio - rodzenie, tworzenie) – w naukach społecznych i biologicznych termin posiadający kilka konotacji związanych z urodzeniem.

Kampania „Teraz Wisła” została zapoczątkowana podczas Dnia Ziemi, 22 kwietnia 1994 roku w Warszawie. Jej celem jest ochrona ostatniej naturalnej rzeki w Europie – Wisły m.in. poprzez poprawę czystości wód w zlewni oraz doprowadzenia do ochrony (także prawnej) ciekawych terenów w Dolinie Wisły. Przez cały czas trwania kampanii zorganizowano wiele akcji, wystaw i konferencji. 19 czerwca 1994 roku Klub Gaja ustanowił Święto Wisły.

Prawa zwierząt – idea, zgodnie z którą zwierzęta mają fundamentalne interesy lub prawa, które powinny być uszanowane tak samo, jak to się dzieje w przypadku podstawowych, analogicznych interesów ludzi. Według Encyklopedii Britannica, prawa zwierząt to moralne lub legalne prawa przypisywane zwierzętom, zazwyczaj ze względu na złożoność ich życia w sferze poznawczej, emocjonalnej i społecznej oraz ich zdolności do odczuwania fizycznego bądź emocjonalnego bólu lub przyjemności. Do zasadniczych praw zwierząt zalicza się najczęściej prawo do życia i prawo do wolności od cierpienia. Filozofowie uznający konieczność zmiany stosunku człowieka do zwierząt innych niż ludzie prezentują dużą różnorodność poglądów – od protekcjonizmu Petera Singera wyrastającego z filozofii utylitarystycznej, przez podejście oparte na niezbywalnych prawach preferowane przez Toma Regana do abolicjonizmu prezentowanego przez takich myślicieli jak np. Gary L. Francione. Pomimo wielu różnic w ruchu praw zwierząt istnieje daleko idący konsensus, że zwierzęta powinny być traktowane jako osoby i włączone do moralnej wspólnoty; że nie powinny być traktowane jak przedmioty, ale jak podmioty; że nie powinny być zabijane na pożywienie, wykorzystywane w eksperymentach medycznych czy rozrywce. Bardzo często praktycznym skutkiem przyjęcia idei praw zwierząt jest przejście na wegetarianizm lub weganizm.Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) – rodzaj rejestru publicznego prowadzony przez wybrane sądy rejonowe i Ministerstwo Sprawiedliwości.

Dnia 24 października 1995 roku odbyła się największa kampania środowiskowa, do której włączyło się około 50 miast. Miała ona na celu uchwalenie ustawy „O ochronie praw zwierząt”. Kampanię poparło tysiące ludzi z całej Polski, odbyła się akcja pod sejmem. Pod petycjami podpisało się około 600 000 osób. Dokładnie w 2 lata później (24 października 1997) ustawa weszła w życie. Zostało w niej zapisane, że „Zwierzę nie jest rzeczą”. Chcąc upamiętnić tę chwilę Klub Gaja ustanowił Dzień Praw Zwierząt, który jest obchodzony co roku 22 maja.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej (Sejm RP), Sejm – izba niższa dwuizbowego parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej; Izba Poselska wyłoniła się z Sejmu walnego w 1493; od uchwalenia konstytucji Nihil novi (1505) Sejm jest najwyższym organem władzy ustawodawczej w Polsce.Organizacja pozarządowa – organizacja obywatelska (założona przez obywateli lub ich organizacje) działająca z własnej inicjatywy na rzecz wybranego interesu publicznego i niedziałająca dla osiągnięcia zysku. W prawie międzynarodowym, w odróżnieniu od organizacji międzyrządowych, organizacje pozarządowe grupują nie państwa lecz osoby fizyczne lub prawne, i to z reguły z różnych krajów (najczęściej przyjmuje się, że minimum z trzech). Działają w oparciu o prawo krajowe siedziby organizacji, a powstają w wyniku nie umowy międzynarodowej, ale umowy cywilnoprawnej.

Kampanię „Jeszcze żywy KARP” Klub Gaja prowadzi od 1998 roku.

