Jonathan Edwards (teolog)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .infobox.duchowny-ksiadz .naglowek{color:white;background:black}.mw-parser-output .infobox.duchowny-biskup .naglowek{color:white;background:#E56DC4}.mw-parser-output .infobox.duchowny-patriarcha .naglowek{color:white;background:#BA55D3}.mw-parser-output .infobox.duchowny-kardynal .naglowek{color:white;background:#FF2400}.mw-parser-output .infobox.duchowny-papiez .naglowek{color:black;background:gold}.mw-parser-output .infobox.duchowny-cywil .naglowek{color:black;background:#C0C0C0}.mw-parser-output .infobox.duchowny-ksiadz .naglowek a{color:#a7d4ff}

Jonathan Edwards (ur. 5 października 1703 w East Windsor, zm. 22 marca 1758 w Princeton) – amerykański kolonialny kaznodzieja protestancki nurtu kongregacjonalistycznego, teolog i ewangelista. Kluczowa postać ewangelikalizmu. Uważany za najwybitniejszego amerykańskiego teologa. Zasłynął jako jeden z najbardziej wszechstronnych amerykańskich teologów i filozofów oświecenia. Jego dorobek obejmuje bardzo różne dziedziny, jednak Edwardsa najczęściej kojarzy się z obroną teologii kalwinistycznej, metafizyką teologicznego determinizmu oraz dziedzictwem purytańskim. W swoim słynnym kazaniu Grzesznicy w rękach rozgniewanego Boga położył nacisk na gniew Boga wobec grzechu. Edwards skontrastował tu wizję surowego Boga z tezą o Bogu-zbawicielu. Siła oddziaływania niektórych kazań była tak dotkliwa, że niektórzy słuchacze mdleli. Przykre reakcje słuchaczy na słowa kaznodziei wywołały kontrowersje wokół „cielesnych skutków” obecności Ducha Świętego.

Krzyż hugenocki (franc. la croix huguenote) – symbol wiary wyznawców kalwinizmu, przede wszystkim we Francji, a współcześnie także w innych krajach. Składa się z krzyża maltańskiego oraz z gołębicy, niekiedy zastępowanej ampułką lub stylizowaną łzą. Dodatkowe ozdoby krzyża mają znaczenie symboliczne.Sola fide (łac.: jedynie wiarą) – doktryna chrześcijańska, według której grzeszny człowiek może przyjąć Boże przebaczenie jedynie przez wiarę w Jezusa Chrystusa.

Młodość[ | edytuj kod]

Był synem Timothy’ego Edwardsa (1668–1759), pastora w East Windsor w stanie Connecticut (obecnie South Windsor), który dorabiał udzielając korepetycji uczniom koledżu. Matka Edwardsa, Esther Stoddard, córka wielebnego Solomona Stoddarda, uważana była za osobę obdarzoną rzadkimi przymiotami moralnymi i niezależnością charakteru. Jonathan, był jedynym synem spośród jedenaściorga dzieci (miał 6 młodszych i 4 starsze siostry). Do koledżu został przygotowany przez ojca i starsze siostry. Wszystkie z nich były znakomicie wykształcone. W wieku dziesięciu lat Edwards napisał pół-humorystyczny traktat na temat niematerialności duszy. Interesował się dziejami przyrody. W wieku 11 lat napisał esej o zachowaniach „latającego pająka”.

Usprawiedliwienie – termin w teologii chrześcijańskiej oznaczający uczynienie człowieka grzesznego sprawiedliwym w oczach Bożych, takim, jak gdyby wypełnił obowiązujące go przykazania. Termin "usprawiedliwienie" (gr. δικαιοω, w transkrypcji łacińskiej dikaioō - uczynić sprawiedliwym) występuje w Liście do Rzymian, Galacjan, Liście do Tytusa oraz w Liście Jakuba, zaś sama koncepcja usprawiedliwienia występuje w wielu księgach Starego i Nowego Testamentu.Prezbiterianizm lub Kościół Prezbiteriański – część protestanckich kościołów reformowanych. Władze w kościołach sprawują wybierani przez wiernych starsi. Kościoły Prezbiteriańskie zaczęły rozprzestrzeniać się w XVI wieku, impulsem do tego była reformacja zapoczątkowana przez Marcina Lutra w 1517 roku. Głównym propagatorem był John Knox, który był Szkotem, studiował on z Janem Kalwinem w Genewie.

