Johann Christian Bach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Johann Christian Bach (ur. 5 września 1735 w Lipsku, zm. 1 stycznia 1782 w Londynie) – jeden z najbardziej wszechstronnych kompozytorów drugiej połowy XVIII wieku, syn Johanna Sebastiana Bacha. Styl jego muzyki, często określany jako galant, wywodzi się z orkiestrowej muzyki baroku oraz przede wszystkim opery. Miał olbrzymi wpływ na muzykę Wolfganga Amadeusa Mozarta. Cechy szczególne jego muzyki to wdzięczna melodyka, doskonałe wyczucie formy oraz pomysłowość w wykorzystaniu faktury i kolorystyki orkiestrowej. Jego działalność muzyczna z Karlem Friedrichem Ablem miała olbrzymi wpływ na ukształtowanie się publicznych koncertów w Londynie.

Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek. Anna Magdalena Bach (ur. jako Anna Magdalena Wilcke 22 września 1701 w Zeitz, zm. 27 lutego 1760 w Lipsku) – druga żona Johanna Sebastiana Bacha.

Życiorys[ | edytuj kod]

Niemcy[ | edytuj kod]

Był dziesiątym, najmłodszym synem Johanna Sebastiana Bacha i jego drugiej żony, Anny Magdaleny. Niewiele wiadomo o jego młodości. Naukę muzyki rozpoczął prawdopodobnie u kuzyna, Johanna Eliasa Bacha, który żył z rodziną w Lipsku w latach od 1738 do 1743. Najpewniej w ósmym lub dziewiątym roku życia edukacją syna zajął się sam Jan Sebastian. Johann Christian uczył się od ojca gry na instrumentach klawiszowych oraz teorii muzyki. Po śmierci ojca w 1750 roku opuścił rodzinne miasto i zamieszkał u brata, Carla Philippa Emanuela w Berlinie, gdzie kontynuował naukę. Już wtedy był podziwiany jako wyśmienity klawesynista i dobrze zapowiadający się kompozytor.

Lipsk (niem. Leipzig; górnołuż. Lipsk; czes. Lipsko; łac. Lipsia) – miasto na prawach powiatu, najliczniejszy ośrodek Saksonii i drugi, po Berlinie, Niemiec wschodnich. Miasto należy do aglomeracji Lipsk-Halle, która liczy ok. 996 100 mieszkańców (2009).Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.

Włochy[ | edytuj kod]

W wieku 19 lat wyjechał do Włoch. Tam prawdopodobnie studiował u Giovanniego Battisty Martiniego w Bolonii. Wkrótce pozyskał sympatię i mecenat hrabiego Agostino Litta z Mediolanu. Te dwie ważne postacie starały się, by młody kompozytor przede wszystkim poświęcił się muzyce kościelnej. Johann Christian w 1757 roku zmienił wyznanie na rzymskokatolickie. Trzy lata później otrzymał zaszczytne stanowisko organisty katedry mediolańskiej. Zainteresowania syna Jana Sebastiana zmierzały jednak w kierunku muzyki świeckiej. 26 grudnia 1760 roku w Teatro Regio w Turynie miała miejsce premiera jego pierwszej opery, Artaserse. Wkrótce później zaledwie 25-letni kompozytor miał zaszczyt skomponować operę dla teatru w Neapolu, na uroczystości imieninowe króla Hiszpanii Karola III. Catone in Utica odniosła wielki, międzynarodowy sukces. Posypały się zamówienia na kolejne opery, z Neapolu, Wenecji, Londynu.

Philippe Quinault (ur. 3 czerwca 1635 w Paryżu, zm. 26 listopada 1688 tamże) – francuski dramaturg i librecista, członek Akademii Francuskiej. Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

Londyn[ | edytuj kod]

W 1762 roku Johann Christian wyjechał do Londynu. Dostał zlecenie napisania dwóch oper. Sezon operowy Teatru Królewskiego otwierało pasticcio złożone z fragmentów jego własnych utworów. Opera Orione miała premierę 19 lutego, natomiast Zanaida 7 maja 1763 roku. Oba dzieła odniosły sukces. W odróżnieniu od teatrów dworskich na kontynencie, muzyka w Anglii była nastawiona na zysk, na dochody z biletów. Kompozytorzy nie mogli liczyć na stałą pracę u bogatych mecenasów, musieli co rok walczyć o angaż w teatrze czy przy organizowaniu koncertów symfonicznych.

