Kabuki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kabuki-za w tokijskiej dzielnicy Higashi Ginza
Izumo no Okuni
Danjūrō Ichikawa I – XII

Kabuki (jap. 歌舞伎) – jeden z trzech głównych rodzajów tradycyjnego teatru japońskiego, wywodzący się z XVII wieku. Pozostałe dwa to (lub nōgaku) i bunraku.

Mokuami Kawatake (jap. 河竹 黙阿弥 Kawatake Mokuami, ur. 1816, zm. 1893) – japoński dramatopisarz i aktor, uważany za ostatniego wielkiego twórcę teatru kabuki. Ukiyo-e (jap. 浮世絵, Ukiyo-e "obrazy przepływającego świata") – rodzaj malarstwa i drzeworytu japońskiego funkcjonujący w swej typowej formie od połowy XVII wieku do początku ery Meiji (1868). Ukiyo-e były plastycznym środkiem wyrazu społeczności "przepływającego świata" (ukiyo), powstającym w obrębie dzielnic rozrywki największych miast japońskich epoki Edo (1600-1867). Drzeworyt, obok popularnej literatury kibiyoshi i teatru kabuki, stanowiły jeden z trzech zasadniczych filarów kultury ukiyo.

W 2005 roku został proklamowany arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w 2008 roku wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

Etymologia[ | edytuj kod]

Znaki kanji, czytane od lewej do prawej, znaczą kolejno: śpiew (歌), taniec (舞) i umiejętność (伎). Z tego powodu kabuki jest niekiedy tłumaczone jako „sztuka śpiewu i tańca”. Są to jednak ateji, czyli znaki służące w języku japońskim do fonetycznego zapisu słów. Uważa się, że słowo kabuki wywodzi się od archaicznego czasownika kabuku, oznaczającego „bycie odmiennym, wyróżniającym się od otoczenia”, „odejście od normalnych manier i obyczajów”.

Saikaku Ihara (jap. 井原 西鶴 Ihara Saikaku, ur. 1642, zm. 9 września 1693) – japoński pisarz i poeta. Prefektura Nagano (jap. 長野県, Nagano-ken) - prefektura w Japonii w centralnej części wyspy Honsiu w regionie Chūbu. Jej stolicą jest miasto Nagano.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Onnagata – określenie, stosowane w teatrze kabuki na rolę kobiecą oraz na aktora, grającego role kobiece. Początki onnagaty sięgają 1629 roku, gdy w Japonii został wprowadzony zakaz występowania kobiet w teatrze. Zakaz obowiązywał do 1977 roku. W tym okresie role kobiece w teatrze odgrywali męscy aktorzy.
Bashō Matsuo (jap. 松尾芭蕉, Matsuo Bashō, ur. 1644, zm. 28 listopada 1694) – pseudonim Matsuo Munefusy, japońskiego poety, znanego też po prostu jako Bashō, gdyż tak najczęściej podpisywał swoje dzieła. Powszechnie uznawany jest za jednego z największych pisarzy okresu Edo, szczególnie ceniony jest jego wkład w rozwój haikai, za twórcę którego jest uważany, a jego imię stało się nierozerwalne z tym gatunkiem poezji.
Izumo Taisha (także Izumo-taisha) lub Izumo Ōyashiro (także Izumo-ōyashiro) (jap. 出雲大社, Izumo Taisha (także Izumo-taisha) lub Izumo Ōyashiro (także Izumo-ōyashiro)) - jeden z dwóch najstarszych (drugi to Ise Jingū), chramów shintō w Japonii. Poświęcony bóstwu Ōkuni-nushi-no-kami (znanemu także pod imionami: Ōnamuchi, Ahihara no shikoo, Yachihoko, Ōkunitama, Utsushikunitama no kami). Bóg (kami) ten jest czczony jako sprowadzający szczęście, zwłaszcza małżeńskie, a także opiekun medycyny, rolnictwa i handlu. Chram Izumo, zgodnie ze starym zwyczajem japońskim, podlega co pewien czas renowacyjnej przebudowie polegającej na całkowitej wymianie konstrukcji.
Wagoto (jap. 和事, Wagoto) – japoński styl gry aktorskiej, charakterystyczny dla ról męskich teatru kabuki. Styl grania jest miękki i delikatny. Charakteryzuje się dużą dozą elegancji i subtelności. Przeważnie zarezerwowany był do ról, polegających na odgrywaniu scen z codziennego życia oraz przygód miłosnych.
Sarugaku (jap. 猿楽,, dosł. małpia muzyka) – jedna z historycznych form teatru japońskiego, rozpowszechniona od XI do XIV wieku wywodząca się z obszaru Chin.
Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
Skarbiec wasalnej lojalności lub Wzór liter, czyli Skarbiec wiernych wasali (jap. 仮名手本忠臣蔵, Kanadehon Chūshingura) – japońska sztuka teatru kabuki autorstwa Izumo Takedy II, Sōsuke Namiki i Shōraku Miyoshi. Powstała w 1748 roku pod wpływem prawdziwych wydarzeń z lat 1701–1703, gdy doszło do zemsty czterdziestu siedmiu rōninów z Akō na sprawcy śmierci ich pana. Do dziś jest odgrywana zazwyczaj w grudniu, na pamiątkę tego wydarzenia. Składa się z jedenastu aktów. Akcja z uwagi na cenzurę została przeniesiona we wczesne japońskie średniowiecze.

Reklama