Karol Emanuel I Wielki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

{{Władca infobox}} Nieznane pola: "7. związek", "6. związek", "6. związek z", "7. związek z", "7. związek do", "6. dzieci", "7. dzieci", "7. związek od", "6. związek od" oraz "6. związek do".

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Filip IV Habsburg (Felipe IV, ur. 8 kwietnia 1605 w Valladolid, zm. 17 września 1665 w Madrycie) - król Hiszpanii i Portugalii jako Filip IV (Filipe IV). Syn Filipa III i Małgorzaty Habsburg, córki arcyksięcia Karola II Styryjskiego.
Coat of arms of the Kingdom of Italy (1870).svg

Karol Emanuel I Wielki, wł. Carlo Emanuele I di Savoia (ur. 12 stycznia 1562, zm. 26 lipca 1630) – książę Sabaudii w latach 1580-1630. Nazywany był również Głową z ognia (wł. Testa d' feu) ze względu na swoje liczne przymioty dowódcy wojskowego.

Urodził się w rodzinnym zamku w Rivoli, w Piemocie jako jedyne dziecko Emanuela Filiberta, księcia Sabaudii, i Małgorzaty de Valois, księżnej de Berry (córki króla Francji – Franciszka I i Klaudii de Valois). Księciem został 30 sierpnia 1580. Był osobą ambitną i pewną siebie, prowadził politykę ekspansji terytorialnej. Na jesieni 1588, podczas wojny domowej nękającej Francję (podczas panowania Henryka III Walezego), Karol Emanuel okupował markizat Saluzzo, który znajdował się pod panowaniem francuskim. Król Henryk IV Burbon zażądał później zwrotu tych ziem, ale książę odmówił, w związku z czym wybuchła wojna. Zakończyła się ona pokojem w Vervins (2 maja 1598), który nie rozstrzygnął problemu Saluzzo. Po tym jak książę rozpoczął rozmowy z Hiszpanią, Henryk IV znowu wywołał wojnę i na mocy traktatu z Lyon (17 stycznia 1601) Saluzzo wróciło do Sabaudii w zamian za Bresse i inne ziemie za Alpami.

Piemont (wł. Piemonte) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech. Od zachodu graniczy z Francją, od północy ze Szwajcarią i regionem Dolina Aosty, od wschodu z Lombardią i Emilią-Romanią, a od południa z Ligurią.Susa (łac. Segusium) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Turyn. W starożytności miasto było stolicą rzymskiej prowincji Alpes Cottiae.

Na mocy tajnego porozumienia w Bruzolo (25 kwietnia 1610) Karol Emanuel sprzymierzył się z Francją przeciw Hiszpanii, ale po zamordowaniu Henryka IV królowa-regentka nie uznała tego pokoju. W styczniu 1617 książę otrzymał pomoc wojsk francuskich, żeby uwolnić księcia Alby, a nowy król Ludwik XIII odnowił przymierze z Sabaudią – w 1619 jego córka Krystyna Maria Burbon poślubiła syna Karola Emanuela – Wiktora Amadeusza. Jednak ponieważ Francuzi okupowali Casale Monferrato, książę sprzymierzył się również z Hiszpanią.

Emanuel Filibert, wł. Emanuele Filiberto di Saboia (ur. 8 lipca 1528, zm. 30 sierpnia 1580) – książę Sabaudii w latach 1553–1580.Ferdynand Álvarez toledański (hisz. Fernando Álvarez de Toledo y Pimentel; ur. 29 października 1507 w Piedrahíta, Ávila, Kastylia, zm. 11 grudnia 1582 w Lizbonie) – trzeci książę Alby.

Kiedy kardynał Richelieu najechał Piemont i podbił Susę, książę znowu zmienił stronę i „powrócił” do Francji. Wtedy Filip IV Habsburg wysłał oddziały z Genui i Como, a Karol Emanuel ogłosił neutralność. W 1630 Richelieu posłał armię do Sabaudii, żeby przypomnieć księciu o przestrzeganiu traktatów. Francuzi zaczęli oblegać Pinerolo i Aviglianę, a sabaudzka armia (Wiktora Amadeusza) została pokonana w Valsusa.