Royal Opera House – jeden z najważniejszych (obok English National Opera) gmachów operowych w Londynie, znajdujący się w centralnej części miasta – w dzielnicy Covent Garden. Siedziba Opery Królewskiej (The Royal Opera House) i Królewskiego Baletu (The Royal Ballet).Carl Philipp Emanuel Bach (ur. 8 marca 1714 w Weimarze, zm. 14 grudnia 1788 w Hamburgu) – niemiecki kompozytor, pianista i klawesynista, drugi z synów Jana Sebastiana Bacha, zwany Bachem berlińskim lub hamburskim.

Pod koniec 1763 roku zmienił się zarząd Teatru Królewskiego. Nowe władze nie było przychylne niemieckiemu kompozytorowi, ale Bach pozostał na Wyspach, mimo że propozycjami kusił teatr w Neapolu. Kompozytor nie ograniczał się tylko do opery. Już wtedy cieszył się sympatią urodzonej w Niemczech królowej Charlotty. Dedykował jej koncerty klawesynowe op. 1. Wkrótce został królewskim nauczycielem muzyki. Uczył samą królową, jak i później jej dzieci gry na klawesynie. Akompaniował królowi Jerzemu III, grającemu na flecie. Organizował królewskie wieczory muzyki kameralnej.

Giambattista Padre Martini (ur. 24 kwietnia 1706 w Bolonii, zm. 4 sierpnia 1784 tamże) − włoski kompozytor, pedagog, teoretyk muzyki, franciszkanin konwentualny.Giovanni Battista Pergolesi (ur. 4 stycznia 1710 r. w Jesi koło Ankony, zm. 16 marca 1736 w Pozzuoli koło Neapolu) – włoski kompozytor, skrzypek i organista epoki baroku.

Johann Christian przez pierwszych szereg lat pobytu w Londynie wynajmował mieszkania. Na początku dzielił apartament z zarządzającą Królewskim Teatrem Colombą Mattei. Po jej powrocie do Włoch przeniósł się do kwatery w Soho, którą dzielił ze swoim rodakiem, Carlem Friedrichem Ablem. Muzycy bardzo się zaprzyjaźnili, zorganizowali pierwsze wspólne koncerty w Spring Gardens w 1764 roku. W tym samym roku na roczny pobyt w Londynie przybył ośmioletni Wolfgang Amadeus Mozart. Szybko zaprzyjaźnił się z Johannem Christianem Bachem. Wiadomo, że obaj kompozytorzy przynajmniej raz wspólnie improwizowali. Mozart pisał w listach o niezwykłym uroku osobowości królewskiego mistrza muzyki, jego skromności i łatwości w nawiązywaniu kontaktów. Nie ulega jednak wątpliwości, że Mozart również był pod wrażeniem Bachowskich kompozycji.

Georg Friedrich Händel (ang. George Frideric Handel; pol. Jerzy Fryderyk Haendel, ur. 23 lutego 1685 w Halle, zm. 14 kwietnia 1759 w Londynie) – niemiecki kompozytor późnego baroku. W 1727 roku stał się poddanym Wielkiej Brytanii. Jest narodowym kompozytorem tego kraju. Komponował liczne gatunki muzyki baroku, między innymi opery i oratoria. Händel zaliczany jest do najwybitniejszych twórców muzyki późnego baroku.Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (ur. 3 lutego 1809 w Hamburgu, zm. 4 listopada 1847 w Lipsku) – niemiecki kompozytor okresu romantyzmu. Uważany za najwybitniejsze cudowne dziecko po Mozarcie.
Młody Christian Bach

