John Gielgud

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

John Gielgud, OM, CH (właśc. Sir Arthur John Gielgud; ur. 14 kwietnia 1904 w Londynie, zm. 21 maja 2000 w Wotton Underwood) – angielski aktor teatralny i filmowy. Na scenie teatralnej i na planie filmowym spędził 60 lat. Zagrał główne role w największych szekspirowskich spektaklach.

Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez aktorów przed zgromadzoną w tym celu publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak opera lub operetka), choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie reżyser.Aniela Aszpergerowa, z domu Kamińska (ur. 29 listopada 1816 w Warszawie, zm. 27 stycznia 1902 we Lwowie) – polska aktorka.

Urodził się w Londynie w rodzinie polsko-litewskiej jako syn Kate Terry-Gielgud (z domu Terry-Lewis; 1868–1958) i Franka Henry’ego Gielguda (1860–1949). Jego matka pochodziła z rodziny aktorskiej. Ze strony ojca Gielgud wywodził się z polskiej rodziny magnackiej Giełgudów (herbu Giełgud), w której odnaleźć można gwiazdy scen polskich z końca XVIII wieku. W rodzinie tej trafiali się również oficerowie i uczestnicy polskich powstań, w tym powstania listopadowego. Był prawnukiem Anieli z Kamińskich Aszpergerowej (1816-1902), polskiej aktorki związanej przez kilkadziesiąt lat ze sceną lwowską. Do jego przodków należał m.in. Antoni Giełgud, generał w powstaniu listopadowym, rodzina wskutek represji po powstaniu listopadowym emigrowała do Wielkiej Brytanii.

Henryk V (ang. Henry V) – kronika autorstwa Williama Shakespeare’a napisana około 1599 roku, jest częścią drugiej tetralogii. Opisuje losy syna Henryka IV, króla Henryka V, a także wydarzenia wokół bitwy pod Azincourt podczas wojny stuletniej. Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Po raz pierwszy wystąpił w roli posłańca na scenie w 1921 roku w Henryku V. Ukończył Królewską Akademię Sztuki Dramatycznej. Począwszy od 1929 na deskach legendarnego szekspirowskiego teatru Old Vic i gromadził swymi interpretacjami wielkich szekspirowskich ról tłumy publiczności. Niedługo później krytycy teatralni uznali go za najdoskonalszego odtwórcę ról szekspirowskich, a jego Hamleta za najlepszego w XX stuleciu. Pozostawił wspomnienia Aktor i jego czasy (przetłumaczone także na język polski), w których dokonuje podsumowania i analizy swojej twórczości.

Rydwany ognia (ang. Chariots of Fire) – angielski film z 1981 roku, wyreżyserowany przez Hugh Hudsona. Film został oparty na prawdziwej historii dwóch brytyjskich biegaczy przygotowujących się do letnich igrzysk olimpijskich 1924 roku.Elizabeth – film biograficzny z 1998 roku. Opowiada o życiu i pierwszych latach panowania królowej Elżbiety I Tudor.

Za najlepsze filmy z jego udziałem należy uznać: Juliusz Cezar (1953), Romeo i Julia (1954), Orzeł w klatce (1970 – jako Napoleon), Morderstwo w Orient Ekspresie (1974), Dyrygent (1979 – reż. Andrzej Wajda), Artur (1981 – za rolę otrzymał Oscara).

Był orientacji homoseksualnej.

Złote Globy dla najlepszego aktora drugoplanowego jest to kategoria Złotych Globów, przyznawana od 1944 roku przez Hollywoodzkie Stowarzyszenie Prasy Zagranicznej.IMDb.com (The Internet Movie Database) – największa na świecie internetowa baza danych na temat filmów i ludzi z nim związanych. Zawiera informacje o aktorach, reżyserach, scenarzystach, producentach, montażystach, operatorach, muzykach itd. Informacje nie ograniczają się do kinematografii amerykańskiej.

