Kamienica Kleinpoldowska (Klekotowska) w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Kamienica Kleinpoldowska (inne nazwy:Kleinpoldtowska, Klekotowska, Szlichtyngowska i Szlichtingowska) – czterokondygnacyjna kamienica znajdująca się po stronie Dekerta na Rynku Starego Miasta 34 w Warszawie.

Ściana kurtynowa – elewacja budynku nie posiadająca funkcji konstrukcyjnej, stanowiąca jedynie przegrodę klimatyczną i funkcjonalną (ściana osłonowa).Maria Lewicka (ur. 8 września 1924 w Siedlcach) – historyk sztuki, popularyzatorka nauki, autorka książek, varsavianistka.

Opis[ | edytuj kod]

Pierwsza wzmianka o budynku znajdującym się w tym miejscu pochodzi z 1449 roku. Od 1452 roku kamienica była własnością warszawskich kuśnierzy Klekotów. W 1504 roku została sprzedana Jerzemu Baryczce, który w 1516 roku przekazał ją swojemu zięciowi Grzegorzowi Bartkemu. W tym okresie, w I poł. XVI wieku, miała miejsce gruntowna przebudowa lub jej odbudowa od fundamentów, na co wskazują m.in. wymiary użytej cegły oraz forma sklepienia na parterze.

Wydawnictwo „Arkady” – powstało w 1957 roku w wyniku połączenia "Budownictwa i Architektury" i oficyny "Sztuka". Nazwa nawiązuje do wydawanego w Warszawie w latach 1935-1939 miesięcznika artystycznego pod tytułem "Arkady". Pierwszym kierownikiem wydawnictwa był Tadeusz Filipczak, pełnił tę funkcję do 1966 roku. Jego następcą, aż do 1989 roku był Eugeniusz Piliszek.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

W latach 1579–1619 kamienica była w posiadaniu ówczesnego burmistrza Starej Warszawy – Franciszka Szeligi, który w 1619 roku sprzedał dom Gerardowi Kleinpoldtowi, a ten przebudował kamienicę, zmieniając jej układ na trzytraktowy. Ok. 1620 roku została zwolniona z obowiązku udzielania kwater sejmowych.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Janusz Durko (ur. 23 lutego 1915 w Warszawie) – historyk, archiwista i muzeolog. Urodzony w Warszawie w rodzinie o tradycjach lewicowych, PPS-owskich. W 1934 roku ukończył gimnazjum im. Jana Zamojskiego w Warszawie. W latach 1934-1938 studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim.Absolwent Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego, autor licznych publikacji o Warszawie i ruchu robotniczym. Uczeń Władysława Tomkiewicza i Wacława Tokarza. Obronił pracę magisterską Stanowisko Gdańska w czasie wojny polsko-szwedzkiej 1623-1629. W czasie niemieckiej okupacji pracował jako sekretarz i członek zarządu Społecznego Przedsiębiorstwa Budowlanego w Warszawie, gdzie zatrudnionych było wielu Żydów z tzw. „aryjskimi” papierami. Od jesieni 1942 r. do wybuchu Powstania Warszawskiego w mieszkaniu Janiny i Janusza Durków schronienie znalazło około 20 osób - uciekinierów z getta. Na wniosek Ocalonych Instytut Yad Vashem nadał państwu Durko tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” w 1989 roku. W 1948 roku obronił pracę doktorską Początki ruchu socjalistycznego w Królestwie Polskim. W 1955 otrzymał tytuł docenta. Od 1945 roku był pracownikiem naukowym Instytutu Pamięci Narodowej i Instytutu Historii Najnowszej. W latach 1947-1951 wykładał na Akademii Nauk Politycznych. Od 1951 roku pracował w WHP/ZHP przy KC PZPR, gdzie kierował tamtejszym archiwum. Od 1971 do 1981 roku pracował Centralnym Archiwum PZPR, którego był kierownikiem. W latach 1952-2004 był dyrektorem Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (najdłuższy staż w Polsce). Przez wiele lat związany z Zakładem Historii Partii przy KC PZPR, gdzie był wicedyrektorem, następnie z Centralnym Archiwum KC PZPR. Członek Komitetu Opieki nad Starymi Powązkami im. Jerzego Waldorffa. Współzałożyciel i członek Towarzystwa Przyjaciół Warszawy.

