Karpologia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Owoc (torebka) z nasionami wiesiołka (Oenothera sp.)

Karpologia (od łac. carpium z gr. karpion, karpos 'owoc' i logos 'słowo, nauka') – dział botaniki zajmujący się badaniem owoców i nasion, czyli diaspor roślin kwiatowych. Do ważniejszych zastosowań karpologii należy dostarczanie informacji taksonomicznych. Wiąże się to z dużą wartością diagnostyczną owoców i nasion, co wynika z ich trwałości w środowisku oraz stałości cech budowy. Większość diaspor posiada cechy specyficzne gatunkowo, co oznacza, że możliwe jest zidentyfikowanie gatunku rośliny tylko na podstawie cech budowy owocu lub nasienia. Owoce i nasiona gromadzi się jako materiał porównawczy w kolekcjach karpologicznych prowadzonych tak jak zielniki roślin naczyniowych.

Obielmo (łac. perysperma) – tkanka zapasowa nasienia niektórych roślin okrytonasiennych znajdująca się pomiędzy łupiną nasienną a bielmem (zazwyczaj). Stąd nazwa obielmo czyli otoczka bielma. Obielmo ma marginalne znaczenie i jest pozostałością części ośrodka (nucellusa) leżącej tuż pod osłonkami (integumentami) zalążka. Obielmo jako tkanka wywodząca się od sporofitu macierzystego (rośliny kwitnącej) ma diploidalną liczbę chromosomów (2n). W nasionach wielu gatunków obielmo nie występuje, gdyż u nich ośrodek zostaje w całości zresorbowany przez bielmo, rzadziej przez zarodek. U nagozalążkowych obielma brak, gdyż tam ośrodek w całości zostaje zresorbowany przez bielmo pierwotne.Farmakognozja – dział farmacji, nauka o substancjach pochodzenia roślinnego, które są wykorzystywane jako leki. Słowo farmakognozja pochodzi od greckich słów φάρμακον pharmakon (lek), i γνῶσις gnosis (wiedza).

Zastosowanie karpologii[ | edytuj kod]

Identyfikacja diaspor oraz ich szczątków znajduje zastosowanie w naukach czystych:

  • taksonomii roślin – dostarcza cech wspomagających oznaczanie roślin kwiatowych oraz zajmuje się opracowywaniem kluczy do oznaczania owoców i nasion roślin,
  • ekologii roślin, w tym poznawanie mechanizmów rozsiewania się owoców i nasion,
  • archeobotanice i paleobotanice,
  • torfoznawstwie
  • oraz w naukach stosowanych:

  • farmakognozji (przy identyfikacji surowców zielarskich będących diasporami roślin leczniczych),
  • przy ocenie czystości roślinnych surowców leczniczych,
  • w nasiennictwie rolniczym (przy ocenie wartości materiału siewnego, zachwaszczenia plantacji, przy opracowywaniu metod oczyszczania, suszenia i przechowywania materiału siewnego),
  • w nasiennictwie leśnym (produkcja wartościowych nasion drzew i krzewów leśnych),
  • w łąkarstwie,
  • w alergologii,
  • w kryminalistyce.
  • Diaspora (gr. dia – przez, na wskroś, sporos – nasiono) – dowolny twór, który służy do rozmnażania i rozprzestrzeniania rośliny lub grzyba. Diasporą może być zarówno cały organizm, jak i jego część zdolna do wyrośnięcia w nowy organizm. Diaspory dzielą się na generatywne i wegetatywne. Do pierwszych należą nasiona, owoce i owocostany, do diaspor wegetatywnych należą: fragmenty plechy, bulwy i bulwki, kłącze, turiony, rozmnóżki, zarodniki.Index seminum (łac. spis nasion) jest to publikacja wydawana przez ogród botaniczny. Zawiera ona spis materiału siewnego (diaspor roślin, czyli owoców i nasion, które ogród oferuje do sprzedaży lub wymiany na inne owoce czy nasiona. Mają one służyć do wyhodowania okazów roślin w innych ogrodach.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Archeobotanika – nauka z pogranicza botaniki i archeologii, zaliczana jako dziedzina archeologii środowiskowej. Przedmiotem badań są szczątki roślinne znajdowane na stanowiskach archeologicznych. Pozwala na opisywanie w ujęciu historycznym związków pomiędzy roślinami a człowiekiem.
    Owoc (łac. fructus) − w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka, zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.
    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Botanika (biologia roślin; gr. botanē = zieleń, owoc, roślina) – dział biologii zajmujący się roślinami. Obejmuje całokształt wiedzy o świecie roślin i związanych z nimi zjawiskach. Szeroki zakres problematyki jest przyczyną wyodrębniania licznych, w różnym stopniu samodzielnych działów, wymagających stosowania swoistych metod i technik badawczych.
    Zielnik, herbarium (łac. herba – zioło) – zbiór, drukowana lub ręcznie wykonana kolekcja opisanych rycin lub zasuszonych roślin, utrzymana zwykle w formie zeszytowej.
    Wiesiołek (Oenothera L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny wiesiołkowatych (Onagraceae). Należy do niego ok. 120 gatunków pochodzących z Ameryki Północnej, Południowej a także szereg gatunków eurazjatyckich. W Europie występuje ok. 70 gatunków, w Polsce ok. 30, przy czym najpospolitszym gatunkiem jest wiesiołek dwuletni (Oenothera biennis). Niemal wszystkie występujące u nas dziko gatunki wiesiołka to zadomowione antropofity. Gatunkiem typowym jest Oenothera biennis L..
    Łupina nasienna (testa) – element budowy nasion roślin nasiennych. Powstaje w wyniku przekształcenia osłonek zalążka (integumentum), czasem także z zewnętrznych warstw ośrodka zalążka (nucellus). Ponieważ powstaje z tkanek rośliny macierzystej, łupina zawiera podwójny zestaw (2n) chromosomów matecznych.

    Reklama