Juda Galilejczyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ruiny miasta Gamala

Juda Galilejczyk, Juda z Galaunitis albo Juda z Gamali (I wieku p.n.e./I wieku) – współzałożyciel stronnictwa zelotów. Jego rodzinne miasto znajdowało się na Wzgórzach Golan poza Galileą a przydomek Galilejczyk może pochodzić od miejsca, w którym działał.

Eleazar ben Jair. (zm. 73 r. n.e.) - ostatni przywódca Żydów w czasie powstania przeciw Rzymianom 66-73 n.e. Potomek (być może wnuk) Judy Galilejczyka i krewny przywódcy sykariuszy Menachema. Po zdobyciu Jerozolimy przez Rzymian dowodził obroną Masady. Wedle świadectwa Józefa Flawiusza zachęcił obrońców twierdzy do zbiorowego samobójstwa.Geza Vermes (ur. 22 lipca 1924 w Makó na Węgrzech, zm. 8 maja 2013) – pochodzący z rodziny węgierskich Żydów i pracujący w Wielkiej Brytanii historyk, specjalista od starożytnej Palestyny, rękopisów z Qumran i w ogóle literatury w języku aramejskim, oraz życia Jezusa Chrystusa.

W 6 n.e. po złożeniu z tronu (a konkretnie odsunięciu) etnarchy Archelaosa, syna Heroda Wielkiego, namiestnik Syrii Kwiryniusz przystąpił do realizacji cesarskiego spisu Żydów, niezbędnego do uregulowania podatków w nowej rzymskiej prowincji Judei. Arcykapłan Joazar syn Boetosa, próbował uspokoić wzburzoną ludność, jednak niezadowolenie utrzymywało się i Juda Galilejczyk nakłonił mieszkańców do buntu, wyrzucając im, że godzą się na płacenie Rzymianom podatków i że chcą podlegać władzy nie tylko samego Boga, lecz i Rzymian. Rewolta ta, przyczyniła się do powstania skrajnego odłamu nacjonalistów żydowskich, zwanych zelotami. Juda uformował to stronnictwo wespół z faryzeuszem Sadokiem. Zginął on podczas trwania tego powstania.

Menachem (zm. 66) Jeden z przywódców powstania Żydów przeciwko Rzymianom w 66 r. Opanował arsenał w Masadzie po czym wkroczył do Jerozolimy. Tam dopuścił do masakry na Rzymianach a także zabójstwa arcykapłana Ananiasza i jego brata Ezechiasza. W zajętym mieście sprawował rządy tyrańskie, podając się za króla i mesjasza. Jego wojska zostały wyparte przez innego przywódcę żydowskiego Eleazara ben Symeona a on sam ujęty, poddany torturom i zabity wraz z adiutantem Absalomem. Cześć jego sił z Eleazarem ben Jairem schroniła się w Masadzie.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

W czasach gdy Tyberiusz Juliusz Aleksander był prokuratorem Judei (46–48), kazał ukrzyżować dwóch synów Judy Galilejczyka, Jakuba i Szymona. Inny członek jego rodziny, Eleazar syn Jaira, być może jego wnuk, zginął podczas upadku Masady, a Menachem, syn lub jego wnuk, został zabity po długich torturach przez zwolenników arcykapłana Eleazara na początku powstania w 66 roku .

Listy powszechne albo Listy katolickie – obok Ewangelii, Dziejów Apostolskich, Listów Pawła i Apokalipsy jedna z sekcji Nowego Testamentu. Większość greckich rękopisów umieszczała Listy powszechne po Dziejach, a przed Listami Pawła. Kościoły wschodnie po dziś dzień stosują taki porządek ksiąg nowotestamentowych.Judea (hebr. יהודה, Yāhūdhā, arab. Jahuza, gr. Ιουδαία, łac. Iudaea) – górzysta kraina geograficzna położona w historycznej środkowej części Izraela. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską. Judea to nazwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.

Juda Galilejczyk jest wspomniany w Dziejach Apostolskich. Gdy po śmierci Jezusa Chrystusa apostołowie Piotr i Jan stanęli przed Sanhedrynem za nauczanie, że zmartwychwstał, w ich obronie stanął Gamaliel Starszy, uczony w Torze. Podał przykład Judy, żeby zilustrować zasadę, że jeżeli ruch nie jest miły Bogu, to skazany jest na klęskę.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Arcykapłan (hebr. כהן גדול Kohen ha-Gadol) – najwyższy dostojnik religijny w starożytnym Izraelu od wyjścia z Egiptu do 70 n.e.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Radożycki 1992 ↓, s. 459.
  2. Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. II, rozdz. VIII, 1 [118] (...) Za jego urzędowania pewien mąż galilejski imieniem Juda nakłonił mieszkańców do buntu, przyganiając im, że godzą się na płacenie Rzymianom podatków i po Bogu słuchają jeszcze śmiertelnych panów. Człowiek ów był uczonym mężem swojej własnej sekty i zgoła nie był podobny do innych.
  3. Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. II, rozdz. XVII, 9, 10 [448] (...) Tylko nielicznej garstce, która schroniła się do Masady potajemnie, udało się uratować. W tej liczbie znalazł się Eleazar, syn Jaira, krewny Manahema, ten który później zawładnął Masadą. (...)
  4. Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. VII, rozdz. IX, 1 [389-401].
  5. Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. II, rozdz. XVII, 9, 10 [448-449] (...) Samego Manahema, który zbiegł do miejsca zwanego Oflas i tam się tchórzliwie ukrył, pochwycono żywego i po wywleczeniu na światło dzienne poddano różnym torturom i zgładzono. (...) Tymczasem spiskowcy zabijając Manahema bynajmniej nie pragnęli zakończenia wojny, lecz, przeciwnie, chcieli ją prowadzić z większą swobodą. (...)