Kamienica pozostawała własnością Kleinpoldtów do pocz. XVIII wieku. W połowie XVIII wieku stanowiła własność Parusewiczów, a następnie rodziny Lignau. W 1788 roku nastąpiła przebudowa dachu z pogrążonego na kalenicowy, w związku z czym zlikwidowano attykę i zastąpiono ją ścianką osłonową z charakterystycznym łukiem rozporowym.

Barok (z por. barocco – "perła o nieregularnym kształcie" lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Uznany za oficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: "sztuka jezuicka" czy "sztuka kontrreformacyjna". W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował humanizm teocentryczny. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni literaturoznawcy wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.Stare Miasto w Warszawie – najstarszy ośrodek miejski Warszawy będący zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku. Ma rynek rozmieszczony na planie prostokąta.

W latach dwudziestych XX w. kamienica została kupiona przez Polski Klub Literacki i Związek Zawodowy Literatów Polskich. W 1928 roku została ozdobiona polichromią wykonaną przez Zofię Stryjeńską.

W 1937 roku kamienica stała się własnością m.st. Warszawy z przeznaczeniem na Muzeum Dawnej Warszawy. Od 1938 roku trwały w niej prace adaptacyjne i konserwatorskie według projektu Jana Zachwatowicza i Stanisława Hempla. Podczas prac odkryto drewniane stropy polichromowane i wykonano nad nimi ogniotrwałe stropy żelbetowe, co uchroniło budynek przed zniszczeniem w czasie II wojny światowej.

Polichromia – wielobarwna ozdoba malarska ścian, sufitów, podniebienia sklepień, rzeźb stosowana do dekoracji wewnętrznych i zewnętrznych. Polichromie wykonywano nie tylko na materiałach kamiennych i tynkach, ale także na drewnie, wewnątrz i na zewnątrz pomieszczeń w budownictwie sakralnym i świeckim.Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

Kamienica była jedną z sześciu kamienic na Starym i Nowym Mieście i jedną z dwóch na Rynku po stronie Dekerta (obok sąsiedniej kamienicy „Pod Murzynkiem”, nr 36), które nie zostały spalone w czasie powstania warszawskiego. Zniszczeniu uległo jednak m.in. pokrycie dachu, elewacje, szyby, kraty i drzwi wejściowe.

Burmistrz (śrwniem. burc-meister lub burger-meister „zwierzchnik gminy miejskiej lub wiejskiej”) – w wielu krajach najwyższy rangą urzędnik władz lokalnych np. miasta lub gminy. Kamienica Pod Murzynkiem (nazywana także Imlandowską, Dzianottowską oraz Ginterowską) – kamienica znajdująca się na Rynku Starego Miasta 36 w Warszawie.

W 1948 weszła w skład kompleksu 11 kamienic przeznaczonych na siedzibę Muzeum Historycznego m.st. Warszawy (obecnie Muzeum Warszawy). Została odbudowana w latach 1950–1953 według projektu Stanisława Żaryna przy współpracy Józefa Zencikiewicza. Prace wykończeniowe we wnętrzach kamienicy trwały do 1957 roku. Nie odtworzono jednak polichromii Zofii Stryjeńskiej.

Jan Zachwatowicz (ur. 4 marca 1900 w Gatczynie, zm. 18 sierpnia 1983 w Warszawie) – polski architekt, profesor Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Znawca historii architektury polskiej. Generalny konserwator zabytków w latach 1945-1957. Laureat Honorowej Nagrody SARP w 1971.Encyklopedia Warszawy – polska encyklopedia zawierająca hasła związane z historią i współczesnością miasta Warszawy.

