Karnik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Karnik − w stratygrafii piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym, trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 10 do około 12 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że karnik rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 237–227 milionów lat temu. Młodsze piętro od ladynu a starsze od noryku.

Stagonolepis – rodzaj dużych, opancerzonych archozaurów z kladu Crurotarsi, z rodziny Stagonolepididae, szeroko rozprzestrzenionych w późnym triasie (karnik, około 225 milionów lat temu).Ladyn - w stratygrafii piętro środkowego triasu w eratemie mezozoicznym trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 5 do ok. 9 milionów lat. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że ladyn rozpoczął się 237 ± 2,0 milionów lat temu a zakończył ok. 228,7 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 242–237 milionów lat temu. Młodsze piętro od anizyku a starsze od karniku.

Fauna karniku[ | edytuj kod]

Ssaki i pozostałe ssakokształtne[ | edytuj kod]

  • AdelobasileusTeksas
  • Pozostałe terapsydy[ | edytuj kod]

  • Exaeretodon – cynodon; Argentyna, Indie, w innych piętrach też Brazylia
  • Placeriasdicynodon; Arizona
  • Dinozaury gadziomiedniczne[ | edytuj kod]

  • EoraptorArgentyna
  • Guajbazaur – Brazylia
  • Herrerazaurherrerazaur; Argentyna
  • Saturnalia – Brazylia
  • Staurikozaurherrerazaur; Brazylia
  • Dinozaury ptasiomiedniczne[ | edytuj kod]

  • PisanozaurLa Rioja (prowincja Argentyny)
  • Pozostałe Ornithodira[ | edytuj kod]

  • Lagerpetondinozauromorf; Argentyna
  • SilezaurDinosauriformes; Śląsk
  • Sakizaur – Dinosauriformes; Rio Grande do Sul (Brazylia)
  • Tejuwazu – przedstawiciel Dinosauriformes o niepewnej pozycji filogenetycznej; nomen dubium; Brazylia
  • Krokodylomorfy[ | edytuj kod]

  • Hesperosuchus – Sphenosuchia; Arizona, Nowy Meksyk
  • Pozostałe Crurotarsi[ | edytuj kod]

  • Desmatozuchaetozaur; Teksas
  • Stagonolepis – aetozaur; Polska, Szkocja, Nowy Meksyk, Argentyna
  • Postozuchrauizuch; Teksas
  • Zaurozuchrauizuch; Argentyna
  • OrnitozuchOrnithosuchidae; Szkocja
  • Rutiodonfitozaur; Niemcy, Szwajcaria, USA
  • Doswellia – Ameryka Północna
  • Palaeorhinus
  • Pozostałe archozauromorfy[ | edytuj kod]

  • Hyperodapedonrynchozaur; Argentyna, Brazylia, Indie, Szkocja, Madagaskar
  • Trilofozaurtrilofozaur; Teksas, Arizona
  • Ichtiozaury[ | edytuj kod]

  • Kalifornozaurszastazaur
  • Szastazaurszastazaur; Kalifornia, Meksyk
  • Szonizaurszastazaur; Nevada
  • Sfenodonty[ | edytuj kod]

  • Brachyrhinodonhatteriowaty; Szkocja
  • Thalattosauria[ | edytuj kod]

  • MiodentosaurusChiny
  • Temnospondyle[ | edytuj kod]

  • CyklotozaurCapitosauroidea
  • Deltasaurus – Rhytidosteidae; Australia, Tasmania
  • metopozaur – Metoposauridae
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • tabela stratygraficzna
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Gabi Ogg: International Stratigraphic Chart (ang.). Międzynarodowa Komisja Stratygrafii, Wrzesień 2010. [dostęp 10 grudnia 2012].
    2. K.M. Cohen, S. Finney, P.L. Gibbard i J.-X Fan: International Chronostratigraphic Chart (ang.). Międzynarodowa Komisja Stratygrafii, Styczeń 2015. [dostęp 10 lutego 0216].
    3. Claudia A. Marsicano, Randall B. Irmis, Adriana C. Mancuso, Roland Mundil i Farid Chemale. The precise temporal calibration of dinosaur origins. „Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America”. 113 (3), s. 509–513, 2016. DOI: 10.1073/pnas.1512541112 (ang.). 
    4. Triassic: Late Triassic: Carnian – 2 (ang.). Palaeos. [dostęp 2017-12-23].
    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Saurosuchus ("jaszczurka-krokodyl") jest nazwą rodzajową drapieżnego archozaura, żyjącego pod koniec triasu (karnik, około 227-221 milionów lat temu).
    Rauizuchy (Rauisuchia – „krokodyle Raua”, nazwane na cześć dr. Wilhelma Rau) – grupa drapieżnych archozaurów z kladu Crurotarsi sensu Sereno, 2005 (obejmującego krokodyle i archozaury bliżej spokrewnione z nimi niż z ptakami). Najstarsze znane skamieniałości, które mogły należeć do rauizuchów, odkryto w dolnotriasowych osadach w Rosji; rauizuchami mogły być m.in. znane z nielicznych skamieniałości Vytshegdosuchus żyjący w oleneku na obszarze dzisiejszej Republiki Komi (Gower i Sennikow, 2000) lub Collilongus z oleneku Polski. Także odkryty w Chinach wczesnotriasowy Xilousuchus, pierwotnie uważany za bazalnego przedstawiciela kladu Archosauriformes, mógł w rzeczywistości być rauizuchem (z nadrodziny Poposauroidea). Grupa rozwijała się w środkowym i późnym triasie. Znane ze wszystkich kontynentów z wyjątkiem Australii i Antarktydy.
    Herrerazaury (Herrerasauria) - infrarząd obejmujący jedne z najstarszych znanych dinozaurów. Nazwę dla kladu ukuł paleontolog Peter Galton w 1985 r, lecz dopiero Langer (2004) zaproponował dla niego definicję (wszystkie dinozaury mające bliższego wspólnego przodka z herrerazaurem niż liliensternem i plateozaurem). Sereno (2005) uważa tak definiowane Herrerasauria za młodszy synonim rodziny Herrerasauridae sensu Sereno, 1998.
    Tejuwazu (Teyuwasu barbarenai) – archozaur z kladu Dinosauriformes żyjący w późnym triasie (karnik) na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Znany materiał kopalny to tylko holotyp – prawa kość udowa oznaczona BSPG AS XXV 53 o długości 27,6 cm i kość piszczelowa BSPG AS XXV 54 o długości 26,4 cm; skamieniałości te odkryto w osadach formacji Santa Maria. Teyuwasu znaczy "wielki jaszczur" (z języka Tupi). Nie wiadomo nic pewnego na temat wielkości i wyglądu tego archozaura; zachowane kości sugerują, że był on większy i mocniej zbudowany od niektórych z najwcześniejszych znanych dinozaurów. Jego kość piszczelowa była wyraźnie dłuższa od znanych kości piszczelowych saturnalii i eoraptora (ok. 15 cm długości) i nieco dłuższa od kości piszczelowej staurikozaura (24,6 cm), była natomiast krótsza od niektórych znanych kości piszczelowych herrerazaura.
    Eratem – formalna jednostka chronostratygraficzna (skalna), odpowiadająca jednostce geochronologicznej (czasowej) o nazwie era. Jest częścią eonotemu, dzieli się na systemy.
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.
    Wiek (ang. Age) - formalna jednostka geochronologiczna (czasowa), niższa rangą od epoki a wyższa od chronu (doby). Czas trwania waha się od kilkuset tysięcy do kilkunastu milionów lat.

    Reklama