Po rocznej przerwie, ponownej zmianie zarządu Teatru Królewskiego, Bach wrócił do twórczości operowej. Napisał otwierające sezon pasticcio, a 26 stycznia 1765 roku premierę miała jego opera Adriano in Siria. Była to pierwsza opera Bacha, która nie osiągnęła przychylności publiczności. Muzyka była oceniana wysoko, ale publiczność oczekiwała czegoś bardziej zaskakującego. Ledwie 30-letni kompozytor zaczął uchodzić za zbyt zachowawczego, coraz bardziej niemodnego. W tym roku zaczęły się regularne koncerty abonamentowe Bach-Abel. Początkowo organizowane przez Teresę Cornelys w Carlisle House, Soho Square. W każdym sezonie koncertowym do 1774 roku odbywało się od 10 do 15 koncertów. Również w 1765 roku Johann Christian podjął pierwszą próbę zaistnienia jako kompozytor opery żebraczej na deskach Covent Garden Theatre. Opera balladowa The Maid of the Mill spotkała się z sympatią Londyńczyków. Rok później kompozytor wyszedł ze swoją twórczością do jeszcze szerszych mas, komponując pieśni dla śpiewaczki Elizabeth Billington do wykonywania w ogrodach Vauxhall. Również później Bach nie stronił od komponowania muzyki uchodzącej za prostszą, czy nawet plebejską. Kolejna jego opera dla Teatru Królewskiego, Carattaco z 1767 roku wykazuje bardzo dojrzały styl. Nie odniosła jednak takiego sukcesu, jak jego wczesne dzieła teatralne.

Katedra Narodzin św. Marii w Mediolanie (wł. Duomo St. Maria Nascente di Milano, w dialekcie lombardzkim - Dom de Milan) - gotycka marmurowa katedra, jedna z najbardziej znanych budowli we Włoszech i w Europie. Należy do największych kościołów na świecie (długość - 157 m, szerokość - 93 m). Również witraże w chórze katedry, należą do największych na świecie.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

W 1768 roku Bach podczas jednego z koncertów grał „solo na piano forte”, używając instrumentu Johannesa Zumpego. Był to pierwszy przypadek solowego użycia fortepianu podczas koncertu w Londynie. Dwa lata wcześniej Bach opublikował Sonaty op. 5 „pour le clavecin au le piano forte”.

Warto zauważyć, że Johann Christian był bardzo lubianą osobą w Londynie. Pomagał uzdolnionym muzykom zaistnieć przed publicznością. Z listów i pamiętników wiemy, że był niezwykle sympatyczny, o dobrym sercu, zawsze chętnym do pomocy. Był również w dziedzinie muzyki instrumentalnej otwarty na nowości, nowe barwy dźwiękowe, nowe sposoby kształtowania formy. Powszechnie uważa się dziś, że jego najbardziej wartościowe dzieła to muzyka symfoniczna, koncertowa oraz szczególnie kameralna (Kwintety op. 11 na flet, obój, skrzypce, altówkę i continuo).

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Christoph Willibald Ritter von Gluck (ur. 2 lipca 1714 w Erasbach koło Berching, zm. 15 listopada 1787 w Wiedniu) – niemiecki kompozytor okresu klasycyzmu.

W 1770 roku Bach wraz z Pietro Alessandro Guglielmim zaangażował się w londyńską premierę Orfeo ed Euridice Glucka. Reformatorska opera Christopha Willibalda została jednak poddana aranżacji na gust angielski, przez co zdaniem krytyków zupełnie straciła nowatorskie cechy. Aranżacja przyniosła jednak spory sukces. W tym samym 1770 roku Johann Christian, podobnie jak przed laty Händel, odnosząc coraz mniejsze sukcesy na polu dzieł operowych, spróbował swoich sił w oratorium. W każdy czwartek wielkiego postu oraz w czwartek tygodnia wielkanocnego – konkurując z podobnymi środowymi i piątkowymi koncertami w Theatre Royal przy Drury Lane i w Covent Garden – organizował w King’s Theatre koncerty oratoryjne. Została zaprezentowana m.in. Pasja Jommelliego, Stabat Mater Pergolesiego oraz – oratorium Johanna Christiana Bacha Gioas, re di Giuda. Przedsięwzięcie okazało się finansowym fiaskiem, a kompozytor doznał upokorzenia, kiedy królowa kazała mu między aktami dać koncert organowy, który w dodatku został wyszydzony jako zbyt daleko odbiegający od haendlowskiej tradycji.

Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.Turyn (wł. Torino) – miasto w północno-zachodnich Włoszech, przy ujściu rzeki Dora Riparia do rzeki Pad, na przedgórzu Alp Zachodnich. Jest stolicą prowincji Piemont. Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel (święto obchodzone 24 czerwca).

