John Brown

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

John Brown (ur. 9 maja 1800 w Torrington, zm. 2 grudnia 1859 w Charles Town) – jeden z głównych przedstawicieli abolicjonizmu amerykańskiego. Był idealistą, nieprzejednanym wrogiem posiadaczy niewolników, których uważał za przestępców. W maju 1856 w czasie walk w Kansas, by pomścić śmierć pięciu poległych osadników północnych, urządził ze swymi czterema synami, zięciem i dwoma sąsiadami napad na proniewolniczych osadników południowych, zabijając pięciu z nich.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Cyprian Kamil Norwid, właściwie Cyprian Ksawery Gerard Walenty Norwid herbu Topór (ur. 24 września 1821 w Laskowie-Głuchach, zm. 23 maja 1883 w Paryżu) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz, eseista, grafik, rzeźbiarz, malarz i filozof.

16 października 1859 na czele uzbrojonego oddziału usiłował wywołać powstanie niewolników na Południu Stanów Zjednoczonych, atakując arsenał w Harpers Ferry w stanie Wirginia. Pozbawiony obrony arsenał zdobył z łatwością, dokonał dwóch napadów na plantacje, uwalniając niewolników i zatrzymując plantatorów jako zakładników, jednak akcja nie spotkała się ze spodziewanym odzewem wśród niewolników. Gdy na miejsce przybyła kompania piechoty morskiej pod dowództwem ówczesnego pułkownika Lee, Brown zabarykadował się ze swymi ludźmi w parowozowni. Przez cały dzień bronił się mimo śmierci jednego ze swych synów i ciężkiego poranienia drugiego. Gdy jednak następnego dnia wojsku udało się wyważyć bramę, wzięto do niewoli rannego Browna i 4 jego ludzi (10 poległo, a 4 zbiegło). W kilka dni później sąd skazał Browna na śmierć przez powieszenie bez prawa do ułaskawienia. W czasie rozprawy Brown oświadczył, że wykonywał tylko wskazania Biblii. Odrzucił wniosek swego adwokata o traktowanie go jako niepoczytalnego. Jego spokojne i niezłomne zachowanie się przed sądem oraz w czasie egzekucji wywołało wielkie wrażenie. W wielu miejscowościach bito w dzwony i odbyły się zebrania oraz nabożeństwa ku jego czci.

Wirginia (ang. Virginia) – stan w Stanach Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego. Prawie dwie trzecie Wirginii jest zalesione, a branże związane z lasami zapewniają 17 mld dolarów rocznego przychodu dla gospodarki Wirginii (2% PKB), oraz ponad 100 tys. miejsc pracy. Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

Egzekucja Johna Browna zaogniła konflikt północnych i południowych stanów USA w sprawie niewolnictwa, który stał się jedną z przyczyn wojny secesyjnej.

Za bohatera uznało go wielu pisarzy, w tym Victor Hugo. Cyprian Kamil Norwid poruszony wieścią o skazaniu Johna Browna na śmierć napisał wiersz Do obywatela Johna Brown, w którym krytykuje rozbieżność między wolnościowymi ideami jakie towarzyszyły powstawaniu Stanów Zjednoczonych a faktem istnienia w tym państwie niewolnictwa.

Victor Marie Hugo fr: [viktɔʀ maʀi ygo], Wiktor Hugo (ur. 26 lutego 1802 w Besançon, zm. 22 maja 1885 w Paryżu) – francuski pisarz, poeta, dramaturg i polityk. Jeden z najważniejszych twórców literatury francuskiej i czołowy przedstawiciel romantyzmu francuskiego. International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

Pieśń John Brown's Body, poświęcona śmierci Johna Browna, stała się jedną z pieśni bojowych armii Unii.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Leon Korusiewicz, Przyczyny wojny secesyjnej, Warszawa 1967 s.256, Wojna secesyjna 1860 – 1865, Warszawa 1985 s.75n.
  2. Victor Hugo's letter to the London News regarding John Brown

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • John Brown (ang.). Encyklopedia Britannica. [dostęp 2018-04-08].
  • Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Harpers Ferry to historyczne miasteczko położone w hrabstwie Jefferson w amerykańskim stanie Wirginia Zachodnia, położone u zbiegu rzek Potomak i Shenandoah, w pobliżu punktu zbiegu granic stanów Wirginia Zachodnia, Wirginia oraz Maryland. Miasteczko ma powierzchnię 1,6 km² i w większości jest położone na terenie Narodowego Parku Historycznego Harpers Ferry. Jest również jednym z nielicznych miast, przez które przebiega Szlak Appalachów. Harpers Ferry w 2000 roku liczyło 307 mieszkańców. Miasto znane jest głównie z ataku abolicjonisty Johna Browna, który w 1859 roku próbował wywołać powstanie niewolników oraz z bitwy, która miała tu miejsce w czasie wojny secesyjnej.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Robert Edward Lee (ur. 19 stycznia 1807 w Stratford Hall Plantation, Wirginia, zm. 12 października 1870 w Lexington, Wirginia) – amerykański generał, dowódca wojsk Konfederacji w czasie wojny secesyjnej (1861-1865).
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Niewolnictwo w Stanach Zjednoczonych zostało zapoczątkowane na kontynencie północnoamerykańskim w początkach XVII wieku, istniało we wszystkich koloniach angielskich aż do amerykańskiej wojny o niepodległość.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

    Reklama