Johann Voldemar Jannsen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Johann Voldemar Jannsen

Johann Voldemar Jannsen (ur. 16 maja 1819 r. w Vändra w ówczesnej Guberni liwońskiej Imperium Rosyjskiego – zm. 13 lipca 1890 r. w Tartu) – estoński poeta, publicysta i wydawca, nazwany „Nestorem estońskiego dziennikarstwa”. Jedna z czołowych postaci estońskiego „Przebudzenia narodowego”. Jego córką była znana estońska poetka Lydia Koidula.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Johann Christoph Friedrich von Schiller (do otrzymania szlachectwa w 1802 roku Johann Christoph Friedrich Schiller) znany jako Friedrich Schiller (ur. 10 listopada 1759, zm. 9 maja 1805) – niemiecki poeta, filozof, historyk, estetyk, teoretyk teatru i dramaturg, przedstawiciel tzw. klasyki weimarskiej, autor "Ody do radości".

Życie i twórczość[ | edytuj kod]

Pomnik Jannsena w Parnawie

Z zawodu był nauczycielem. Od 1838 r. pracował w rodzinnym Vändra jako nauczyciel w tamtejszej szkole parafialnej. W 1850 r. przyjechał do Parnawy, gdzie przez następne 23 lata uczył w miejskiej szkole. W 1863 r. przeniósł się do Tartu, gdzie zajmował się już głównie dziennikarstwem. Zaangażował się tam w działalność narodową i kulturalną, z czasem stał się jedną z najbardziej znaczących postaci estońskiego „Przebudzenia narodowego”. W roku 1880 ciężka choroba i utrata mowy wyłączyła go już do końca życia z aktywności zawodowej i społecznej. Po kilku latach spędzonych w Tallinnie u córki i zięcia w 1889 r. wrócił do Tartu, gdzie po śmierci został pochowany na tamtejszym Cmentarzu Mariackim.

Estonia (est. Eesti, Republika Estońska – Eesti Vabariik) – państwo w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, powstałe po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Jako kantor znał wiele pieśni, ale tylko nieliczne z nich były w języku estońskim. Zaczął więc tłumaczyć obce teksty na język ojczysty. Już w 1845 roku miał na swoim koncie 330 pozycji. Postanowił wydać je drukiem. Książkę, a właściwie śpiewnik, zatytułował "Sion-Laulo-Kannel". W latach 1853 i 1860 wydał kolejne dwa tomy pieśni. Łącznie przetłumaczył i napisał 1003 utwory o tematyce religijnej. Do dziś zajmują ważną pozycję w literaturze Estonii.

Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.

Zakochany w estońskiej wsi, jej tradycjach i języku, Jannsen pisał nie tylko utwory religijne ale też i świeckie. "Eesti Laulik" (Piosenka estońska) zawiera oprócz tekstów piosenek, opowieści, przypowieści i wiele humoru estońskiego, a w "Eestimaa käib üle keige" (Estonia się kręci) pojawiły się tłumaczenia wierszy Goethego i Schillera, mówiące o narodowych dążeniach, bardzo adekwatnych do sytuacji jaka panowała w ówczesnej Estonii.

Lydia Koidula, właśc. Lidia Emilie Florentine Jannsen (ur. 24 grudnia 1843 w Fennern, zm. 11 sierpnia 1886 w Kronsztadzie) – estońska poetka, dramatopisarka, dziennikarka i nowelistka, uznawana za „matkę” estońskiej sztuki dramatycznej. Jedna z najbardziej znanych postaci estońskiego odrodzenia narodowego. Była córką Johanna Voldemara Jannsena – poety i dziennikarza.SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.

Jeszcze podczas pobytu w Parnawie wspólnie z F. W. Bormem zaczął w 1857 r. wydawać pierwszy w dziejach estoński tygodnik pt. „Parnawski kurier albo Tygodnik dla ludu wiejskiego i miejskiego“ („Perno Postimees ehk Näddalaleht ma- ja linnarahwale”; wychodził do 1886 r.), poprzednika dzisiejszego „Pärnu Postimees”. Działalność wydawniczą kontynuował po przeprowadzce do Tartu, gdzie w latach 1864-1880 wydawał tygodnik „Estoński kurier” ("Eesti Postimees", poprzednik dzisiejszego dziennika „Postimees”). W 1869 r. jako dodatek do tego pisma zaczął Jannsen wydawać „Estońskiego rolnika” („Eesti Põllomees”) – pierwsze estońskie pismo rolnicze, którego redakcję przejęła później jego córka Lydia.

