Karmelitanki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klasztor karmelitanek bosych pw. NMP z Góry Karmel i św. Józefa w Przemyślu
Klasztor karmelitanek bosych pw. NMP z Góry Karmel w Łasinie

Karmelitanki – żeńska gałąź zakonu karmelitów bosych. Początkowo były to wspólnoty pobożnych kobiet skupiających się przy klasztorach karmelitów od około 1450 roku. W oparciu o bullę Cum nulla Fidelium Mikołaja V z 1452 generał karmelitów, bł. Jan Soreth zorganizował 5 klasztorów dla sióstr. W 1562 roku zakon zreformowała obecna wtedy karmelitanka – św. Teresa z Ávili, przywracając zakonowi pierwotny charakter.

Marianna Marchocka herbu Ostoja (ur. 25 czerwca 1603, zm. 19 kwietnia 1652) – Służebnica Boża, karmelitanka bosa, mistyczka, autorka dzieł prozą. W zakonie przybrała imię Teresa od Jezusa na cześć św. Teresy z Avila, hiszpańskiej reformatorki zakonu.Szkaplerz (łac. scapulare od scapula – ramiona, barki, plecy) – wierzchnia część habitu w niektórych zakonach (karmelici, karmelici bosi, dominikanie, benedyktyni, cystersi, trynitarze, serwici) w postaci szerokiego płata materiału z otworem na głowę, takiego samego z jakiego uszyta jest tunika i zazwyczaj w tym samym co ona kolorze. Szkaplerz okrywa barki oraz sięga na plecy i na piersi. W zakonach męskich na szkaplerz nakłada się pelerynkę z przyszytym do niej kapturem i płaszcz. Szkaplerza nie ma w habitach franciszkanów, franciszkanów konwentualnych, kapucynów, ani klarysek, ale spotykany jest nieraz jako część habitu w niektórych zgromadzeniach franciszkańskich trzeciego zakonu regularnego.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwsze karmelitanki żyły pod kierownictwem karmelitów i przestrzegały ich reguły zakonnej – m.in. życie w ubóstwie, milczenie, surowy post, mieszkanie w oddzielnych celach. Przez lata reguły zakonu stały się mniej restrykcyjne i odchodzono od pierwotnych założeń – zaczęły obowiązywać dyspensy od postów, noszenie cieplejszej odzieży.

Karmelici (pełna nazwa po łac. Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel) – katolicki zakon kontemplacyjny Marii Panny z góry Karmel o surowej regule.Zgromadzenie Karmelitanek Dzieciątka Jezus – zakon żeński karmelitański, założony w Sosnowcu 31 grudnia 1921 roku. Od 1990 roku zakon jest podzielony na trzy prowincje: krakowską, łódzką i wrocławską.

Będąca już wtedy karmelitanką – św. Teresa od Jezusa zreformowała żeńską gałąź zakonu w kastylijskiej Áwili. W 1578 roku powstał reformowany przez św. Jana od Krzyża klasztor męski karmelitów. Zreformowane klasztory, zwane teraz bosymi wróciły do pierwotnej gorliwości i surowych zasad życia – chodząc boso, żyjąc w ascezie i skupiając się na modlitwie kontemplacyjnej.

Jezus Chrystus (ur. ok. 8–4 p.n.e., zm. 30 lub 33 w Jerozolimie) – centralna postać religii chrześcijańskiej, założyciel Kościoła. W chrześcijaństwie uznawany za Boga i człowieka, współistotnego Bogu Ojcu.Karmelitanki Instytutu Naszej Pani z Karmelu – żeńskie zgromadzenie karmelitańskie na prawie papieskim, oparte na duchowości i Regule karmelitańskiej, łączy modlitwę z apostolstwem czynnym. Założone 15 października 1854 roku we Florencji przez Marię Teresę Scrilli.

Przyczyną zmian w zakonach była tzw. reforma trydencka ustanowiona podczas Soboru trydenckiego. Głównymi założeniami była odnowa życia duchowego w kościołach – szczególnie w zakonach (podział na reformowane i niereformowalne), kontemplacja duchowości i odbudowa intelektualna człowieka.

W 1585 założono klasztor karmelitanek bosych w Lizbonie, który był pierwszą fundacją założoną poza granicami Hiszpanii.

