Karkemisz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa starożytnego Bliskiego Wschodu ok. 1000-800 p.n.e. z zaznaczonymi najważniejszymi aramejskimi i nowohetyckimi królestwami

Karkemisz (tur. Karkamış, asyr. Karkamisz, egip. Karkamesza) – starożytne miasto położone nad Eufratem w dzisiejszej wschodniej Turcji, w prowincji Gaziantep na granicy z Syrią. Obecnie turecka baza wojskowa, niewielkie miasteczko i stacja kolei bagdadzkiej. Najbliższym większym miastem jest Dżarabulus po stronie syryjskiej. Dostęp do starożytnych ruin, ze względu na strefę nadgraniczną, jest ograniczony.

Groby Królewskie w Ur – grobowce odkryte przez Charlesa Leonarda Woolleya podczas prowadzonych w latach 1922-1934 prac wykopaliskowych na stanowisku Tall al-Mukajjar (starożytne Ur) w południowej Mezopotamii. Odsłonięto wówczas cmentarzysko użytkowane od okresu ubajdzkiego (ok. 5000 lat p.n.e.) po okres akadyjski (2334-2112 p.n.e.).Muzeum Brytyjskie (ang. British Museum) – jedno z największych na świecie muzeów historii starożytnej, mieszczące się w Londynie.
Thomas E. Lawrence (z lewej) i C. Leonard Woolley w trakcie prac wykopaliskowych w Karkemisz (wiosna 1913 roku)

Historia[ | edytuj kod]

Miasto zawdzięczało swój rozwój korzystnemu położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych, łączących Anatolię, Mezopotamię i Egipt. Było ośrodkiem kultu bogini Kubaby (hetycka „poprzedniczka” frygijskiej bogini Kybele). Nazwa Karkemisz po raz pierwszy pojawiła się na tabliczkach z Mari, datowanych na 1800 r. p.n.e. W tym okresie władzę w mieście, stanowiącym zarazem stolicę królestwa obejmującego okoliczne ziemie sprawował król Aplachanda i jego syn Jatarami.

Aszurbanipal, Asurbanipal, właśc. Aszur-bani-apli (akad. Aššur-bāni-apli, tłum. "bóg Aszur jest twórcą syna pierworodnego"), w tradycji greckiej Sardanapal, w tradycji biblijnej Asnefar bądź Asnappar – król Asyrii z dynastii Sargonidów; syn Asarhaddona; założyciel słynnej biblioteki w Niniwie; panował w latach 669-631 p.n.e.; pomimo rozruchów wewnętrznych utrzymał państwo w granicach od Zatoki Perskiej do Morza Śródziemnego.Necho II - faraon z XXVI dynastii saickiej - władca Egiptu w latach 610-595 p.n.e. Syn Psametycha I i królowej Mehitenusechet. Zdecydował się na udzielenie pomocy Aszuruballitowi II, ostatniemu królowi Asyrii, za cenę Syrii, Fenicji i Judy. Musiał stłumić powstanie w Gazie. W czasie marszu na północ do Syrii, którą pragnął zająć przed Nabopolassarem, został zaatakowany przez króla Judy Jozjasza. Pokonał go pod Megiddo w 609 p.n.e., a królestwo jego stało się lennem Egiptu. Necho II zajął Syrię i połączył się z wojskami Aszuruballita II pod Karkemisz. Babilończycy pod wodzą Nabuchodonozora II zaatakowali armię asyro-egipską w 605 p.n.e. Jak relacjonuje prorok Jeremiasz, Jr 46:12 BT, Usłyszały narody o twej hańbie, ziemia się napełniła twoim bolesnym wołaniem. Jeden wojownik potknął się o drugiego, obaj razem upadli. Necho II po klęsce szybko wycofał się do Egiptu, na który najechał Nabuchodonozor II, pustosząc Deltę Nilu.

W pewnym okresie na krótko miasto zdobyli Egipcjanie, a w sąsiedztwie Karkemisz faraon Totmes III wystawił stelę, sławiącą swoje syryjskie zwycięstwa.