Wiktor Amadeusz I, wł. Vittorio Amedeo I di Savoia (ur. 8 maja 1587, zm. 7 października 1637) – książę Sabaudii w latach 1630-1637, tytularny król Cypru i Jerozolimy. Znany był również jako Lew z Suzy.Alpy (fr. Alpes, niem. Alpen, wł. Alpi, słoweń. Alpe, ret. Alps) – najwyższy łańcuch górski Europy, ciągnący się łukiem od wybrzeża Morza Śródziemnego po dolinę Dunaju w okolicach Wiednia. Łańcuch ma długość około 1200 km, szerokość od 150 do 250 km i zajmuje powierzchnię około 220 tys. km².

Książę dostał silnej gorączki i zmarł nagle w Savigliano, pod koniec lipca 1630. Jego następcą został jego syn – Wiktor Amadeusz.

Rodzina[ | edytuj kod]

Ze swoją żoną – Katarzyną Michaliną Habsburg, księżniczką hiszpańską, córką króla Filipa II i Elżbiety de Valois, miał 10 dzieci:

  • Filipa Emanuela (1586-1605),
  • Wiktora Amadeusza (1587-1637),
  • Emanuela Filiberta (1588-1624), hiszpańskiego wicekróla Sycylii (1622-1624),
  • Maurycego, kardynała (1593-1657), męża swojej siostrzenicy – Ludwiki Krystyny,
  • Małgorzatę (1589-1655), żonę Francesco IV Gonzagi z Mantui,
  • Izabelę (1591-1626), żonę Alfonsa III d’Este, księcia Modeny,
  • Marię Apollonię (1594-1656), zakonnicę w Rzymie,
  • Franciszkę Katarzynę (1595-1640), zakonnicę w Biella,
  • Tomasza Franciszka (1596-1656), pierwszego księcia Carignano, męża Marii Burbon-Soissons,
  • Joannę (ur. 1597).
  • Po śmierci swojej żony, Karol Emanuel nie ożenił się powtórnie, ale został ojcem kolejnych 11 dzieci (nieślubnych). Jego kochankami były: Luisa de Duing, Argentina Provana, Marguerite de Roussilon, Virginia Pallavicino, Anna Caterina Meraviglia i Anna Felizita Cusa.

    Izabela Sabaudzka (11 marca 1591 w Turynie - 28 sierpnia 1626) – dziedziczna księżna Modeny i Reggio, żona księcia Alfonsa III d’Este. Henryk IV Wielki (ur. 13 grudnia 1553 w Pau w Nawarze, zm. 14 maja 1610 w Paryżu) – król Nawarry od 1572 (jako Henryk III) i Francji od 1589 r., pierwszy z dynastii Burbonów, najmłodszej gałęzi Kapetyngów.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tomasz Franciszek Sabaudzki książę Carignano (wł. Tommaso Francesco di Savoia, Principe di Carignano, fr. Thomas Francois de Savoie, Prince de Carignan; ur. 21 grudnia 1596, zm. 22 stycznia 1656) – włoski generał, założyciel gałęzi Sabaudzkiej-Carignano dynastii sabaudzkiej , która panowała jako królowie Sardynii od 1831 do 1861 roku, i jak królowie Włoch od 1861 do zdetronizowania w 1946 roku.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Armand-Jean du Plessis de Richelieu (ur. 9 września 1585 w Paryżu, zm. 4 grudnia 1642 tamże) – francuski diuk, kardynał, pierwszy premier Francji.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Henryk (I) III Walezy, fr. Henri de Valois, właśc. Edward Aleksander (ur. 19 września 1551 w Fontainebleau, zm. 2 sierpnia 1589 w Saint-Cloud) – ostatni z francuskiej dynastii Walezjuszów, książę Orleanu, w latach 1573-1575 pierwszy elekcyjny król Polski jako Henryk I, od 1574 roku król Francji jako Henryk III.
    Józef Andrzej Gierowski (ur. 19 marca 1922 w Częstochowie, zm. 17 lutego 2006 w Krakowie) – polski historyk, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, poseł na Sejm PRL IX kadencji.
    Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany), formalnie - Kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae ), potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu – najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim. Wszyscy kardynałowie razem tworzą Kolegium Kardynałów.

    Reklama