Bibliografia[ | edytuj kod]

Źródła[ | edytuj kod]

  • Józef Flawiusz, Dawne dzieje Izraela, ks. XVII, rozdz. X, 5 i ks. XVIII, rozdz. I, 1 i 6
  • Józef Flawiusz, Wojna żydowska, ks. II, rozdz. VIII, 1 i rozdz. XVII, 8
  • Dzieje Apostolskie 5,35-37
  • Tłumaczenia[ | edytuj kod]

    Józef Flawiusz: Wojna żydowska. Z języka greckiego przełożył oraz wstępem i komentarzem opatrzył Jan Radożycki. Warszawa: Oficyna Wydawnicza "Rytm", 1992. ISBN 83-85249-09-5.

    Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.Herod Wielki (Herodes Magnus), czasami w literaturze opisywany jako Herod (II) Wielki (ur. 73 lub w 72 roku p.n.e., zm. 4 roku p.n.e.) – syn Idumejczyka Antypatra i Nabatejki Kypros. Od roku 47 p.n.e. był namiestnikiem Galilei mianowanym przez swojego ojca, a od 46 r. p.n.e. namiestnikiem Celesyrii i Samarii z ręki Sekstusa Cezara. W latach 37 - 4 p.n.e. król Judei z łaski Rzymu.

    Opracowania[ | edytuj kod]

  • Geza Vermes, Kto był kim w czasach Jezusa, Warszawa 2006, str. 150-151, ​ISBN 83-241-2481-0
  • Jewish Encyclopedia: JUDAS THE GALILEAN
  • Jan Radożycki (urodzony 22 listopada 1911 w Bukowsku - zmarł 19 lipca 2003 w Warszawie), żołnierz AK, do roku 1947 prezes sanockiego Stronnictwa Narodowego, wieloletni więzień stalinowski, tłumacz dzieł autorów starożytnych (przede wszystkim Józefa Flawiusza) i nowożytnych, wyróżniony nagrodami Stowarzyszenia Tłumaczy Polskich i Polskiego PEN Clubu. W okresie 1941 - 1942 nauczyciel gimnazjalny w Bukowsku, członek Rady Głównej Opiekuńczej oddz. Bukowsko.Tyberiusz Juliusz Aleksander (ur. ok. 10 n.e. w Aleksandrii) - prokurator Judei w latach 46-48, prefekt Egiptu w latach 66-69.




    Warto wiedzieć że... beta

    Józef Flawiusz (hebr. Josef ben Matatia, stgr. ᾿Ιώσηπος Φλαύιος, łac. Iosephus Flavius, ur. 37, zm. po 94) – żydowski historyk pochodzący z rodu kapłańskiego. Józef pochodził z klasy Joariba, pierwszej klasy kapłańskiej w Izraelu. Jego pradziadek, Mattias Garbaty (ur. 135 p.n.e.), był po kądzieli wnukiem Jonatana Machabeusza. Był synem Mattiasa syna Józefa, jerozolimskiego kapłana.
    Piotr Apostoł, Szymon Piotr, łac. Petrus, gr. Πέτρος, Petros: "kamień", "fragment skały", odn. do gr. πέτρα, petra: "skała"), aram. כיפא Kefas – Kefa: "skała", cs. Sławny i wsiechwalnyj pierwowierchowny apostoł Pietr – apostoł, uważany przez Kościół katolicki za pierwszego papieża (pontyfikat: ok. 33 r. – ok. 64 r., 13 października, kiedy to miał ponieść męczeńską śmierć lub 29 czerwca 67). Męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego. Jest wymieniany w Modlitwie Eucharystycznej Kanonu rzymskiego.
    Data narodzin Jezusa Chrystusa – wielowiekowa tradycja chrześcijańska wiąże narodziny Jezusa Chrystusa z dniem 25 grudnia roku 1 p.n.e., natomiast wyniki badań historycznych (prowadzonych od XIX wieku) przeczą tej tradycji. Najprawdopodobniej Jezus Chrystus urodził się pomiędzy 8 r. p.n.e., a 4 lub 2 r. p.n.e.
    Cuda Jezusa − nadprzyrodzone czyny Jezusa, których miał dokonać w okresie swojej działalności w Ziemi Świętej, jak to zostało opisane w Ewangeliach. Opisy cudów stanowią jedną trzecią materiału literackiego Ewangelii.
    Gamaliel - Gamaliel Starszy (I w. p.n.e./I w. n.e.) – faryzeusz, wnuk Hillela, członek Sanhedrynu, nauczyciel Pawła z Tarsu.
    Jezus Chrystus (ur. ok. 8–4 p.n.e., zm. 30 lub 33 w Jerozolimie) – centralna postać religii chrześcijańskiej, założyciel Kościoła. W chrześcijaństwie uznawany za Boga i człowieka, współistotnego Bogu Ojcu.
    Etnarcha (gr. ἐθνάρχης - władca ludu) – używany w hellenistycznym kręgu kulturowym tytuł, określający monarchę o niższej pozycji od króla.

    Reklama