Kaptorga

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Współczesna replika kaptorgi z X-XI w., wykonana ze srebra. Znalezisko z Chełmu Drezdeneckiego.

Kaptorga − rodzaj woreczka bądź pudełka noszonego na szyi, w którym umieszczano nawęzy, pachnidła, a w późniejszym okresie relikwie. Kaptorga miała trapezowaty lub prostokątny kształt, z wierzchu zdobiono ją ornamentami geometrycznymi lub figuralnymi. Wykonywana była z różnych materiałów, zależnie od zasobności właściciela, od wełny aż po srebro.

Relikwie – przedmioty związane z czymś świętym. Najczęściej są to szczątki ciała świętych lub rzeczy z nimi związanych, a także relikwie Męki Pańskiej. Są one szczególnie rozpowszechnione w katolicyzmie i prawosławiu.

Pierwsze znane kaptorgi pojawiły się w III wieku p.n.e. na północnych wybrzeżach Morza Czarnego, skąd rozprzestrzeniły się z czasem na Azję Mniejszą i cały basen Morza Śródziemnego. Nazwa pochodzi z języka tureckiego i pierwotnie odnosiła się do prawosławnych relikwiarzy, a z czasem została przeniesiona na biżuterię za sprawę mylnej interpretacji ich funkcji.

Znaleziska kaptorg z terenów obecnej Polski pochodzą przede wszystkim z cmentarzysk i pochówków bogatych elit monarchii wczesnopiastowskiej. Spotykane są również na terenie całej Skandynawii i Rusi skąd mogły trafić do Polski.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. [Agata Sztyber: http://www2.almamater.uj.edu.pl/99/46.pdf Kaptorgi - Przykład kunsztu wczesnośredniowiecznego złotnictwa] [w:] Alma Mater, str. 283−286.
  2. Andrzej Buko. A Late Viking-Age Elite Cemetery in Central Poland. 2014 ​ISBN 978-90-04-27829-5​, ​ISBN 978-90-04-28132-5

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Mały słownik kultury dawnych Słowian. L. Leciejewicz (red.). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 165-166. ISBN 83-214-0499-5.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Kolia z kaptorg i drogich kamieni w internetowym katalogu znalezisk archeologicznych




  • Reklama