Mannheim[ | edytuj kod]

Johann Christian dostał propozycję napisania opery z okazji obchodów imienin księcia Karola Teodora w ważnym centrum muzyki klasycystycznej, Mannheimie. Premiera Temistoklesa odbyła się 4 lub 5 listopada 1772 roku przed dystyngowaną publicznością i z udziałem najlepszych dostępnych wykonawców. Opera odniosła sukces. Rok później Bach napisał jeszcze operę Lucio Silla, która również została ciepło przyjęta.

Karol III (ur. 20 stycznia 1716 w Madrycie, zm. 14 grudnia 1788 w Madrycie) – książę Parmy, Piacenzy i Guastalii w latach 1731-1735, król Neapolu (jako Karol VII) i Sycylii (jako Karol IV) w latach 1735-1759, król Hiszpanii w latach 1759-1788 z dynastii Burbonów.Pasticcio to utwór muzyczny, stworzony przez kilku kompozytorów. W XVII wieku odmiana opery, polegająca na łączeniu odcinków muzycznych z różnych oper w jednym dziele o odrębnym libretto. Jako przykład może tutaj służyć opera Mucjusz Scaevola.

Pomiędzy wizytami w Mannheim, Johann Christian pracował nadal jako nadworny muzyk królowej, podróżował po zachodniej Anglii dając koncerty m.in. w Blandford czy podczas Salisbury Musical Festival, a także kontynuował cykl koncertów Bach-Abel w Londynie. W tym też czasie zawarł związek małżeński z wieloletnią partnerką, włoską śpiewaczką operową Cecilią Grassi. Najpewniej chciał się ustatkować, zamieszkać z żoną we własnym apartamencie. Również ciągłe zmiany miejsc abonamentowych koncertów symfonicznych z jednej kamienicy czynszowej do innej zaczęło męczyć muzyków.

Oratorium – wielka forma muzyczna wokalno-instrumentalna wykonywana początkowo w kościele, a obecnie zazwyczaj na estradzie koncertowej. W wykonaniach oratorium biorą udział: śpiewacy - soliści, chór i orkiestra. Epickie fragmenty recytuje narrator (testo, historicus), czasem rolę tę przejmuje chór. Oratorium zbliżone jest do opery, lecz pozbawione jest akcji scenicznej, a jego tematyka najczęściej jest religijna: kompozytorzy katoliccy zazwyczaj wybierali tematy z życia świętych, natomiast w krajach protestanckich treścią librett oratoriów zazwyczaj były motywy biblijne. U schyłku XVIII w. pojawiać zaczęły się też tematy świeckie, choć należą one do rzadkości. Szczególnym gatunkiem oratorium jest pasja - oratorium opowiadające mękę Chrystusa i wydarzenia ją poprzedzające.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

W 1774 roku, wespół z Ablem i Giovannim Andreą Gallinim nabył nieruchomość na rogu Hanover Street i Hanover Square. Miejsce to miało stać się później widownią wielu ważnych wydarzeń muzycznych. 11 marca 1791 roku na salonach przy Hanover Square miał miejsce pierwszy publiczny koncert Josepha Haydna w Wielkiej Brytanii. Koncertowali tam później m.in. Ferenc Liszt, Anton Rubinstein, Felix Mendelssohn-Bartholdy, Joseph Joachim. Należność za nieruchomość mieli spłacać Abel i Bach w ratach z dochodów uzyskiwanych z koncertów organizowanych od 1775 roku w nowym miejscu. Wpływy z biletów zaczęły jednak szybko spadać, do czego przyczyniła się prężnie rozwijająca się, dająca modne koncerty konkurencja m.in. w londyńskim Panteonie przy Oxford Street. Nabycie nieruchomości przerosło Bacha, zaczął szybko popadać w problemy finansowe. Przy Hanover Square kompozytor zaprezentował między innymi kantaty Cefalo e Procri (1776) czy Rinaldo ed Armida (1778). Wrócił też do opery, gdzie wznowiona została opera Orione. 4 kwietnia 1778 premierę miała nowa opera La clemenza di Scipione. Gwiazda sławy Bacha jednak wyraźnie bledła.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.

