• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jazz



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Wokaliza (łac. vocalis – samogłoska) – rodzaj śpiewu, polegający na wykonywaniu melodii na jednej samogłosce (najczęściej a). Może służyć jako ćwiczenie wokalne, a także być częścią utworu muzycznego (np. Vocalise Siergieja Rachmaninowa).Jazz-hop, jazz rap – gatunek muzyczny, który powstał w latach 90. w Stanach Zjednoczonych. Jazz-hop, jak nazwa wskazuje, jest odłamem jazz fusion. Łączy on w sobie elementy jazzu i hip-hopu. Najczęściej są to podkłady hip-hopowe z asystą jazzowych instrumentów dętych.
    Charakterystyka gatunku[ | edytuj kod]
    Waldemar Kurpiński i Tress Jazz w warszawskim Tygmoncie

    James Lincoln Collier wyróżnia trzy podstawowe atrybuty jazzu: swing, funkcję ekstatyczną i kod indywidualny.

    Swing to w ujęciu Colliera wywodząca się z praktyki afroamerykańskich muzyków istota rytmiki jazzowej, polegająca na specyficznej lekkości i sprężystości rytmu. W aspekcie technicznym polega na podziale taktu na nierówne, niemożliwe do zapisu muzycznego jednostki rytmiczne, okazjonalnym stosowaniu vibrato, urozmaiceniu linii melodycznej akcentami rytmicznymi i częstych zmianach dynamiki, wywołującej efekt specyficznej „mowy” instrumentów.

    Boogie-woogie – styl gry fortepianowej zapoczątkowany przez Afroamerykanów, przeważnie w instrumentalnym bluesie, z charakterystycznymi, mocnymi figurami basowymi. Rozwinął się po 1920 roku w Chicago i St. Louis.John William Coltrane (ur. 23 września 1926 w Hamlet, Karolina Północna, zm. 17 lipca 1967 w Huntington, Long Island) – amerykański saksofonista i flecista jazzowy. Mąż pianistki Alice Coltrane.

    Funkcja ekstatyczna jazzu wywodzi się z religijnego charakteru zachodnioafrykańskich tańców obrzędowych i zaznacza się w jazzie przede wszystkim w trakcie tzw. jam sessions, improwizowanych koncertów. Improwizacja i wzajemna inspiracja muzyków prowadzi do czynnego zaangażowania słuchaczy, wyrażającego się w aplauzie, okrzykach, oklaskach itp.

    Zygmunt Karasiński (ur. 2 maja 1898 w Warszawie, zm. 20 kwietnia 1973) - polski skrzypek, pianista, kompozytor, dyrygent, saksofonista, autor tekstów piosenek. Pionier jazzu w Polsce.Heterofonia (z gr. héteros – drugi, inny; phoné – dźwięk), – jest rodzajem faktury, która polega na równoczesnym wykonaniu melodii głównej i jej improwizowanej wersji (jednej lub kilku). Technika ta znana jest i stosowana głównie w muzyce ludowej.

    Kod indywidualny jazzu to identyfikujący wykonawcę sposób komunikacji między nim a słuchaczem, przejawiający się w kreacji melodii, vibrato, ostrości i zmianach natężenia dźwięku, zaniku dźwięku itp.

    Korzenie jazzu[ | edytuj kod]

    Jazz powstał na drodze złożonego, wielofazowego procesu, w którym można wyróżnić etap rozwoju afrykańskiej muzyki ludowej i inkorporacji do niej elementów muzyki amerykańsko-europejskiej, wyodrębniania się gatunków muzycznych stanowiących źródła jazzu (negro spirituals, plantation songs, blues, ragtime) oraz krystalizowanie się nowego nurtu muzycznego w końcu wieku XIX.

    Szymon Kataszek (ur. 4 lipca 1898 w Warszawie, zm. 22 maja 1943 w Warszawie) - kompozytor, pianista, pionier jazzu w Polsce.Crossover − termin stosowany do określenia gatunków muzycznych zespołów, które wykraczają poza standardowe ramy poszczególnych stylów.