Klauzura (łac. clausus zamknięty) – zamknięta część domu zakonnego lub klasztoru. Nie mają do niej wstępu osoby z zewnątrz, zwłaszcza płci odmiennej. Nie wolno jej opuścić zakonnikom bez zezwolenia przełożonego. Zakony z obowiązującą ścisłą klauzurą nazywane są zakonami klauzurowymi. Tylko nieliczni zakonnicy zostają wyznaczeni do kontaktu z otoczeniem i osobami z zewnątrz (np. w sprawach zakupów, remontów itp.).Maria – imię żeńskie pochodzenia hebrajskiego מרים Miriam, które oznacza „być pięknym lub wspaniałym”. To imię otrzymują także mężczyźni, np. José Maria Escriva de Balaguer, Maksymilian Maria Kolbe, Bronisław Maria Komorowski, Jean-Marie Le Pen. Imię Maria dodają do swoich imion kapłani kościoła mariawickiego. Obecnie jest to trzecie co do popularności imię w Polsce, noszone przez ponad 750 tys. osób. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Maria w 2009 r. zajmowała 21. miejsce w grupie imion żeńskich.

W następnych latach klasztory zakładano w Meksyku, Nowej Hiszpanii, Włoszech, Francji, Niderlandach i krajach Rzeszy Niemieckiej.

W 1597 Stolica Apostolska zatwierdziła dwa reformowane zakony, które następnie podjęły działalność fundacyjną w Europie i poza jej granicami.

Karmelitanki bose w Polsce[ | edytuj kod]

Pierwsze pojawienie się karmelitów na ziemiach polskich było spowodowane misją dyplomatyczną i duszpasterską do Persji. Dopiero w 1604 roku karmelici na stałe osiedlili się w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, gdzie rok później założono pierwszy męski klasztor w Krakowie – Kościół pw Niepokalanego Poczęcia NMP.

Jan od Krzyża, hiszp. San Juan de la Cruz, właśc. Juan de Yepes y Alvarez (ur. 24 czerwca 1542 w Fontiveros koło Ávila w Hiszpanii, zm. 14 grudnia 1591 w Úbeda) – hiszpański poeta, ważna postać kontrreformacji, mistyk, karmelita i prezbiter, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego, czczony przez Kościół Ewangelicko-Luterański w Ameryce, odnowiciel i doktor Kościoła.Józef z Nazaretu, hebr. יוֹסֵף, cs. Prawiednyj Iosif Obrucznik, Sprawiedliwy (zm. ok. 20) – mąż Marii z Nazaretu, często nazywany również jej Oblubieńcem, święty Kościoła powszechnego.

Karmelici sprowadzili karmelitanki z Flandrii do Polski 26 maja 1612 roku. Pierwszy żeński zakon założono w Krakowie. Następnie w Lublinie, Wilnie, Lwowie, Warszawie.

W 1618 roku karmelitanki przeniosły się do budynku przy kościele św. Marcina w Krakowie, gdzie potem w 1644 roku otrzymały osobny klasztor. Trzy pierwsze Polki wstąpiły do Klasztoru św. Marcina już w 1612 roku. Z biegiem lat klasztor ulegał całkowitemu spolszczeniu.

W XVII i XVIII wieku przeszły przez Rzeczpospolitą epidemie chorób, jak np. ospy czy czarnej śmierci. Dodatkowym niebezpieczeństwem były wojny toczone na terenie całego kraju. Zmuszało to karmelitanki do ciągłych zmian pobytu i opuszczanie miast zagrożonych wojną lub epidemią. Spowodowało to zahamowanie rozwoju klasztorów, jednak po powrocie podejmowano się odbudowy poszczególnych fundacji.

Święta Teresa z Ávili, nazywana również Teresą od Jezusa, Teresą Wielką (dla odróżnienia od świętej Teresy z Lisieux zwanej Małą Tereską), Teresą Hiszpańską, właściwie Teresa Sánchez de Cepeda y Ahumada (ur. 28 marca 1515 w Gotarrendura (Ávila) w Hiszpanii, zm. 4 października 1582 w Alba de Tormes w Hiszpanii) – hiszpańska mistyczka, karmelitanka, pisarka kontrreformacji i teolog życia kontemplacyjnego. Była również reformatorką zakonu karmelitów i wraz ze świętym Janem od Krzyża jest uważana za założycielkę karmelitów bosych.Elwira Buszewicz (ur. 15 września 1962 w Buczkowicach obok Bielska-Białej) - polska historyk literatury, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki na Wydziale Polonistyki UJ, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, tłumaczka z języka łacińskiego i francuskiego.

Najbardziej znaną polską karmelitanką była Marianna Marchocka. Była pierwszą kobietą w Polsce, która napisała autobiografię.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Flandria (niderl. Vlaanderen, fr. Flandre) – kraina historyczno-geograficzna położona na terenie Belgii, Francji i Holandii wzdłuż wybrzeża Morza Północnego.

Reklama