Kanonierka rzeczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kanonierka rzeczna – niewielki okręt artyleryjski, przeznaczony do służby na rzekach, jeziorach i kanałach, mniejszy od monitora rzecznego. Kanonierki rzeczne przeznaczone były do ostrzeliwania celów lądowych, wspierania wojsk lądowych i patrolowania rzek. Wyporność kanonierek rzecznych wynosiła od kilkudziesięciu do ok. 500 ton, zwykle 100–300 ton. Charakteryzowały się one małym zanurzeniem, umożliwiającym pływanie po szlakach śródlądowych. Przeważnie uzbrojone były w 1 lub 2 działa kalibru od 75 mm do 150 mm, ponadto w działa małego kalibru oraz karabiny maszynowe. Część okrętów tej klasy była lekko opancerzona.

Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.Koło łopatkowe - rodzaj pędnika statku w formie konstrukcji o poziomej osi obrotu prostopadłej do płaszczyzny symetrii statku. Jego elementami roboczymi są łopatki zamocowane na obwodzie koła. W przypadku małych jednostek zamocowanie łopatek może być stałe, jednak na dużych jednostkach stosuje się zamocowanie obrotowe i sterowanie łopatkami. Sterowanie odbywa się za pomocą mimośrodu i pozwala na takie ułożenie łopatek, by w czasie ruchu koła nie powodować ich uderzania o powierzchnię wody.

Klasa okrętów określanych jako kanonierki rzeczne była niejednolita. Oprócz opancerzonych jednostek, konstruowanych pod kątem przydatności do walki, budowano okręty przypominające konstrukcyjnie statki cywilne, o obszernych nieopancerzonych nadbudówkach (do tej grupy głównie zaliczały się kanonierki kolonialne, w których nacisk kładziono na funkcje patrolowe i możliwość dłuższego przebywania załogi, a także możliwość zabierania dodatkowych żołnierzy lub osób). Liczne kanonierki uzyskiwano z przebudowanych rzecznych statków cywilnych, przez prostą instalację uzbrojenia lub dalej idące modyfikacje, w tym instalację lekkiego opancerzenia (jednostki takie zwłaszcza były tworzone w sposób improwizowany w czasie konfliktów zbrojnych). Początkowo kanonierki rzeczne miały napęd parowy (z kołami łopatkowymi lub śrubą), w XX wieku pojawiły się też silniki spalinowe. Niektóre kanonierki rzeczne posiadały także możliwość pływania po morzu (głównie kanonierki kolonialne), większość mogła pływać jedynie po wodach śródlądowych. Z drugiej strony, „zwykłe” kanonierki („morskie”) również mogły być używane na większych rzekach.

Działo – broń palna kalibru co najmniej 20 mm. Z wyjątkiem polskiego najcięższego karabinu maszynowego typu Nkm wz. 38FK każda broń automatyczna kalibru 20 mm jest nazywana działem.Maszyna parowa to parowy silnik tłokowy. Czasem do maszyn parowych zalicza się pompy parowe powstałe przed silnikiem tłokowym. Za wynalazcę maszyny parowej uważa się Jamesa Watta, który w 1763 roku udoskonalił atmosferyczny silnik parowy zbudowany wcześniej przez Thomasa Newcomena.
Rzeczna kanonierka kolonialna USS „Panay” (1928).

