Kartala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zdjęcie erupcji z 2005 r.
Położenie Komorów

Kartalawulkan tarczowy na wyspie Wielki Komor. Jest jednym z bardziej aktywnych wulkanów, od XIX w. kiedy jego aktywność jest monitorowana wybuchał ponad 20 razy.

Komory (arabski: جزر القمر, Juzur al-Qumur) oficjalnie Związek Komorów (fr. Union des Comores, arabski: جمهورية القمر المتحدة, Jumhūriyyat al-Qumur al-Muttaḥidah) – wyspiarskie państwo w północnej części Kanału Mozambickiego, zlokalizowane pomiędzy północną częścią Madagaskaru a północno-wschodnią częścią Mozambiku. Najbliższymi państwami są Mozambik, Tanzania, Madagaskar oraz Seszele.Wulkan tarczowy – typ wulkanu o szerokim i spłaszczonym stożku o kącie nachylenia nie większym niż 8°. Jego cechą charakterystyczną jest brak gwałtownych erupcji, z jego wnętrza wydobywa się rzadka i bardzo gorąca lawa zasadowa. Ten typ wulkanu można skontrastować ze stratowulkanem.

Znajduje się w masywie La Grille. U podnóża wulkanu Kartala leży Moroni – stolica Związku Komorów. Miasto zamieszkuje około 60 tysięcy ludzi.

Stożek wulkaniczny jest to najwyższy szczyt Komorów (2 361 m n.p.m.). Zbudowany jest z bazaltów i ich tufów. Krater wulkanu ma wielkość 4 × 3 km. Do wysokości 1800 m n.p.m. zbocza wulkanu porastają wiezcznie zielone lasy, powyżej przeważają wrzosowiska z wrzoścem Erica comorensis. Na zboczach wulkanu żyje wiele endemitów, w tym cztery gatunki ptaków znaleziono tylko w tym miejscu, są to: muchołówka Humblotia flavirostris, szlarnik kraterowy (Zosterops mouroniensis), dziwogon brązowoskrzydły (Dicrurus fuscipennis) i syczek stokowy (Otus pauliani). Lasy na zboczach są eksploatowane na drewno.

Erupcja wulkanu, wybuch wulkanu (drugie określenie, ściślej to: gwałtowna erupcja, w praktyce używane jako synonim erupcji) – zjawisko wydostawania się na powierzchnię Ziemi lub do atmosfery jakiegokolwiek materiału wulkanicznego (magmy, materiałów piroklastycznych, substancji lotnych: gazów, par).Endemit – takson (najczęściej gatunek) unikatowy dla danego miejsca albo regionu, występujący na ograniczonym obszarze, nigdzie indziej nie występujący naturalnie.
Krater wulkanu Karthala w listopadzie 2006

Zanotowana działalność wulkaniczna:

  • XIX w: 1808, 1814, 1821, 1828, 1830, 1833, 1848, 1850, 1855, 1857, 1858, 1859, 1860, 1862(?), 1872, 1876, 1880, 1883-84
  • XX w: 1904, 1910, 1918, 1928, 1948, 1952, 1956, 1965, 1972, 1977, 1991
  • XXI w: 2005, 2005, 2006, 2007
  • Erupcje, które miały miejsce 17 kwietnia 2005, a następnie 29 maja 2006 r., przerwały okres uśpienia. Aktywność i erupcja w 2005 r. spowodowały zagrożenie dla ludności zamieszkującej wyspę, z tego powodu z okolicznych terenów ewakuowano ponad 40 000 osób. Teren wokół krateru pokryła świeża warstwa popiołu, a jezioro wulkaniczne powstałe po erupcji w 1991 przestało istnieć.

    Tuf, tuf wulkaniczny – rodzaj lekkiej, zwięzłej, zazwyczaj porowatej skały osadowej należącej do skał piroklastycznych.Moroni – stolica Związku Komorów, leżąca na zachodnim wybrzeżu największej wyspy Ngazidja u podnóża wulkanu Kartala (2381 m n.p.m.); ośrodek administracyjny wyspy Ngazidja. Stolicę zamieszkuje około 60 tysięcy ludzi. Główny port handlowy kraju (wywóz wanilii, olejków eterycznych, goździków, kopry); międzynarodowy port lotniczy Moroni.

    Ostatni wybuch miał miejsce w styczniu 2007 roku.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. La Grille volcano (ang.). volcanodiscovery.com. [dostęp 2018-10-04].
    2. USAToday. [dostęp 2016-12-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-09-07)].
    3. http://www.volcanodiscovery.com/volcano-tours/comores/karthala.html, karthala (ang.)

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Kartala
  • Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.Muchołówka (Dionaea) – monotypowy rodzaj roślin z rodziny rosiczkowatych zawierający tylko jeden gatunek o nazwie muchołówka amerykańska (Dionaea muscipula). Jest to roślina występująca w naturze wyłącznie w Karolinie Północnej i Karolinie Południowej (Ameryka Północna).




    Warto wiedzieć że... beta

    Wielki Komor (kom. Ngazidja, fr. Grande Comore) – największa wyspa w archipelagu Komorów, zamieszkana przez ponad 316 tys. ludzi (2006).
    Krater wulkaniczny – zagłębienie o średnicy zwykle kilkuset metrów na szczycie stożka wulkanicznego lub jego zboczach. Może przybierać różne kształty: lejkowate, miskowate lub cylindryczne. Znajduje się u wylotu komina wulkanicznego.
    Ptaki (Aves) – gromada stałocieplnych zwierząt z podtypu kręgowców. Jest najbardziej zróżnicowaną spośród gromad kręgowców lądowych – istnieje około 10 tys. gatunków ptaków, które zamieszkują ekosystemy na całym świecie. Ich wielkość waha się od 5 cm u koliberka hawańskiego do 2,7 m u strusia.
    17 kwietnia jest 107. (w latach przestępnych 108.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 258 dni.
    Jezioro wulkaniczne – jezioro, które występuje w kraterach wygasłych wulkanów, a także dolinach zatamowanych przez potoki lawy.

    Reklama