Do najcenniejszych elementów wnętrza należą stropy drewniane z I poł. XVII w. znajdujące się na pierwszym piętrze (kasetonowy z motywami gotyckimi od strony podwórza oraz belkowany z wczesnorenesansowymi i barokowymi od strony Rynku) oraz, także na pierwszym piętrze, wielki komin na sklepieniu przykrywającym sień.

Kalenica – najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych. Jest to tzw. kalenica główna, w odróżnieniu od linii przecięcia skośnych krawędzi połaci, które tworzą tzw. kalenice narożne.Jerzy Zygmunt Łoziński (ur. 20 kwietnia 1925 w Warszawie, zm. 13 grudnia 1996 tamże) – polski historyk sztuki specjalizujący się w historii polskiej sztuki nowożytnej

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – Warszawa. 2021-09-30. s. 46. [dostęp 2015-10-17].
  2. Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków: Aktualny wykaz zabytków ujętych w gminnej ewidencji zabytków m.st. Warszawy. Biuletyn Informacji Publicznej m.st. Warszawy. [dostęp 2015-11-04].
  3. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 306, 313, 519. ISBN 83-01-08836-2.
  4. Juliusz A. Chrościcki, Andrzej Rottermund: Atlas architektury Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1977, s. 191, 229.
  5. Maria Lewicka: Atlas architektury Starego Miasta w Warszawie. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 1992, s. 64. ISBN 83-213-3512-8.
  6. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 306. ISBN 83-01-08836-2.
  7. Anna Berdecka, Olgierd Puciata, Janina Rutkowska, Hanna Szwankowska: Ulice Starego Miasta. W: Olgierd Puciata (red.), Hanna Szwankowska, Eugeniusz Szwankowski, Stanisław Żaryn: Szkice staromiejskie. Warszawa: Wydawnictwo "Sztuka", 1955, s. 15.
  8. Architektura przedwojennej Warszawy. www.warszawa1939.pl. [dostęp 2015-10-16].
  9. Jerzy Łoziński, Andrzej Rottermund: Katalog zabytków sztuki. Miasto Warszawa. Część I. Stare Miasto. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczna i Filmowe, 1993, s. 280. ISBN 83-221-0628-9.
  10. Stanisław Żaryn: Trzynaście kamienic staromiejskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 48–49.
  11. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 307. ISBN 83-01-08836-2.
  12. Stanisław Żaryn: Trzynaście kamienic staromiejskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 92, 94.
  13. Stanisław Żaryn: Trzynaście kamienic staromiejskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 92, 94, 95.
  14. Janusz Durko (red. nauk): Muzeum Historyczne Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 40.
  15. Stanisław Żaryn: Trzynaście kamienic staromiejskich. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1972, s. 52.
Stanisław Żaryn (ur. 5 października 1913 w warszawie, zm. 15 lipca 1964 w Inowrocławiu) – polski architekt, urbanista i konserwator zabytków.Muzeum Warszawy (dawniej Muzeum Historyczne m.st. Warszawy) – muzeum gromadzące i prezentujące zbiory związane z historią Warszawy, mieści się w jedenastu kamienicach przy Rynku Starego Miasta i ul. Nowomiejskiej.




Warto wiedzieć że... beta

Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
Związek Zawodowy Literatów Polskich (ZZLP) – związek zrzeszający pisarzy i twórców literackich założony z inicjatywy Stefana Żeromskiego.
Renesans lub odrodzenie (z fr. renaissance – odrodzenie) – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).
Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.
Muzeum Warszawy (w latach 1949–2014 Muzeum Historyczne m.st. Warszawy) – muzeum gromadzące i prezentujące zbiory związane z historią Warszawy.
Nowe Miasto w Warszawie powstało na przełomie XIV i XV w. na północ od Starego Miasta i koncentrowało się wokół nowego rynku. Nowa Warszawa była miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

Reklama