W połowie XIV w. p.n.e. hetycki król Suppiluliuma I po tygodniowym oblężeniu zdobył twierdzę i wcielił ją do państwa hetyckiego. Karkemisz stało się wicekrólestwem hetyckim w Syrii. Władcą został Pijassili, syn Suppiluliumy I.

Potęga miasta rosła, a jego kolejni władcy: Szahurunuwa, Ini-Teszup i Talmi-Teszup odgrywali znaczącą rolę w wydarzeniach dziejących się w północnej Syrii.

Totmes III lub Tutmozis (gr. Tutmosis) – faraon, władca starożytnego Egiptu XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa.Bitwa pod Karkemisz – starcie zbrojne, które miało miejsce w 605 roku p.n.e. Bitwa zakończyła się zwycięstwem wojsk babilońskich pod wodzą Nabuchodonozora II nad armią egipską dowodzoną przez Necho II.

Podczas bitwy pod Kadesz po stronie Hetytów brały udział również wojska z Karkemisz. Gdy król hetycki Mursili II zdominował królestwo Ugarit, to właśnie wicekról z Karkemisz stał na straży zawartych traktatów. W czasie najazdu ludów morskich na królestwa w Azji Mniejszej Karkemisz uległo zniszczeniu. Za panowania Sargona II w 717 p.n.e. Asyria zamieniła obszar podległy niegdyś władzy Karkemisz w swoją prowincję. W 605 p.n.e. król babiloński Nabuchodonozor II pokonał pod Karkemisz egipską armię faraona Necho II.

Bitwa pod Kadesz – bitwa pomiędzy wojskami egipskimi a hetyckimi, która miała miejsce w piątym roku panowania faraona Ramzesa II.Gaziantep (tur. Gaziantep ili) – jedna z 81 prowincji Turcji, znajdująca się w południowo-wschodniej części kraju.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Ini-Teszup (2 poł. XIII w. p.n.e.) – hetycki wicekról Karkemisz, syn i następca Szahurunuwy. Przejął tron Karkemisz najprawdopodobniej ok. 1240 r. p.n.e. za panowania hetyckiego króla Hattusili III i kontynuował swe rządy za panowania Tudhaliji IV. Był współczesny Benteszinie z Amurru i Ammisztamru II z Ugarit.
Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.
Asyria (akad. māt Aššur) – starożytne państwo semickie w północnej Mezopotamii istniejące od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e.
Ludy Morza – termin stworzony przez francuskiego egiptologa pochodzenia włoskiego Gastona Maspero na określenie przemieszczających się i wojowniczych grup ludności bliżej nieznanego pochodzenia, które doprowadziły do wielkiej destabilizacji starożytnego Bliskiego Wschodu i zagroziły państwu faraonów na przełomie XIII i XII w. p.n.e.
Frygia (łac. Phrygia) – starożytna kraina w zachodniej części Azji Mniejszej, położona między Bitynią, Myzją, Lidią, Karią, Lycją, Pamfilią, Lykaonią i Galacją. Była znana z kwitnącego rolnictwa i chowu bydła, kopalni złota i kamieniołomów marmuru. Zamieszkiwali ją spokrewnieni z Trakami indoeuropejscy Frygowie, którzy przybyli na te ziemie około 1000 r. p.n.e. Stolicą Frygii było Gordion. Aż do najazdu Kimerów (około 700 p.n.e.) Frygia była niezależnym królestwem. Rozkwit sztuki frygijskiej przypadł właśnie na ten okres: IX i VIII w. p.n.e.. Niektóre greckie mity są pochodzenia frygijskiego. Jako bóstwa krajowe czczono Manesa, Cybele (Kybele) i Attisa.
Dżarabulus - miasto w północnej Syrii na zachodnim brzegu Eufratu przy granicy z Turcją. Należy administracyjnie do muhafazy Aleppo.
Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

Reklama