Tartu (Dorpat; niem. i szw. Dorpat, d. ros. Дерпт) – drugie co do wielkości miasto Estonii, uznawane za intelektualną i kulturalną stolicę kraju. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. W 1828 powstała tu najstarsza polska korporacja akademicka Konwent Polonia. Przez miasto przepływa rzeka Emajõgi, łącząca dwa największe jeziora Estonii (Võrtsjärv i Pejpus). Transport lotniczy obsługuje Port lotniczy Tartu.Johann Wolfgang von Goethe [ˈjo:han ˈvɔlfɡaŋ fɔn ˈɡø:tə] (ur. 28 sierpnia 1749 we Frankfurcie nad Menem, zm. 22 marca 1832 w Weimarze) – niemiecki poeta przełomu XVIII i XIX wieku i najwybitniejszy przedstawiciel literatury niemieckiej, a także jeden z najbardziej znaczących w skali światowej, dramaturg, prozaik, uczony, polityk, wolnomularz.

W 1865 r. założył Jannsen w Tartu towarzystwo kulturalne „Vanemuine”, które początkowo działało głównie jako chór amatorski. Z czasem zakres aktywności rozszerzył się na inne pola działalności patriotycznej. W 1869 r. stowarzyszenie to zorganizowało w Tartu pierwszy estoński festiwal pieśni („Esimene eesti üldlaulupidu”). Z tej okazji Jannsen wydał zbiór „Pieśni na 50-lecie jubileuszu narodu estońskiego” („Eestirahwa 50-aastase Jubelipiddo-Laulud”), który zawierał m.in. słowa patriotycznej pieśni pt. „Mu isamaa, mu õnn ja rõõm”. Pieśń ta, z muzyką fińskiego kompozytora Frederika Paciusa, w 1918 r. została uznana za hymn Estonii. W 1870 r. towarzystwo wystawiło pierwszą sztukę teatralną w języku estońskim, co uznaje się za narodziny teatru estońskiego i początek działającego do dziś teatru Vanemuine w Tartu.

Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.Parnawa (est. Pärnu, niem. Pernau, rus. Пярну (za czasów ZSRR i obecnie; za czasów Imperium rosyjskiego Пернов)) – miasto w południowej Estonii, położone nad Morzem Bałtyckim, stolica prowincji Pärnu. Liczba mieszkańców wynosi 44 tys. Przez Parnawę przepływa rzeka o tej samej nazwie.

Postać J. V. Jannsena i założonego przezeń pisma „Perno Postimees” upamiętnia m.in. pomnik na ulicy Rüütli w Parnawie odsłonięty 1 czerwca 2007 roku.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Małgorzata Dwornik, Johann Voldemar Jannsen. Ojciec dziennikarstwa w Estonii, „Reporterzy.info”, 26 marca 2018.
  2. Sculpture of Johann Voldemar Jannsen (ang.). visitestonia.com. [dostęp 2017-05-04].
  3. Täna avati Pärnus Jannseni kuju (est.). ohtuleht.ee, 2007-06-01. [dostęp 2017-05-04].
Gubernia inflancka (liwońska) (ros. Лифляндская губерния, łot. Vidzemes guberņa, est. Liivimaa kubermang, niem. Livländisches Gouvernement) – jednostka administracyjna, gubernia, w Imperium Rosyjskim, położona w północnej części obecnej Łotwy (Liwonii) i południowej Estonii.Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.




Warto wiedzieć że... beta

Tallinn (est. Tallinn, od 1219 do 1918 Rewel est. Reval, także Lindanäs, Lyndanise, Kalevanlinna oraz Koływań) – stolica Estonii i port nad Morzem Bałtyckim (na południowym brzegu Zatoki Fińskiej).
Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

Reklama