W 1716, w wieku niespełna 13 lat, został przyjęty na Uniwersytet Yale’a. Rok później zapoznał się z Rozważaniami dotyczącymi rozumu ludzkiego, autorstwa Johna Locke’a, który miał na niego znaczny wpływ. W czasie studiów prowadził notesy oznaczone tytułami Umysł (The Mind), Nauki przyrodnicze (Natural Science) (zawierające rozprawę nt. teorii atomistycznej), Księgi święte (Scriptures) oraz Rozmaitości (Miscellanies). Edwards planował pracę nad filozofią umysłu; opracował sobie ramy kompozycyjne rozprawy na ten temat. Jeszcze przed ukończeniem studiów, we wrześniu 1720, miał dość dobrze sprecyzowaną filozofię. Po zakończeniu nauki na Uniwersytecie Yale’a spędził kolejne dwa lata nad studiami teologicznymi w New Haven.

Jan Kalwin, fr. Jean Cauvin albo również Jean Calvin (ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – teolog, kaznodzieja, pisarz i organizator życia duchowego w Szwajcarii okresu reformacji. Twórca jednej z doktryn religijnych - ewangelicyzmu reformowanego, przyjętej przez kościoły ewangelicko-reformowane, prezbiteriańskie, a następnie przez część kongregacjonalnych, opierającej się głównie na predestynacji oraz symbolicznej, a nie realnej w odróżnieniu od poglądu powszechnie panującego w Kościele Katolickim, obecności Jezusa Chrystusa w Wieczerzy Pańskiej. Nazywany "teologiem par excellence"; "Arystotelesem Reformacji"; "Akwinatą Kościoła reformowanego"; "najbardziej chrześcijańskim mężem swej epoki" czy też "drugim patriarchą reformacji".Hans Urs von Balthasar (ur. 12 sierpnia 1905 w Lucernie, zm. 26 czerwca 1988 w Bazylei) – teolog szwajcarski, duchowny katolicki, przewidziany do kreacji kardynalskiej.

Przez osiem miesięcy, na przełomie lat 1722 i 1723, pełnił tymczasową posługę duchownego (z prawem do głoszenia kazań, ale jeszcze bez święceń na pastora) w kościele prezbiteriańskim w Nowym Jorku. Zbór prosił go po zakończeniu tego okresu o pozostanie, jednak Edwards odmówił. Po dwóch latach nauki w domu (1724–1726), został on jednym z dwóch wykładowców na Uniwersytecie Yale’a. Dzięki nieugiętej lojalności wobec uczelni oraz jej ortodoksyjnego nauczania, zyskał on sobie miano „filaru” tej uczelni (podczas gdy nawet rektor Timothy Cutler przeniósł się do Kościoła Episkopalnego). Lata 1720–1726 zostały częściowo opisane w jego pamiętniku oraz w wytycznych dla własnego postępowania, które w tym czasie sporządził. Przez długi czas zajmował się badaniem problemu zbawienia i nie był w pełni przekonany co do swego nawrócenia, aż do ostatniego roku nauki w kolegium, gdy opuściło go uczucie, że wybór niektórych ludzi do zbawienia a innych do wiecznego potępienia jest „okrutną doktryną”. Wskutek przeżytego doświadczenia uznał to nawet za „akt niezmiernie miły, jasny i słodki”. Radość zaczęło sprawiać mu podziwianie piękna przyrody. Rozkoszował się alegoryczną interpretacją „Pieśni nad PieśniamiSalomona. Zrównoważenie tych mistycznych doznań jest najsolidniejszym fundamentem jego Postanowień, w których propaguje niemal ascetyczną gorliwość we wstrzemięźliwości i prowadzeniu surowego życia. By nie marnować czasu, proponował przestrzegać ścisłego umiaru w jedzeniu i piciu.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.George Whitefield, znany również jako George Whitfield (ur. 16 grudnia 1714 w Gloucester, Anglia, zm. 30 września 1770 w Newburyport, Massachusetts) – anglikański duchowny, kaznodzieja, jeden z założycieli Metodyzmu oraz prekursor ruchu ewangelicznego.