Rok później na zaproszenie Academie Royale de Musique w Paryżu Johann Christian wystawił, w obecności m.in. Marii Antoniny, nową operę w języku francuskim, Amadis de Gaule. Premiera przypadła na sam szczyt sporu gluckinistów z piccinistami, gdzie muzyka Bacha została uznana za nijaką, nie opowiadającą się po żadnej z dwóch stron. Innym stawianym zarzutem była nieudana rewizja libretta Quinaulta z 1684 roku. Bach uznał podróż do Francji za klęskę.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Wielki post, w protestantyzmie określany jako czas pasyjny – czas pokuty, przygotowujący do przeżycia najważniejszych dla chrześcijan, świąt wielkanocnych. Obejmuje on okres liturgiczny od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku. Tradycyjnie wielki post określany bywa jako czterdziestodniowy (łac. Quadragesima).

Po powrocie do Londynu nigdy już nie komponował oper. Poświęcił się muzyce symfonicznej i kameralnej, chociaż wpływy z biletów były coraz mniejsze. Jego twórczość powoli uchodziła za niemodną, ale wciąż był znany jako doskonały kompozytor i szanowano jego zdanie. Wkrótce jego sytuacja finansowa drastycznie się pogorszyła, kiedy na skutek plotki, według której Bach miał sprzedawać dom w Richmond, kredytodawcy zażądali uregulowania długów. Okazało się dodatkowo, że tamtejszy gospodarz Bacha manipulował rachunkami i uciekł z niebagatelną kwotą 1000 funtów szterlingów. Johann Christian podupadł na zdrowiu. Zmarł 1 stycznia 1782 roku, pogrzeb odbył się 6 stycznia w St Pancras. Jego długi, sięgające 4000 funtów szterlingów, nigdy nie zostały w pełni spłacone. Ani bilety z koncertów symfonicznych przy Hanover Square, ani prowizja z wznowionych oper Bacha w Teatrze Królewskim nie pozwoliły Cecilii Bach uregulować długów. Dopiero pomoc królowej w spłaceniu najbardziej pilnych opłat umożliwiła jej wyjazd z kraju.

Zofia Charlotta Mecklenburg-Strelitz (ur. 19 maja 1744 w Mirow; zm. 17 listopada 1818 w Royal Botanic Gardens) - niemiecka księżniczka Mecklenburg-Strelitz, królowa Wielkiej Brytanii.Theatre Royal przy Drury Lane – teatr położony w Londynie, w Covent Garden, zwrócony frontem do Catherine Street (wcześniej nazywanej Bridges lub Brydges Street), tyłem do Drury Lane. Obecnie znajdujący się tam budynek jest następcą trzech innych, z których pierwszy został wzniesiony w 1663. Przez pierwsze dwa wieki swojej działalności był przodującą tego typu instytucją w mieście, jednym z najważniejszych teatrów anglojęzycznego świata.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

The Grove Dictionary of Music and Musicians – anglojęzyczny słownik encyklopedyczny zawierający hasła dotyczące muzyki i muzyków. Wraz z niemieckojęzycznym Musik in Geschichte und Gegenwart jest najważniejszym i największym dziełem dotyczącym muzyki europejskiej. W ostatnich latach dostępny jest także w wersji elektronicznej.
Jerzy III (George William Frederick; ur. 4 czerwca 1738 w Londynie, zm. 29 stycznia 1820 w Windsorze, Berkshire) – ostatni (od 25 października 1760) król Wielkiej Brytanii i Irlandii i pierwszy (od 1801) król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, ostatni elektor i książę oraz pierwszy król (od 1814) Hanoweru. Jedyny król Anglo-Korsyki w latach 1794-1796.
Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
Bibilioteca Nacional do Brasil (pol. Brazylijska Biblioteka Narodowa) jest instytucją chroniącą dziedzictwo dokumentalne i bibliograficzne Brazylii, znajduje się w Rio de Janeiro, przy placu Cinelândia.
Karl Friedrich Abel (ur. 22 grudnia 1725, Kothen - zm. 20 czerwca 1787, Londyn), muzyk i kompozytor niemiecki, wirtuoz gry na violi da gamba.
Wolfgang Amadeusz Mozart (ur. 27 stycznia 1756 w Salzburgu, zm. 5 grudnia 1791 w Wiedniu) – kompozytor i wirtuoz gry na instrumentach klawiszowych. Razem z Haydnem i Beethovenem zaliczany do klasyków wiedeńskich.
Franciszek Liszt (ur. 22 października 1811, zm. 31 lipca 1886) – węgierski kompozytor i pianista, jedna z najwybitniejszych postaci romantyzmu w muzyce, wolnomularz.

Reklama