Kalwaria

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sanktuarium Pasyjno-Maryjne w Kalwarii Zebrzydowskiej

Kalwaria (Calvaria – łac. odpowiednik hebr. Golgota – to znaczy czaszka) – zespół kościołów lub kaplic symbolizujących stacje Męki Pańskiej, zakładany zazwyczaj na wzgórzach, tak by przypominał swym położeniem Jerozolimę.

Kalwaria Piekarska w Piekarach Śląskich – wchodzi w skład Sanktuarium Matki Sprawiedliwości i Miłości Społecznej.Kalwaria Wambierzycka − założenie kalwaryjne w Wambierzycach w powiecie kłodzkim w województwie dolnoślaskim. Zespół Kalwarii Wambierzyckiej składający się z kaplic i bram został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych (numer A/4605/1947).

W okresie, gdy dostęp do „świętego miasta” był utrudniony, pielgrzymując do takiej kalwarii można było uzyskać takie same odpusty jak w czasie pielgrzymki do Jerozolimy.

Najstarsza w Europie kalwaria powstała w latach 1405‒1420 w Hiszpanii niedaleko Kordoby, z inicjatywy dominikanina Alwarusa. Nieco później zaczęły one powstawać na terenie Niemiec i Włoch. Po okresie reformacji powrócono do ich budowania. Było to też związane z rozwojem pobożności pasyjnej, do czego przyczynił się walnie swymi publikacjami z końca XVI w. Christian Adrichomius (Christian Kruik van Adrichem). Jego dzieła, w których opisywał Ziemię Świętą w czasach Chrystusa stały się bodźcem do tworzenia tego typu miejsc pielgrzymkowych. Pierwszą kalwarią w Polsce jest Kalwaria Zebrzydowska założona z inicjatywy Mikołaja Zebrzydowskiego w 1602 r.

Głotowo (Glotowo, niem. Glottau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto w dolinie rzeki Kwieli.Św. Leonard z Porto Maurizio, Paweł Hieronim Casanuova (ur. 20 grudnia 1676 w Porto Maurizio, obecnie Imperia, zm. 25 listopada 1751 w Rzymie w klasztorze św. Bonawentury) – święty Kościoła katolickiego, prezbiter.

Kalwarie zawierały różne liczby stacji, od paru do parudziesięciu. Wraz z rozwojem nabożeństwa drogi krzyżowej (związanym głównie z postacią św. Leonarda z Porto Maurizio) stacje Męki Pańskiej, w liczbie 14, zaczęły być umieszczane także we wnętrzach kościołów.

Kalwarie w Europie[ | edytuj kod]

W Europie znajduje się około 1800 kalwarii. Najwięcej ich powstało na terenie Austrii, Węgier, Niemiec oraz Polski. Kalwarie istnieją także w takich krajach jak: Belgia, Chorwacja, Czechy, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Litwa, Luksemburg, Portugalia, Rumunia, Serbia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria i Włochy.

Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.Morawica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Morawica, przy drodze krajowej nr 73 i drodze wojewódzkiej nr 766. Miejscowość jest siedzibą gminy Morawica.

Kalwarie na historycznych ziemiach polskich[ | edytuj kod]

  • Kalwaria KodeńskaKodeń
  • Kalwaria KrzeszowskaKrzeszów
  • Kalwaria LeżajskaLeżajsk
  • Kalwaria MiadziolskaMiadzioł
  • Kalwaria Pacławska
  • Kalwaria PakoskaPakość
  • Kalwaria PanewnickaKatowicePanewniki
  • Kalwaria Piasecka – Piaseczno
  • Kalwaria PiekarskaPiekary Śląskie
  • Kalwaria Praszkowska
  • Kalwaria PodlaskaSerpelice nad Bugiem
  • Kalwaria Pszowska
  • Kalwaria na Cierniaku
  • Kalwaria na Górze Świętej AnnyGóra Świętej Anny
  • Kalwaria Rokitniańska – Rokitno
  • Kalwaria Saletyńska – Dębowiec
  • Kalwaria ŚwiętokrzyskaMorawica
  • Kalwaria TokarskaTokarnia
  • Kalwaria Ujazdowska
  • Kalwaria UjskaUjście
  • Kalwaria WambierzyckaWambierzyce
  • Kalwaria Warmińska – Głotowo
  • Kalwaria Wejherowska
  • Kalwaria Wielewska
  • Kalwaria Wileńska
  • Kalwaria Winiatyniecka – Winiatyńce
  • Kalwaria Zebrzydowska
  • Kalwaria Żmudzka
  • Nowa JerozolimaGóra Kalwaria
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Sztuka świata. Słownik terminów A-K. tom 17. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, s. 290-291. ISBN 978-83-213-4726-4.
    2. Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 171. ISBN 83-01-12365-6.
    3. Elżbieta Bilska-Wodecka, Kalwarie Europejskie. Analiza struktury, typów i genezy, Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003, ISBN 83-88424-19-X.
    4. Atlante dei Sacri Monti, Calvari e Complessi devotionali europei, Novara, 2001, za: Elżbieta Bilska-Wodecka, Kalwarie Europejskie. Analiza struktury, typów i genezy, Kraków: Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2003, ISBN 83-88424-19-X.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kaplica (łac. cappa zdrobniale capella kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolno stojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.
    Golgota (w oryg. gr. Γολγοθᾶ Golgota z aram. גלגלתא Gulgalta, w tłum. łac. Calvaria, co znaczy "czaszka") – wzgórze znajdujące się nieopodal Jerozolimy, gdzie dokonywano egzekucji na skazańcach.
    Góra Świętej Anny – najwyższe wzniesienie grzbietu Chełma na Wyżynie Śląskiej o wysokości 408 m n.p.m.. Wysokość względna mierzona od dna doliny Odry (przepływającej w odległości 6,7 km) wynosi około 220 m. Na szczycie i stokach wzgórza znajduje się wieś o tej samej nazwie.
    Sanktuarium w Kalwarii Zebrzydowskiej – sanktuarium pasyjno-maryjne oo. bernardynów znajdujące się w Kalwarii Zebrzydowskiej. Wchodzące w skład zespołu bazylika i klasztor położone są na południe od miasta, u szczytu Góry Żar, na południe i wschód od nich znajdują się 42 kaplice i kościoły dróżek. Nazywane jest często Polską Jerozolimą.
    Kalwaria Żmudzka (lit. Žemaičių Kalvarija, żmud. Žemaitiu kalvarėjė) — miasteczko na Żmudzi, na Litwie, w rejonie płungiańskim (798 mieszkańców, stan na 2001). Ośrodek pielgrzymkowy.
    Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.
    Dębowiec – duża wieś w Polsce, znajdująca się na Pogórzu Jasielskim, administracyjnie położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Dębowiec.

    Reklama