Kanonierki rzeczne, w tym kanonierki pancerne, masowo używane były w czasie wojny secesyjnej od 1862 roku w czasie walk na Missisipi. Oprócz modyfikowanych statków cywilnych, były wśród także nich wyjątkowo duże 500-tonowe okręty pancerne, uzbrojone w aż 13 dział umieszczonych w pancernej kazamacie, napędzane kołami łopatkowymi. Pod koniec XIX wieku i na początku XX wieku kanonierki rzeczne używane były przez mocarstwa kolonialne do utrzymania władzy i porządku w koloniach oraz do reprezentowania interesów w słabszych państwach, zwłaszcza w Chinach (rzeczne kanonierki kolonialne). W czasie I wojny światowej kanonierki rzeczne używane były na rzekach i kanałach Europy Zachodniej do ostrzeliwania celów lądowych (m.in. przez Francję). Jako kanonierki, stosowano wtedy także barki z zamontowanym ciężkim działem (kalibru aż do 240 mm). Po I wojnie światowej, kanonierki rzeczne zostały w większości wyparte przez większe i lepiej uzbrojone i opancerzone monitory rzeczne oraz mniejsze kutry opancerzone. Znanym incydentem stało się zatopienie przez japońskie samoloty amerykańskiej kanonierki kolonialnej USS „Panay” 12 grudnia 1937 roku w Nankinie.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Kolonia (z łac. colonia „osada rolnicza”) – posiadłość państwa, nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej. Pierwsze kolonie zakładano już w starożytności w rejonie morza Śródziemnego, w okresie tak zwanej wielkiej kolonizacji greckiej. Najwięcej kolonii powstało w efekcie wielkich odkryć geograficznych. Do XIX wieku obie Ameryki, Azja, Afryka i Australia zostały spenetrowane przez europejskich osadników. Polityka promująca zajmowanie terytoriów zamorskich przez państwa wysoko rozwinięte określona została mianem kolonializmu.

Polska posiadała do 1939 roku w składzie Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej 3 małe kanonierki rzeczne: „Zaradna”, „Zawzięta” i „Zuchwała” oraz szereg odpowiadających w zasadzie kanonierkom statków uzbrojonych.

Po II wojnie światowej, termin „kanonierka rzeczna” przestał być używany, aczkolwiek niektóre państwa używały rzecznych okrętów artyleryjskich odpowiadających charakterystykami dawnym kanonierkom (również monitory rzeczne używane podczas wojny w Wietnamie przez siły zbrojne USA odpowiadały wielkością kanonierkom).

Silnik spalinowy – silnik wykorzystujący sprężanie i rozprężanie czynnika termodynamicznego (gazu) do wytworzenia momentu obrotowego lub siły. Sprężany jest gaz "zimny", a rozprężany — "gorący". Do sprężenia gazu zimnego zużywana jest mniejsza ilość energii mechanicznej niż uzyskuje się z rozprężania. Z tego powodu energia uzyskana z rozprężania zużywana jest do sprężania gazu i do napędu dowolnej maszyny. Gorący gaz uzyskuje się w wyniku spalenia paliwa, stąd nazwa: silnik spalinowy.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • kanonierka




  • Warto wiedzieć że... beta

    Wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską) – działania militarne na Półwyspie Indochińskim w latach 1957–1975. W konflikt zaangażowane były z jednej strony komunistyczna Demokratyczna Republika Wietnamu (Wietnam Północny, wspierany przez inne kraje komunistyczne, gł. Związek Radziecki oraz Chiny) i kontrolowane przez to państwo organizacje komunistyczne w Wietnamie Południowym, Laosie i Kambodży, a z drugiej strony Republika Wietnamu wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. Wbrew ich woli stronami konfliktu były również Kambodża i Laos.
    Kanonierka - historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości. Kanonierki przeznaczone były przede wszystkim do ostrzeliwania celów lądowych, przybrzeżnej służby patrolowej i dozorowej, obrony wybrzeża, stawiania min i innych zadań pomocniczych.
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    USS Panay (PR–5) – amerykańska kanonierka rzeczna służąca w Patrolu Jangcy (ang. Yangtze Patrol), zatopiona przez japońskie lotnictwo w czasie incydentu w 1937.
    Wojna secesyjna – wojna, która miała miejsce w latach 1861-1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii.
    Okręty artyleryjskie - zbiorcze określenie klas okrętów, których podstawowym przeznaczeniem jest zwalczanie okrętów i celów lądowych lub powietrznych za pomocą artylerii okrętowej.

    Reklama