Filmografia[ | edytuj kod]

  • Bałkany (Secret Agent) (1936)
  • Juliusz Cezar (1953)
  • Ryszard III (1955)
  • Becket (1964)
  • Szarża lekkiej brygady (1968)
  • Trzewiki rybaka (1968)
  • Oh! Co za urocza wojenka (1969)
  • Juliusz Cezar (1970)
  • Orzeł w klatce (1972)
  • Zagubiony horyzont (1973)
  • Frankenstein: The True Story (1973)
  • 11 Harrowhouse (1974)
  • Morderstwo w Orient Ekspresie (1974)
  • Opatrzność (1977)
  • Kaligula (1979)
  • Dyrygent (1979)
  • Człowiek słoń (1980)
  • Wzór (1980)
  • Lion of the Desert (1981)
  • Artur (1981)
  • Rydwany ognia (1981)
  • Gandhi (1982)
  • Wagner (1983)
  • The Wicked Lady (1983)
  • The Master of Ballantrae (1984)
  • Dalekie pawilony (1984)
  • Obfitość (1985)
  • Drugi świat (1986)
  • Rendez-vous ze śmiercią (1988)
  • Artur 2 (1988)
  • Getting it Right (1989)
  • Księgi Prospera (1991)
  • Światło w mroku (1992)
  • Scarlett (1994)
  • Rycerz króla Artura (1995)
  • Hamlet (1996)
  • Blask (1996)
  • Elizabeth (1998)
  • Merlin (1998)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Personalidade: John Gielgud (Reino Unido) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2016-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-12)].
    2. Sir Arthur John Gielgud (ang.). glbtq.com. [dostęp 2019-02-12].
    3. Afryka 1900. Fotografie Włodzimierza Vala Giełguda (ze zbiorów rodzinnych Adama Kieniewicza) (pol.). [dostęp 2013-09-23]. Cytat: Włodzimierz Val Giełgud (Gielgud) urodził się w Londynie w 1869 roku. Pochodził ze starego, znakomitego kniaziowskiego rodu litewsko-żmudzkiego. Jego ojciec, Adam Giełgud był synem Jana Giełguda, najmłodszego litewskiego marszałka nadwornego ostatniego polskiego monarchy i bratem marszałka Antoniego Giełguda, generała wojsk polskich w czasie powstania listopadowego
    4. „Gielgud, 83, comes out”, Gay Times (Millivres) (114), marzec 1988. ISSN 09506101. Dostęp 2009-09-17.
    5. Vanessa Thorpe (2008-02-10): Curtain rises on Gielgud's gay scandal (ang.). The Guardian. [dostęp 2016-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-09-17)].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • John Gielgud w bazie IMDb (ang.)
  • John Gielgud w bazie Filmweb
  • John Gielgud w bazie Notable Names Database (ang.)
  • John Gielgud na zdjęciach w bazie Filmoteki Narodowej „Fototeka
  • Nagroda Emmy (ang. Emmy Award) – amerykańska nagroda przyznawana za produkcję telewizyjną, między innymi dla najlepszego aktora i aktorki dramatycznego, komediowego, drugoplanowego, za najlepszy serial, film telewizyjny, scenariusz itp.Litwini (lit. lietuviai) – naród bałtycki zamieszkujący głównie Litwę, a również Wlk. Brytanię, USA, Irlandię, Brazylię i inne kraje, posługujący się językiem litewskim.




    Warto wiedzieć że... beta

    Wotton Underwood – wieś w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire, w dystrykcie Aylesbury Vale. Leży 71 km na północny zachód od centrum Londynu. W 2001 miejscowość liczyła 147 mieszkańców.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).
    Dalekie Pawilony (ang. The Far Pavilions) – czterotomowa angielska powieść historyczna pióra Mary Margaret Kaye z 1978 roku, której akcja dzieje się Indiach w latach 1852-1879. Autorka podejmuje w niej zagadnienie przeżyć człowieka o podwójnej naturze.
    Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Dyrygent – polski film fabularny w reżyserii Andrzeja Wajdy z roku 1979; autorska adaptacja opowiadania Andrzeja Kijowskiego pt. Dyrygent.

    Reklama