Klad bazalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.

Filogenetyka – dział biologii zajmujący się badaniem drogi rozwojowej (filogenezą) organizmów. Przedmiotem zainteresowania filogenetyki są organizmy żyjące współcześnie oraz kopalne, ich pochodzenie i relacje pokrewieństwa. W swoich badaniach korzysta z osiągnięć paleontologii, genetyki i innych nauk przyrodniczych.Kladogram – diagram w kształcie dendrogramu, przypominający drzewo filogenetyczne, ale nieuwzględniający czasu pojawiania się nowych linii ewolucyjnych. Jest produktem analizy kladystycznej. Z punktu widzenia kladystyki czas ukształtowania się poszczególnych cech nie jest istotny, a każdy z porównywanych współczesnych organizmów ma taki sam "czas ewolucji za sobą". Różnią się one jedynie odległościami momentów wyróżnienia z wcześniejszych linii ewolucyjnych.


Obecnie w kladystyce preferuje się stosowanie określenia „bazalny” zamiast „prymitywny”, które niesłusznie sugeruje niższość i prostotę.

Na poniższym kladogramie człowiekowatych orangutany są grupą bazalną, ponieważ jako pierwsze oddzieliły się od reszty człowiekowatych. Z kolei goryle są kladem bazalnym dla podrodziny Homininae złożonej z ludzi i szympansów.


DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".

Termin „bazalny” może być poprawnie użyty jedynie w stosunku do kladów, nie zaś cech – jest to błąd często pojawiający się w literaturze.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • G. Budd, S. Jensen. A critical reappraisal of the fossil record of the bilaterian phyla. „Biological reviews”. 75, s. 253, 2000. DOI: 10.1017/S000632310000548X (ang.). 




  • Warto wiedzieć że... beta

    Grupa zewnętrzna (ang. outgroup) – grupa organizmów stanowiąca klad wykorzystywany w kladystyce do celów porównawczych, często umożliwienia polaryzacji cech. Porównanie z grupą zewnętrzną jest niebezpośrednią metodą polaryzacji cech, wykorzystywaną do ustalenia, czy cecha występująca w grupie wewnętrznej (badanej) jest plezjomorfią czy apomorfią. Jeśli jakaś cecha obecna jest w badanej grupie i w jej grupie siostrzanej, wówczas z dużym prawdopodobieństwem można ją uznać za cechę plezjomorficzną. Jeśli jakaś cecha jest nowa (nieobecna w grupie zewnętrznej) wówczas najprawdopodobniej jest apomorfią. Każda grupa bezpośrednio zewnętrzna względem grupy badanej jest względną grupą siostrzaną badanej grupy. W analizach filogenetycznych często wykorzystuje się więcej niż jedną grupę zewnętrzną – jest to wymagane przy polaryzowaniu cech a priori. W takim przypadku druga grupa zewnętrzna jest grupą najbliższą dla kladu obejmującego grupę badaną i jej grupę siostrzaną (czyli pierwszą grupę zewnętrzną).
    Homininae — podrodzina naczelnych obejmująca wszystkie wymarłe gatunki uważane za przodków człowieka współczesnego, a także sam gatunek Homo sapiens, a obecnie również goryle i szympansy.

    Reklama