Jezioro zaporowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jezioro zaporowejezioro powstałe w wyniku zatamowania odpływu wody przez:

Jeziora na Tytanie – naturalne zbiorniki płynnych węglowodorów, znajdujące się na powierzchni Tytana, największego księżyca Saturna. Znajdują się one w obszarach podbiegunowych, tworzy je mieszanina metanu i etanu. Ich istnienie było podejrzewane już po obserwacjach sond Voyager, które stwierdziły istnienie gęstej atmosfery, zawierającej duże ilości prostych węglowodorów. Potwierdzenie przyniosły badania misji Cassini-Huygens.Lawa – ciekły produkt działalności wulkanicznej, składający się głównie ze stopionych tlenków krzemu, żelaza, sodu, potasu, wapnia i innych metali. Ma podobny skład jak magma, z której stopienia powstaje, ale jest zubożona o składniki lotne.
  • osuwisko - jezioro osuwiskowe,
  • wydmę - jezioro wydmowe,
  • osady moreny czołowej lub bocznej - jezioro morenowe,
  • osady rzeczne (aluwium),
  • czoło lodowca - jezioro zastoiskowe,
  • potok lawy,
  • budowlę hydrotechniczną (zapora wodna, jaz itp.) - zbiornik zaporowy.
  • Zbiorniki zaporowe niekiedy nazywane są jeziorami zaporowymi (najczęściej potocznie) jednak nie ma to większego uzasadnienia hydrologicznego i geograficznego, ponieważ jeziora to obiekty o genezie przyrodniczej, a zbiorniki zaporowe są zbiornikami antropogenicznymi.

    Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.Hydrologia (z gr. hydor, woda) – dział geografii fizycznej, zajmujący się badaniem wody (pod każdą postacią), występującej w środowisku przyrodniczym.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Adam Choiński: Limnologia fizyczna Polski. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, 2007, s. 547. ISBN 978-83-226-1809-7. (pol.)
  • Mariusz Rzętała: Funkcjonowanie zbiorników wodnych oraz przebieg procesów limnicznych w warunkach zróżnicowanej antropopresji na przykładzie regionu górnośląskiego. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2008, s. 172. ISBN 978-83-232185-3-1. (pol.)
  • Zbiornik zaporowy – rodzaj zbiornika antropogenicznego (nazywany często jeziorem zaporowym), utworzonego przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą wybudowaną w miejscu gdzie morfologia doliny sprzyja wzniesieniu takiej budowli piętrzącej. Funkcjonowanie zbiorników zaporowych nawet w okresach posusznych zapewniają precyzyjnie określone funkcje potencjalnej budowli i retencji powierzchniowej oraz wystarczająca ilość wód zasilających. Zasadniczą cechą morfometryczną zbiorników zaporowych jest rozkład głębokości nawiązujący do spadków podłużnych i poprzecznych zatopionej doliny, z minimum przy brzegach sąsiadujących z jej zboczami oraz w strefie cofki i maksimum w części zbiornika przy odwodnej stronie zapory. Są one również zróżnicowane pod względem powierzchni i możliwości retencyjnych w zależności od głębokości wcięcia doliny i rozległości jej dna.Rusałka (do 1945 niem. Westendsee) – jezioro zaporowe w Szczecinie, położone w północnej części Parku Kasprowicza. Administracyjnie przynależy do osiedla Łękno w dzielnicy Śródmieście.




    Warto wiedzieć że... beta

    Geografia – nauka przyrodnicza i społeczna zajmująca się badaniem powłoki ziemskiej (przestrzeni geograficznej), jej zróżnicowaniem przestrzennym pod względem przyrodniczym i społeczno-gospodarczym, a także powiązaniami pomiędzy środowiskiem przyrodniczym, a działalnością społeczeństw ludzkich. Nazwa geografia (gr. Γεωγραφία) pochodzi od słów γῆ geos – "ziemia" i γράφω grapho – "piszę". Za twórcę terminu uważa się Eratostenesa z Cyreny. Ze względu na różnorodność przedmiotu geografii i urozmaiconej metodologii częste są dyskusje wokół jej definicji oraz zakresu badawczego; proponuje się używanie w miejsce dotychczasowej nazwy "geografia" terminu "nauki geograficzne".
    Wydma – piaszczyste wzniesienie usypane przez wiatr. Warunki środowiska wpływają na różny kształt i rozmiar wydm. Powstawanie wydmy jest ściśle związane z transportem materiału piaszczystego: piasek pędzony wiatrem blisko powierzchni lub wleczony po niej zatrzymuje się za takimi przeszkodami jak głazy, zarośla czy nierówności gruntu – gromadząc się wówczas tworzy wydmę.
    Czoło lodowca – najniżej położona krawędź lodowca, zawsze prostopadła do toru ruchu i znajdująca się w obszarze ablacji (poniżej linii równowagi bilansowej). Czoło lodowca stanowi punkt (linię), w którym ruch masy lodu jest równoważony przez jego topnienie. W przypadku gdy bilans masy lodowca jest dodatni, czyli przybywa więcej lodu niż się go ubywa, następuje awans (transgresja) czoła lodowca aż do miejsca, w którym osiągnie on nowy stan równowagi. W przypadku bilansu ujemnego, czoło lodowca wycofuje się; mówimy że lodowiec jest w recesji.
    Zastoisko, jezioro zastoiskowe – rodzaj jeziora lodowcowego utworzonego na przedpolu lodowca w wyniku zatamowania naturalnego odpływu wód lodowcowych przez jęzor lub czoło lodowca.
    Zapora wodna – rodzaj budowli hydrotechnicznej, bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa, żelbetowa lub ziemna.
    Zbiornik antropogeniczny - zbiornik utworzony w wyniku działalności człowieka (synonimicznie określany jako: zbiornik wodny, jezioro antropogeniczne, jezioro sztuczne). Istnieje wiele klasyfikacji zbiorników antropogenicznych jednak najczęściej stosowane odwołują się do kryterium uwzględniającego sposób powstania misy zbiornikowej. Wyróżnia się: zbiorniki zaporowe, zbiorniki poeksploatacyjne, zbiorniki w nieckach z osiadania, zbiorniki zapadliskowe, zbiorniki groblowe, sadzawki, zbiorniki poregulacyjne, baseny i inne sztuczne najczęściej poligenetyczne. Zbiorniki antropogeniczne posiadają zwykle charakter wielofunkcyjny i pełnią wiele ważnych zadań gospodarczych, chociaż ich wykorzystanie zależy przede wszystkim od wielkości zbiornika i jakości retencjonowanej w nim wody. Do najczęściej spotykanych należą funkcje: przyrodnicze, krajobrazowe, przeciwpowodziowe, hodowlane, zaopatrzenia w wodę (do celów komunalnych, rolniczych, przemysłowych), transportowe, energetyczne, turystyczno-rekreacyjne, przeciwpożarowe, militarne, obronne, osadnicze i kilka innych.
    Aluwium (l. mn. aluwia, od łac. alluere – obmywać, oblewać), to osady powstające w procesie akumulacji na skutek działalności wód płynących.

    Reklama