Jodki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jodki – grupa związków chemicznych, zarówno organicznych (np. jodek metylu), jak i nieorganicznych (np. jodek potasu), w których przynajmniej jeden atom jodu połączony jest z atomem o niższej elektroujemności.

Dysocjacja elektrolityczna – proces rozpadu cząsteczek związków chemicznych na jony pod wpływem rozpuszczalnika, np.W chemii organicznej pojęcie grup funkcyjnych ma szczególne znaczenie, gdyż grupy te decydują o własnościach chemicznych związków organicznych. Podlegają one zazwyczaj tym samym reakcjom niezależnie od struktury reszty cząsteczki, więc znając zachowanie danej grupy, można łatwo przewidzieć zachowanie całej cząsteczki.

Jodki organiczne[ | edytuj kod]

Jodki organiczne to związki, w których atom jodu połączony jest z atomem węgla.

Podział[ | edytuj kod]

- jodki alkilowe R-I - jodki arylowe Ar-I - jodki acylowe RC(=O)-I.

Nazewnictwo[ | edytuj kod]

Nazwy systematyczne jodków alkilowych i arylowych tworzy się przez dodanie przedrostka "jodo" do nazwy alkanu, np. jodobenzen, jodometan.

Atom – podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.Elektroujemność – miara tendencji do przyciągania elektronów przez atomy danego pierwiastka, gdy tworzy on związek chemiczny z atomami innego pierwiastka. Bardziej elektroujemny pierwiastek "ściąga" do siebie elektrony tworzące wiązanie z atomem mniej elektroujemnym, co prowadzi do polaryzacji wiązania. W skrajnym przypadku, gdy elektroujemności obu pierwiastków bardzo się różnią (np. sód i chlor), dochodzi do pełnego przeskoku elektronów na bardziej elektroujemny atom, co prowadzi do powstania wiązania jonowego.

Inną formą nazewnictwa jest stosowanie przedrostka "jodek" do nazwy grupy alkilowej lub arylowej podawanej w dopełniaczu, np. jodek etylu, jodek benzylu. Ten sposób nazewnictwa nie może być wykorzystywany dla związków zawierających grupę funkcyjną o wyższym pierwszeństwie.

Niektóre związki jodoorganiczne znane są pod nazwami zwyczajowymi, np. jodoform (trijodometan) i tyroksyna (tetrajodotyronina).

Bar (Ba, łac. barium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych. Nazwa pochodzi od greckiego słowa ciężki, choć sam bar do najcięższych pierwiastków nie należy.Grupa alkilowa (alkil) – fragment organicznego związku chemicznego, jednowartościowa grupa utworzona formalnie przez oderwanie jednego atomu wodoru od cząsteczki alkanu. Oznacza się ją literą R (symbol "R" nie jest jednak jednoznaczny i może też oznaczać dowolną resztę chemiczną), a wzór ogólny to: CnH2n+1. Najprostszą z nich jest grupa metylowa (-CH3):

Otrzymywanie[ | edytuj kod]

  • Jodki alkilowe i arylowe:
  • - bezpośrednia wymiana halogenu na jod: 2R-X + I2 → 2R-I + X2

    - addycja jodowodoru do wiązań wielokrotnych węglowodorów nienasyconych: RRC=CRR + HI → RRIC-CHRR

    - substytucja nukleofilowa alkoholi trijodkiem fosforu (PI3) generowanym in situ z czerwonego fosforu i jodu, np.: 3 CH3OH + PI3 → 3 CH3I + H3PO3

  • Jodki acylowe
  • - otrzymać można w reakcji chlorku acylowego z jodkiem sodu

    Grupa acylowa (acyl) – grupa funkcyjna utworzona formalnie poprzez oderwanie przynajmniej jednej grupy hydroksylowej od cząsteczki kwasu tlenowego posiadającego wzór ogólny RmE(=O)n(OH)x (n ≠ 0) lub analog takiej grupy. Terminem tym określa się zazwyczaj grupę pochodzącą od kwasu karboksylowego posiadającą wzór ogólny −C(=O)R i występującą w pochodnych tych kwasów, m.in. chlorkach kwasowych.Selen (Se, łac. selenium) – pierwiastek chemiczny z grupy niemetali w układzie okresowym. Znanych jest kilkanaście jego izotopów z przedziału mas 65–91, z których trwałych jest 6.
    RCOCl + NaI → RCOI + NaCl

    - w przeciwieństwie do chlorków acylowych, jodki acylowe można również otrzymać w reakcji wymiany kwasu karboksylowego z jodkiem acetylu: RCOOH + CH3COI → RCOI + CH3COOH

    np.: kwas izomasłowy + jodek acetylu → jodek izobutyrylu + kwas octowy Właściwości chemiczne jodków acylowych

    Jodki acylowe są związkami wysoce reaktywnymi, przypuszczalnie z powodu silnej polaryzacji wiązania C-I. Związki te są efektywnymi czynnikami jodującymi, deoksygenującymi i acylującymi. Ulegają też reakcjom fotochemicznym tworząc α-diketony

    Jod (I, łac. iodum) – pierwiastek chemiczny z grupy 17 – fluorowców w układzie okresowym. Jego nazwa pochodzi od stgr. ἰοειδής ioeides – fioletowy.Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.
    2Me-COI + hν → Me-(CO)(CO)-Me + I2

    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Jodek metylu, jodometan – organiczny związek chemiczny, jodowa pochodna metanu, najprostsza jodopochodna alifatyczna, przedstawiciel jodoalkanów.
    Chlorek jodu, ICl – nieorganiczny związek chemiczny z grupy związków międzyhalogenowych, zbudowany z atomu jodu i chloru.
    Alkohole – związki organiczne zawierające jedną lub więcej grup hydroksylowych połączonych z atomem węgla w hybrydyzacji sp.
    Niemetale – pierwiastki chemiczne lub regeneryczne, które nie wykazują żadnych właściwości metalicznych. Inaczej niż w przypadku metali, nie można podać jednoznacznych cech wszystkich niemetali, gdyż są one bardzo zróżnicowane.
    Pochodne tlenowych kwasów jodu – związki chemiczne, zazwyczaj sole, rzadziej estry kwasów tlenowych jodu. Sole są zwykle substancjami krystalicznymi. Mają właściwości utleniające, tym silniejsze, im niższy jest stopień utlenienia jodu.
    Addycja (przyłączenie) - rodzaj reakcji chemicznej, polegającej na przyłączeniu jednej cząsteczki do drugiej w wyniku czego powstaje tylko jeden produkt bez żadnych produktów ubocznych. W chemii organicznej addycja przebiega zwykle z rozerwaniem wiązania wielokrotnego węgiel-węgiel lub węgiel-heteroatom. Istnieją jednak proste reakcje addycji, które zachodzą bez zrywania wiązań wielokrotnych takie jak np. rekombinacja rodników.
    In situ – łaciński zwrot oznaczający w dosłownym tłumaczeniu w miejscu mający różne znaczenia zależnie od kontekstu.

    Reklama