Kaplica grobowa Tchorznickich, Stankiewiczów i Urbańskich w Sanoku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kaplica grobowa Tchorznickich, Stankiewiczów i Urbańskich w Sanoku – zabytkowa kaplica grobowa w dzielnicy Dąbrówka miasta Sanoka, pierwotnie powstała na terenie wsi Dąbrówka Ruska.

Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku – pierwsze i największe pod względem liczby zgromadzonych obiektów muzeum etnograficzne w Polsce założone po drugiej wojnie światowej. Położone jest na terenie Białej Góry, części dzielnicy Wójtostwo na prawym brzegu Sanu, u podnóża Białej Góry w paśmie Gór Sanocko-Turczańskich. Park etnograficzny zajmuje powierzchnię 38 ha. Muzeum otwarte jest przez cały rok.

Opis[ | edytuj kod]

Kaplica znajduje się przy Alei Najświętszej Marii Panny na wschodnim skraju cmentarza w sanockiej dzielnicy Dąbrówka, położonego tuż powyżej przylegających do siebie dwóch świątyń: pierwotnie istniejącej – greckokatolickiej cerkwi św. Dymitra parafii pod tym wezwaniem i później wzniesionego rzymskokatolickiego kościoła Narodzenia Najświętszej Maryi Panny parafii pod tym wezwaniem.

Aleksander Mniszek-Tchorznicki herbu Jelita (ur. 23 stycznia 1851 w Cucułowcach, zm. 8 stycznia 1916 w Zakopanem) – polski hrabia, doktor obojga praw, urzędnik, sędzia.Budynek przy ul. 2 Pułku Strzelców Podhalańskich 1 w Sanoku (także „Lorencówka”) – budynek położony w Sanoku.

Kaplica pochodzi z 1842 lub z 2. poł. XiX wieku (według innego źródła sprzed 1848). Pierwotnie w 1880 została określona w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich jako „kaplica grobowa i mszalna Tchorznickich i Urbańskich”. Tchorzniccy w XIX wieku byli właścicielami wsi Dąbrówka Polska i Dąbrówka Ruska. Rody ziemskie Rylskich i Tchorznickich zostały ze sobą skoligacone po tym, jak w 1853 Zygmunt Rylski poślubił Józefę Tchorznicką, córką Jana i Kornelii, z domu Stankiewicz.

Jan Mniszek (Mniszech) Tchorznicki herbu Jelita (ur. 1777, zm. 26 lipca 1868 w Dąbrówce Polskiej) – właściciel ziemski. Ośmiokąt (ośmiobok, oktagon) – wielokąt o ośmiu bokach. Na ogół rozpatruje się ośmiokąty płaskie, czyli zawarte w płaszczyźnie euklidesowej. Szczególnym przypadkiem jest ośmiokąt foremny, który jest figurą wypukłą, mającą wszystkie 8 boków równej długości i 8 kątów równej wielkości. Jest to wielokąt foremny.

Kaplica została wzniesiona na planie ośmioboku równoramiennego.

Około 1867 kaplica była odnawiana. Podczas II wojny światowej (1939-1945) została zdewastowana. W 1972 została włączona do uaktualnionego wówczas spisu rejestru zabytków Sanoka w jego nowych granicach administracyjnych (istniejących do 1977). Obiekt został wpisany do wojewódzkiego (2007) oraz do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka.

Parafia pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Sanoku – rzymskokatolicka parafia należąca do diecezji przemyskiej, dekanat sanocki.Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.

W kaplicy zostali pochowani (faktycznie w jej podziemiach):

  • Katarzyna Tchorznicka, z domu Wolańska (zm. 1842, żona Ignacego, matka Jana)
  • Ignacy Tchorznicki (ojciec Jana, zm. 1845)
  • Jakób Stankiewicz (zm. 1846, ojciec Korneli)
  • Walentyna Urbańska, z domu Tchorznicka (zm. 1850) oraz córki Aleksandra i Wanda.
  • Jan Tchorznicki (1777-1868)
  • Piotr Tchorznicki (syn Korneli i Jana, zm. 1868)
  • Erazm Stankiewicz (brat Korneli, 1798-1872)
  • Władysław Urbański (mąż Walentyny, zm. 1879)
  • Kornela Tchorznicka z domu Stankiewicz (żona Jana, zm. 1885)
  • Leon Stankiewicz (dziadek Korneli, zm. 1885)
  • Teofila Tchorznicka (1839-1899, córka Korneli i Jana)
  • Józefa Rylska, z domu Tchorznicka (córka Korneli i Jana, zm. 1907)
  • Portrety zmarłych, uwiecznione w emalii z XIX wieku,, zostały umieszczone na ścianach nisz, w których spoczęli w niszach.

    Piotr Mniszek Tchorznicki herbu Jelita (ur. 1832, zm. 30 października 1868 w Dąbrówce Polskiej) – właściciel ziemski. Artur Bata (ur. 17 września 1940 w Laskówce) – polski historyk, archeolog i dziennikarz, prezes Oficyny Wydawniczej Apla. W latach 1972-1980 redaktor Tygodnika Regionalnego Podkarpacie, od 1980-1983 dziennikarz oddziału krakowskiego Telewizji Polskiej, w latach 1995-1998 dyrektor Muzeum Okręgowego w Krośnie. Wiceprezes Towarzystwa na rzecz Rozwoju Muzeum Kultury Łemkowskiej w Zyndranowej. Były członek kadry narodowej w biegach długodystansowych.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.
    Sanok(pełna nazwa Królewskie Wolne Miasto Sanok) – miasto powiatowe w województwie podkarpackim. Położone w dolinie Sanu, w Kotlinie Sanockiej, w Euroregionie Karpackim. Wchodzi w skład powiatu sanockiego, jest także siedzibą gminy wiejskiej Sanok, jednak do niej nie należy.

    Reklama