Jean Laborde

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dom Jeana Laborde w Antananarywie

Jean Laborde (ur. 16 października 1805, zm. 27 grudnia 1878) – francuski podróżnik i pionier rozwoju przemysłu Madagaskaru. Kierował budową przemysłu Madagaskaru na zlecenie królowej Ranavalony I. Później został również pierwszym konsulem Francji z ramienia rządu Napoleona III budując wpływy francuskie na wyspie.

WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Życiorys[ | edytuj kod]

Jean Laborde urodził się 16 października 1805 roku w Auch w rodzinie kowala. W młodości wyemigrował do Indii, gdzie zatrudnił się przy wydobywaniu wartościowych przedmiotów z zatopionych statków. Podczas jednej z wypraw statek z Jeanem na pokładzie rozbił się u wybrzeżu Madagaskaru. Dzięki posiadanej wiedzy Laborde założył fabrykę muszkietów i amunicji w Antananarywie i nawiązał współpracę z dworem królewskim. Na zlecenie królowej Ranavalony I kierował zespołem ponad 20 000 robotników, którzy zbudowali pierwszy kompleks przemysłowy na wyspie. W latach 30. XIX wieku w Mantasoa (ok. 60 km od stolicy kraju) powstały m.in. fabryka broni palnej, amunicji, kuźnia, ale także letni pałac królowej Ranavalony. Aktualnie cały kompleks znajduje się na dnie sztucznego jeziora Mantasoa.

Madagaskar (malg. Madagasikara, fr. Madagascar), oficjalnie Republika Madagaskaru (malg. Repoblikan’I Madagasikara, fr. République de Madagascar) – państwo wyspiarskie położone na Madagaskarze w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Afryki. Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą na świecie i pierwszą w Afryce. Po rozpadzie superkontynentu Gondwana około 88 mln lat temu Madagaskar oddzielił się od subkontynentu indyjskiego, co pozwoliło rodzimej faunie i florze ewoluować we względnej izolacji. W związku z tym Madagaskar ma bardzo bogaty ekosystem; ponad 90% malgaskiej dzikiej przyrody nie występuje w żadnym innym miejscu na Ziemi. Lokalna przyroda jest jednak zagrożona przez dynamicznie wzrastającą populację ludzi, rozwijającą się infrastrukturę i przemysł oraz przez zmiany klimatu. 16 października jest 289. (w latach przestępnych 290.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 76 dni.

W 1857 zaangażował się w zamach stanu, po którego stłumieniu musiał uciekać do Francji. Po objęciu tronu przez Radama II powrócił na Madagaskar w 1861 roku jako pierwszy konsul Francji.

Przypisy[ | edytuj kod]

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Tom Parkinson: Lonely Planet Madagascar & Comoros. Wyd. 6. Londyn: Lonely Planet, 2008. ISBN 978-1741046083.
  • Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Podróż (z łaciny zwana peregrynacją, z francuskiego wojażem) – zmiana miejsca pobytu na odległe. Osoba podróżująca pieszo to wędrowiec, podróżujący środkiem komunikacji to podróżny lub wojażer. W odróżnieniu od nomadów - koczowników, członków grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych, podróżnym był od zarania dziejów przedstawiciel cywilizacji osadniczej.




    Warto wiedzieć że... beta

    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Muszkiet – gładkolufowa broń palna długa, ładowana od wylotu lufy czyli odprzodowo, kalibru od 13 do 25 milimetrów.
    Jezioro Mantasoa - sztuczny zbiornik wodny o powierzchni 20 km² położony około 60 km na wschód od stolicy Madagaskaru Antananarivo. Powstał w 1938 roku w wyniku zbudowania tamy na rzece Varahina-Nord, dopływie rzeki Ikopa, drugiej co do długości rzece wyspy. W wyniku powstania zbiornika zalany został pierwszy kompleks przemysłowy Madagaskaru zbudowany w pierwszej połowie XIX wieku przez Jeana Laborde, francuskiego podróżnika i przemysłowca w skład którego wchodził m.in. fabryka broni palnej, amunicji, kuźnia ale także letni pałac królowej Ranavalony I.
    Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Radama II (ur. 23 września 1829, zm. 12 maja 1863) – władca królestwa Imerina, które kontrolowało prawie cały Madagaskar. Rządził od 1861 aż do zabójstwa w 1863 roku.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama