Kawad I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kawad I (ur. 449, zm. 531) – szach Persji z dynastii sasanidzkiej. Panował w latach 488-531. Tron uzyskał dzięki poparciu arystokracji po oślepieniu swego wuja.

Kalinik - imię męskie pochodzenia greckiego Καλλίνικος (Kalinikios), oznaczające "ten, kto się wyróżnia urodą". W Kościele katolickim jest kilku świętych patronów tego imienia.Tbilisi (gruz. თბილისი, w latach 1845-1936 Tyflis) – stolica i największe miasto Gruzji położone nad rzeką Kurą, zamieszkane przez 1,15 mln osób (aglomeracja 1,5 mln mieszkańców, 2010). Jest głównym kulturalnym, naukowym (Akademia Nauk, Biblioteka Narodowa i liczne uczelnie) i przemysłowym (m.in. produkcja lokomotyw) ośrodkiem Gruzji.

Ogłosił się zwolennikiem nauk Mazdaka aby ruch, którym kierował ów słynny filozof, wykorzystać przeciwko władzy możnych rodów. W 496 został obalony przez arystokrację, która przekazała tron jego bratu Jamsapowi (Zamaspesowi). Prawowity król zbiegł do Heftalitów (Białych Hunów) i poślubił heftalicką księżniczkę. W 499 obalił brata i ukarał swoich przeciwników.

Chazarowie, Kozarowie (turecki: Hazarlar) – lud koczowniczy pochodzenia tureckiego, o którym pierwsze wzmianki pochodzą z VI wieku n.e. Tereny zajmowane przez Chazarów rozciągały się na Stepie Pontyjsko-Kaspijskim między północnym Kaukazem, Krymem, Morzem Kaspijskim a rzeką Jaik i Samarą. Trudnili się głównie pasterstwem i handlem, a bogacili na łupieskich wyprawach. Przez ich ziemie prowadziły największe szlaki handlowe z Chin do Europy (jedwabny szlak) oraz szlak północ-południe (od Waregów do Greków).Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

W 503 rozpoczął wojnę z Cesarstwem Wschodniorzymskim (bizantyjskim). Wojska perskie z pomocą Heftalitów opanowały Armenię i tereny nad górnym Eufratem, zajmując Teodozjopolis (502) i Amidę (503), a także odzyskały Albanię Kaukaską (504), zajętą przez plemiona Sabirów lub Chazarów. W 531 wódz cesarza Justyniana I Wielkiego, Belizariusz pokonał perską armię dowodzoną przez Azaretesa w bitwie nad Kalinikiem.

Mazdak – perski filozof żyjący na przełomie V i VI wieku. Przywódca antyfeudalnego ruchu zwanego ruchem mazdakidów, korzeniami sięgający do stworzonego w IV lub V wieku przez Zaraduszta ben Hurrana ruchu zardusztakan, którego Mazdak był wyznawcą i zwolennikiem.Heftalici – środkowoazjatycki lud koczowniczy, przez kronikarzy bizantyjskich nazywany też "Białymi Hunami" (sanskr. Śveta Hūṇa). Dyskutowana jest ich tożsamość z ludem Xiongnu oraz z Hunami, którzy najechali Europę w 370 r.

Wpływy Kawada I rozciągały się także na Iberię kaukaską (stolicą kraju było Tbilisi), gdzie szach próbował narzucić własną religię – zoroastrianizm (zaratusztrianizm) – chrześcijańskiej ludności tego regionu. Akcja nie powiodła się. Po śmierci władcy tron przejął jego syn Chosrow I Anuszirwan.

Dynastia (gr. dynasteia – władza) – szereg władców z jednego rodu (książąt, królów lub cesarzy), przynajmniej dwie osoby pochodzące z tej samej rodziny panujące bezpośrednio po sobie lub z niewielkimi przerwami. Zdarzały się też dynastie niespokrewnionych władców (np. dynastia Antoninów lub egipskich mameluków).WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Jerzy Strzelczyk: Zapomniane narody Europy. Wrocław: Ossolineum, 2006, s. 192-193. ISBN 978-83-04-04769-3.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Przez starożytny Iran należy rozumieć nie terytorium tożsame z dzisiejszym Iranem, ale tzw. Wielki Iran, wyodrębniany ze względu na wspólnotę kulturową i historyczną, a w starożytności przede wszystkim językową. W tej epoce obejmował on oprócz dzisiejszego Iranu także Azję Środkową po Syr-Darię, stepy dzisiejszej południowej Rosji i Ukrainy zamieszkane od VIII/VII wieku p.n.e. przez irańskich koczowników oraz zachodni i środkowy Afganistan łącznie z pakistańską częścią Beludżystanu. Należy jednak tutaj zauważyć że mieszkający na terenie Ukrainy Scytowie i Sarmaci znaleźli się już w V wieku p.n.e. pod silnym wpływem kultury greckiej i zaangażowani w sprawy europejskie zaczęli mieć odrębną od reszty Irańczyków historię.




Warto wiedzieć że... beta

Justynian I Wielki, Iustinianus (właśc. Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus, ur. 11 maja 483 w Tauresium, Prowincja Iliria, zm. 13 listopada 565 w Konstantynopolu) – cesarz bizantyński od 1 sierpnia 527 do 13 listopada 565, święty Kościoła prawosławnego. Syn Wigilancji i tym samym siostrzeniec cesarza Justyna I.
Sabirowie – plemię huńskie zamieszkałe w VI wieku na prawym brzegu Wołgi, w 558 roku podbite przez Awarów. W skład sabirskiego związku plemiennego prawdopodobnie wchodzili tureccy Chazarowie z siedzibami ulokowanymi w okolicach północnego Dagestanu. Niektórzy naukowcy wiążą Sabirów z późniejszą nazwą Syberii.
Diyarbakır, staroż. Amida (arab. Diarbekir lub Diyarbakir, tur. Amid, Kara-Amid, aram. Amidu, asyr. Amedu) – miasto nad rzeką Tygrys w południowo-wschodniej Turcji, stolica prowincji o tej samej nazwie.
Armenia, Republika Armenii (Հայաստան - Hajastạn, Հայաստանի Հանրապետություն - Hajastani Hanrapetutjun) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym. Armenia graniczy od północy z Gruzją, od południa z Iranem i z azerską eksklawą Nachiczewan, od wschodu z Azerbejdżanem, od zachodu z Turcją. Niepodległość uzyskała w 1991 r. w związku z rozpadem ZSRR. Armenia nie ma dostępu do morza. Stolicą Armenii jest obecnie Erywań, który jest też największym miastem w kraju. Od 1991 roku Armenia należy do Wspólnoty Niepodległych Państw.
Arystokracja (gr. ἀριστοκρατία aristokratia, od wyrazów ἄριστος aristos „najlepszy” + κρατέω krateo „rządzę”) – najwyższa warstwa społeczna wykształciła się w starożytnej Grecji, podczas najazdu Dorów w 1200 r. p.n.e.. Mianem arystokracji określa się zatem elitarną warstwę społeczną, zajmującą najwyższą pozycję w społeczeństwie, do której przynależność wynika ze szlachetnego urodzenia i jest dziedziczna (arystokracja rodowa).
Belizariusz, łac. Belisarius, gr. Βελισάριος, właściwie Flavius Belisarius (ur. ok. 505, zm. w marcu 565) – wódz bizantyjski, który prowadził zwycięskie kampanie wojenne w czasach panowania Justyniana I Wielkiego.
Iberia (zwana także Iberią kaukaską) – państwo istniejące na terenach wschodniej Gruzji między V wiekiem p.n.e. a VI wiekiem n.e. kiedy to zostało podbite przez Persję.

Reklama