15 lutego 1727 Edwards otrzymał ordynację na pastora w Northampton. Został zastępcą swojego dziadka, Solomona Stoddarda. Obowiązkowo musiał uczyć się przez trzynaście godzin dziennie. W tym samym roku poślubił Sarę Pierpont. Miała ona wówczas siedemnaście lat. Była córką Jamesa Pierponta (1659–1714), założyciela Collegiate School of Connecticut. Już wtedy, gdy Sarah Pierpont miała lat trzynaście, Edwards wiedział o jej pobożności i ogromnej miłości do Boga. Podobno wierzyła ona również, że Bóg darzy ją miłością osobistą. Edwards opisał jej przypadek z duchowym entuzjazmem. Wykazywała ona pogodne i wesołe usposobienie. Była poza tym praktyczną gospodynią, przykładną żoną i matką jedenaściorga dzieci. Solomon Stoddard zmarł 11 lutego 1729 zostawiwszy swemu wnukowi trudne zadanie – samodzielnego sprawowania posługi pastora w największej i najbogatszej kongregacji w kolonii. Kongregacja ta cieszyła się bardzo dobrą reputacją.

Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.Kalwinizm kontynentalny, także: ewangelicyzm reformowany – jeden z historycznych nurtów i tradycji w łonie kalwinizmu, obok szkockiego prezbiterianizmu i kongregacjonalizmu. Wywodzi się z reformacji szwajcarskiej, której przewodził Huldrych Zwingli. Odwołuje się do dziedzictwa teologicznego Henryka Bullingera i Jana Kalwina.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Institutio religionis christianae lub Institutio Christianae religionis nunc uere demum suo titulo respondens (franc. L’Institution de la religion chrétienne, pol. Ustanowienie (lub Nauka) religii chrześcijańskiej) – to traktat teologiczny, napisany przez Jana Kalwina w 1536.
Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.
Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.
Aaron Burr (ur. 6 lutego 1756 w Newark, zm. 14 września 1836 w Staten Island) – amerykański polityk, trzeci wiceprezydent Stanów Zjednoczonych. Jego ojciec, także Aaron, był współzałożycielem Uniwersytetu w Princeton. Dziadek ze strony matki Jonathan Edwards był teologiem protestanckim.
Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.
Grzech – przekroczenie konkretnych norm moralnych i religijnych. Pojęcie najczęściej używane w dziedzinie religijnej. W religiach, w których Bóg jest bytem osobowym, jak judaizm i chrześcijaństwo, grzech oznacza dobrowolne zerwanie przymierza z Bogiem poprzez dokonanie jakiegoś złego czynu. W religiach tych grzech powoduje oddalenie od życia, którego źródłem jest Bóg.
Apostolski symbol wiary (łac. Symbolum Apostolorum lub Symbolum Apostolicum), w skrócie Symbol Apostolski (potocznie: Skład apostolski, Wierzę w Boga, z łac. credo – wierzę) – to najwcześniejsze wyznanie wiary Kościoła rzymskiego. Pierwsze pisane świadectwo tekstu sięga początku III wieku. Późniejsza legenda przypisała autorstwo samym Apostołom. Autorytet tego Credo wziął się, po pierwsze, z faktu jego powstania w Rzymie, który od początku cieszył się szczególnym autorytetem wśród innych kościołów lokalnych Zachodu, po drugie, stąd, że jego treść postrzegano jako odbicie apostolskiej tradycji wiary. W symbolu wyrażona jest wiara w Trójcę Świętą, używa go przede wszystkim Zachód chrześcijański: Kościół rzymskokatolicki, Kościoły starokatolickie, anglikanie, liczne wyznania protestanckie. W Kościele rzymskokatolickim odczytywany jest podczas wieczornych nabożeństw, takich jak nabożeństwo czerwcowe do Serca Jezusa lub maryjne nabożeństwa majowe czy październikowe i w czasie koronki do Bożego Miłosierdzia.

Reklama