Kazimierz Rozwadowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

Kazimierz Rozwadowski herbu Trąby (ur. 1757 w Rożyskach, zm. 3 lipca 1836 tamże) – oficer wojsk Korony, powstaniec kościuszkowski, pułkownik wojsk Księstwa Warszawskiego, współorganizator 8 pułku ułanów.

Tadeusz Rozwadowski (Tadeusz Jordan-Rozwadowski) herbu Trąby (ur. 19 maja 1866 w Babinie, zm. 18 października 1928 w Warszawie) – polski dowódca wojskowy, Feldmarschalleutnant Cesarskiej i Królewskiej Armii, generał broni Wojska Polskiego.Jerzy Sewer Teofil Dunin-Borkowski herbu Łabędź (ur. 1 października 1856 w Dubiecku, zm. 23 października 1908 w Młyniskach) – hrabia, heraldyk, działacz społeczny, polityk, ziemianin.

Życiorys[ | edytuj kod]

Wywodził się z gałęzi szlacheckiej rodu Rozwadowskich herbu Trąby. Był wnukiem Macieja (ur. 1647, podstoli radomski), synem Ignacego (1702-1777) i Teresy z domu Białoskórskiej herbu Abdank. Według jednej z wersji urodził się w 1748.

Rozpoczął służbę w wojsku koronnym w 1774, jako towarzysz w chorągwi Stanisława Ciesielskiego. W czasie insurekcji kościuszkowskiej był wicebrygadierem w 1 Brygadzie Ukraińskiej jazdy narodowej. Walczył w bitwie pod Szczekocinami (6 czerwca 1794, za czyny tamże otrzymał Order Virtuti Militari), w bitwie pod Chełmem (8 czerwca 1794) i w obronie Warszawy. Nagrodzony złotą obrączką Ojczyzna Obrońcy Swemu nr 15.

Towarzyszem był szlachcic służący w wojsku autoramentu narodowego. Do służby stawał szlachcic wraz z pocztem składającym się zwykle z chłopów.Księstwo Warszawskie (fr. Duché de Varsovie, niem. Herzogtum Warschau) – istniejące w latach 1807–1815, formalnie niepodległe, jednak w rzeczywistości podporządkowane napoleońskiej Francji państwo, było namiastką państwa polskiego. Władcą suwerennym Księstwa był król Królestwa Saksonii, które wchodziło w skład Związku Reńskiego, będącego protektoratem pierwszego Cesarstwa Francuskiego.

W następnych latach skupił się na gospodarowaniu w swoim majątku w Galicji. Słynął z hodowli koni.

W czasie wojny austriacko-polskiej w 1809, po wkroczeniu do Galicji wojsk księcia Poniatowskiego Rozwadowski, jako jeden z pierwszych przedstawicieli galicyjskiej szlachty aktywnie zaangażował się w tworzenie polskiego wojska. Mianowano go dowódcą 9 pułku jazdy w stopniu pułkownika. Spośród 200 koni tego pułku, aż 68 było ofiarowanych przez Kazimierza. 3 sierpnia 1809 objął dowództwo 8 pułku ułanów. Wraz z nim brał udział w walkach pod Wieniawką. Pułkiem dowodził do 1811, kiedy to przeszedł na emeryturę. W 8 pułku służyli także dwaj jego bracia: Onufry i Franciszek oraz syn Antoni. Za walkę w wojnach okresu Księstwa Warszawskiego Kazimierza Rozwadowskiego oraz jego syna Antoniego odznaczono krzyżami Virtuti Militari. Pod dowództwem płk. Rozwadowskiego pierwsze szlify bojowe zdobywał późniejszy komediopisarz Aleksander Fredro.

Tomisław Rozwadowski – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V i VI kadencji (1882-1895), właściciel dóbr Honiatyn koło Uhrynowa.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Był żonaty z Anną z domu Golejewską herbu Kościesza (córka Józefa, brygadiera wojsk polskich). Mieli synów Antoniego (1794-1855, major wojsk polskich), Wincentego (1799-1849, rotmistrz wojsk polskich, powstaniec listopadowy), Erazma (1806-1880, porucznik wojsk polskich), Wiktora (1812-1858, porucznik wojsk polskich, powstaniec listopadowy, ojciec Tomisława). Po wybuchu powstania listopadowego 1830 wyprawił swoich czterech synów do liniowej służby wojskowej. Wraz z rodziną mieszkał w Różyskach. Zmarł w 1836. Został pochowany w Różyskach. Jego potomkami byli m.in. Franciszek Rozwadowski, Tadeusz Rozwadowski, Zygmunt Rozwadowski, Jan Emanuel Rozwadowski, Jan Michał Rozwadowski.

Order Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i OjczyznaGalicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע – Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция – Galicija, ukr. Галичина – Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborcę i stosowana na określenie południowo-wschodnich ziem dawnej I Rzeczypospolitej, znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie, wchodzących w skład zaboru austriackiego. Z tego tytułu również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski, ziemię Grodów Czerwieńskich oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym.

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jerzy Sewer Dunin-Borkowski: Almanach błękitny. Genealogia żyjących rodów polskich. Lwów / Warszawa: 1908, s. 1-1127.
  • A. Fredro, Trzy po trzy, Warszawa 1987, s. 2004.
  • M. Kukiel, Dzieje Polski porozbiorowej (1795-1921), Londyn 1993.
  • M. Patelski, Generał broni Tadeusz Jordan Rozwadowski żołnierz i dyplomata, Warszawa 2002.
  • Z. Zacharewicz, Biogram Kazimierza Rozwadowskiego, Polski Słownik Biograficzny, t. XXXII, Wrocław-Warszawa-Kraków 1989–1991, s. 414-417.
  • Oficer − żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący zazwyczaj służbę na stanowisku dowódcy, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.Brygadier – historycznie i współcześnie stopień służbowy używany na świecie w formacjach mundurowych (wojsku, policji, żandarmerii, straży pożarnej itp.).




    Warto wiedzieć że... beta

    Armia Koronna – formacja wojskowa Korony Królestwa Polskiego w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, w latach 1717-1795.
    Trąby (Trąbki, Tuba, Tres Tubae, Tria Cornua, Trzy Trąby, Tubae) – polski herb szlachecki o zawołaniach Brzezina i Trąba. Występował głównie w ziemi krakowskiej, łęczyckiej, przemyskiej i na Rusi.
    Chorągiew (staropol. Rota) - podstawowa jednostka organizacyjno-taktyczna jazdy rycerskiej o różnej liczebności w dawnej Polsce istniejąca od XIV do XVIII wieku.
    Jan Emanuel Rozwadowski (Jan Emanuel Jordan-Rozwadowski) herbu Trąby (ur. 6 sierpnia 1872 w Babinie nad rzeką Łomnicą nieopodal Kałusza, zm. 19 marca 1935 w Warszawie) – polski polityk, działacz niepodległościowy.
    Wojna polsko-austriacka – wojna będąca częścią wojny Napoleona z V koalicją, prowadzona jednak samodzielnie przez wojska polskie pod dowództwem Wodza Naczelnego Wojsk Polskich księcia Józefa Poniatowskiego, przy wsparciu wojsk saskich wyłącznie w pierwszej fazie bitwy pod Raszynem.
    Jan Michał Rozwadowski, pseudonim Jan R. Nadroj, Nadroj (ur. 7 grudnia 1867 w Czarnej koło Tarnowa, zm. 13 marca 1935 w Warszawie) – polski językoznawca, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, prezes Polskiej Akademii Umiejętności i Klubu Sportowego Cracovia.
    Józef Dominik "Kresowiec" Bartłomiej Chołodecki herbu Białynia (ur. 15 sierpnia 1852 w Stawikach w Austro-Węgrach, zm. 30 stycznia 1934 we Lwowie) – polski szlachcic, pisarz i historyk, syn Celestyna.

    Reklama