W 2006 roku stowarzyszenie zwróciło się do Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie łamania zapisów ustawy „O ochronie zwierząt” w trakcie sprzedaży ryb. Chodziło o ich nadmierne stłoczenie w pojemnikach, w których były przewożone i sprzedawane, pakowanie żywych stworzeń do worków foliowych, zadawanie im niepotrzebnych ran i cierpień oraz zabijania karpi na oczach ludzi.

Zwierzęta (Animalia) – królestwo obejmujące wielokomórkowe organizmy cudzożywne o komórkach eukariotycznych, bez ściany komórkowej, w większości zdolne do aktywnego poruszania się. Są największym i najbardziej zróżnicowanym gatunkowo królestwem organizmów. Największą grupę zwierząt stanowią bezkręgowce, a wśród nich owady. Drugą, obok bezkręgowców, grupą zwierząt są kręgowce. Wśród nich tradycyjnie wyróżnia się ryby, płazy, gady, ptaki i ssaki, do których należy również człowiek.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

W 2009 roku akcja ruszyła pod hasłem Lud lubi karpia, karp lubi lód! W tym roku (2009) działania Klubu Gaja wspiera publicysta, podróżnik i krytyk kulinarny, Robert Makłowicz. Jego zaangażowanie w znaczący sposób może wpłynąć na zmianę myślenia i nawyków kulinarnych wśród szerszej rzeszy odbiorców. Kampanię wsparło także Laboratorium Reklamy Clos Brothers. Firma, która na co dzień jest związana z reklamą, aktywnie i chętnie angażuje się w różnego typu akcje społeczne, przeciwstawiając się coraz większemu zobojętnieniu społeczeństwa na problemy otaczającego nas świata. Współtworząc i organizując wraz z Klubem Gaja kampanię Lud lubi karpia, karp lubi lód zabiera swój głos w tej tak marginalizowanej dotąd sferze ochrony praw zwierząt.

Partia Zieloni – polska partia polityczna o programie proekologicznym, pacyfistycznym i feministycznym z naciskiem na prawa człowieka, sprawiedliwość społeczną oraz zrównoważony rozwój. Powstała na kongresie założycielskim w dniach 6–7 września 2003. Zarejestrowana sądownie 23 lutego 2004. Do kongresu, który odbył się w dniach 2–3 marca 2013, partia nosiła nazwę Zieloni 2004 (pozostała ona zastrzeżoną nazwą historyczną).Administracja publiczna jest przedmiotem zainteresowania wielu nauk i może być rozpatrywana z różnych punktów widzenia, co wiąże się z rozległością przedmiotu badań.

W 2010 „Jeszcze żywy KARP” najstarsza kampania Klubu Gaja z roku na rok przyciąga nowe twarze. Tym razem w „hicie na święta przeciwko męczeniu karpi” zgodziły się wystąpić aktorki: Magdalena Różczka i Julia Pietrucha oraz publicysta i kucharz – Robert Makłowicz, który do akcji przyłączył się już po raz drugi. W 2009 Sejm, na wniosek Klubu Gaja uchwalił poprawkę do Ustawy o ochronie zwierząt. Zmieniony art. 2 wyraźnie wskazuje, iż prawo to chroni także ryby, tak jak inne kręgowce.

Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.Bielsko-Biała (czes. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest siedzibą władz powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej i centralnym ośrodkiem Bielskiego Okręgu Przemysłowego.

Realizacja programu Zaadoptuj rzekę rozpoczęła się w 2005 r. Program otrzymał nominację do tytułu The Best Practice – najlepszego programu środowiskowego w Unii Europejskiej (2008). Program edukacji ekologicznej Zaadoptuj rzekę Klubu Gaja zachęca Polaków do opieki nad rzekami i pomaga odkrywać dziedzictwo przyrodnicze, kulturowe i społeczne polskich rzek. Gdy mówimy o „adoptowaniu rzeki” chodzi nam o zainteresowanie się rzeką lub innym akwenem w najbliższej okolicy i otoczenie go opieką. Zachęcamy do wycieczek i obserwacji rzek, potoków i jezior; poznawania ich fauny i flory, sprzątania ich brzegów, monitorowania jakości i oszczędzania wody. Proponujemy zorganizowanie akcji z okazji Światowego Dnia Wody (22 marca). Starania o czyste rzeki to starania o czyste środowisko naturalne, o rzeki przyjazne ludziom i zwierzętom, podnoszące jakość życia. W programie mogą uczestniczyć placówki oświatowe, samorządy, instytucje, organizacje społeczne i osoby indywidualne.

Wilkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba władz gminy Wilkowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 1750 ha, a liczba ludności 6496, co daje gęstość zaludnienia równą 371,2 os./km².Różnorodność biologiczna, bioróżnorodność (ang. biodiversity) – zróżnicowanie życia na wszelkich poziomach jego organizacji.

Święto Drzewa jest programem edukacji ekologicznej Klubu Gaja realizowanym od 2003 roku, którego inauguracją jest ogólnopolska i międzynarodowa akcja sadzenia drzew co roku w październiku. Od 2007 roku program bierze udział w Kampanii Miliarda Drzew dla Planety zainicjowanej przez Program Narodów Zjednoczonych do spraw Ochrony Środowiska (UNEP). Celem programu jest edukacja dla rozwoju zrównoważonego i podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie ochrony środowiska i zmian klimatu na Ziemi. Wspólne sadzenie drzew w ramach programu, przyczynia się do zwiększenia zalesienia i zadrzewienia oraz do zmniejszenia skutków globalnego ocieplenia. Święto Drzewa od 10 lat integruje społeczności wokół inicjatyw lokalnych jak sadzenie drzew, zakładanie ogrodów, otaczanie opieką starych drzew, organizowanie festynów, wycieczek, konkursów i zbiórek makulatury. Ochrona i sadzenie drzew jest uniwersalnym przesłaniem dla każdego człowieka. W programie mogą uczestniczyć placówki oświatowe, samorządy, instytucje, organizacje społeczne, firmy i osoby indywidualne. W ramach Święta Drzewa organizowane są m.in.: Konkurs Drzewo Roku, konkurs Czarodziejskiego Drzewa, akcja Zbieraj makulaturę, ratuj konie, akcja Zbieraj kartridże, ratuj konie.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.Futro, inaczej sierść — gruba warstwa włosów, która pokrywa skórę wielu zwierząt. Jest to cecha charakterystyczna dla ssaków. Składa się z wierzchniej warstwy natłuszczonych włosów okrywowych i grubej warstwy podszerstka pod spodem. Włosy okrywowe utrzymują odpowiednią wilgotność, a podszerstek działa jak materiał izolacyjny, który zapewnia zwierzęciu ciepło.

Najważniejsze pola działania i programy[ | edytuj kod]

  • ochrona przyrody: ogólnopolska Kampania „Teraz Wisła”, program „Jak działać dla Ziemi”, program „Jak uratować rzekę”
  • ochrona zwierząt: ogólnopolska Kampania „Zwierzę nie jest rzeczą”, kampania „Kurka wolna!”, akcja „Jeszcze żywy KARP”, akcja „Zbieraj makulaturę, ratuj konie”, „Cyrk jest śmieszny nie dla zwierząt”
  • edukacja, kultura i sztuka: program edukacji ekologicznej „Święto Drzewa”, „Zaadoptuj rzekę”, „Pomagamy Zwierzętom”, program edukacji ekologicznej poprzez sztukę „Sztuka dla Ziemi”
  • prawa obywatela i konsumenta: ogólnopolska Kampania „Czy wiesz co jesz?”, program „Co młody konsument wiedzieć powinien?”, program „Kupuj odpowiedzialnie”
  • Dzień Ziemi (ang. Earth Day), znany też jako Światowy Dzień Ziemi – akcje prowadzone corocznie wiosną, których celem jest promowanie postaw ekologicznych w społeczeństwie. Organizatorzy Dnia Ziemi chcą uświadomić politykom i obywatelom, jak kruchy jest ekosystem planety ludzi. Na obchody składa się zwykle wiele wydarzeń organizowanych przez różnorodne instytucje. Korzenie Dnia Ziemi wiążą się z obserwacją przesilenia letniego, będącą okazją do wykorzystania sprzyjającej aury, która ma ułatwić zorganizowanie udanych imprez masowych.Front Wyzwolenia Zwierząt (FWZ) – ogólnopolska organizacja walcząca o prawa zwierząt początkowo stanowiący polski odpowiednik międzynarodowego Animal Liberation Front (ALF).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Reklama