    Ludność czarnoskóra była sprowadzona do Ameryki Północnej już w wieku XVI i XVII – jej muzyka towarzyszyła ekstatycznym obrzędom, tańcom, zajęciom codziennym. Ze względu na warunki życia i korzenie instrumentarium tej muzyki było proste, miała ona przede wszystkim charakter wokalny (często posługująca się falsetem), o nieskomplikowanej melodyce. Powszechnie stosowana w niej była heterofonia. Forma wykonawcza to często tzw. call-and-response – zawołanie lub pytanie głosu solowego i odpowiedź chóru.

    Rytm (gr. ῥυθμός rhytmós – "miara; takt; proporcja") – jeden z elementów dzieła muzycznego odpowiedzialny za organizację czasowego przebiegu utworu. Ska jazz – styl muzyczny powstały w pierwszej połowie lat 90. w Nowym Jorku z połączenia ska i klasycznych elementów jazzu, zaliczany do tzw. "trzeciej fali ska".

    Na pieśni czarnych osób tego okresu wywierała też duży wpływ hymnodia protestancka, a w niektórych rejonach muzyka francuska i hiszpańska. Wpływy muzyki protestanckiej to przede wszystkim hymny i psalmy, zawarte w śpiewnikach tekstowych lub zawierających też melodie opracowane na wiele głosów, np. The Bay Psalm Book (Cambridge, Mass., 1640) czy XVIII-wieczne hymny T. Buttsa, J. Cennika, J. Newtona, I. Wattsa, G. Whitefielda i J. i Ch. Wesleyów.

    Latin jazz to ogólne określenie dotyczące muzyki łaczącej afrykańskie i latynoamerykańskie rytmy z jazzową harmonią. Występuje w dwóch odmianach:Jazz Jamboree Festival – jeden z większych i najstarszych festiwali jazzowych w Europie odbywający się w Warszawie. Organizatorem festiwalu jest Fundacja Jazz Jamboree.

    W wieku XIX z tej syntezy w muzyce czarnej ludności Stanów Zjednoczonych wyklarowały się nowe style i gatunki muzyczne, kluczowe dla genezy jazzu: white spirituals, obejmujące religious ballads, folk-hymns i revival spirituals oraz negro spirituals, obejmujące ring-shout, song-sermons, jubilee, spiritual mellows i gospel songs, które razem z plantation songs weszły w skład kultury tak czarnych, jak i białych Południa.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Dixieland – styl w muzyce jazzowej, określany czasem jako Hot jazz, Early jazz (wczesny jazz), styl nowoorleański. Powstał w Nowym Orleanie na początku XX w., skąd został przeniesiony do Chicago i Nowego Jorku przez zespoły nowoorleańskie w drugiej dekadzie XX w.Najsłynniejsze standardy dixielandowe to When the Saints Go Marching In i Basin Street Blues.

    Kolejne gatunki to trudne do zdefiniowania blues i ragtime. Ragtime powstał jako przeniesienie na fortepian stylu gry na banjo, charakteryzuje się rytmem krzyżującym się lub synkopowanym, może być zapisywany nutowo. Blues charakteryzuje się nastrojowością, wywodzącą się ze spirituals oraz zawołań i zawodzeń (moans, field hollers).

    Jerzy Petersburski (ur. 20 kwietnia 1895 w Warszawie, zm. 7 października 1979 tamże) - kompozytor muzyki popularnej, także do wielu znanych przebojów, takich jak To ostatnia niedziela czy Tango milonga (Oh Donna Clara).Igor Fiodorowicz Strawinski, a. Strawiński; ros.: Игорь Фёдорович Стравинский (ur. 17 czerwca 1882 w Oranienbaumie, zm. 6 kwietnia 1971 w Nowym Jorku) – rosyjski kompozytor, pianista i dyrygent.

    W wieku XIX blues miał formę 12-taktową, po 1900 zyskał dużą popularność w rejonie Nowego Orleanu i delty Missisipi. Do znanych śpiewaków bluesowych należą m.in. Blind Lemon Jefferson, Charlie Patton, John Lee Hooker, Muddy Waters, a śpiewaczek np. Gertrude „Ma” Rainey. W latach 20. blues uzyskał klasyczną formę instrumentalną boogie-woogie, spopularyzowaną zwłaszcza przez kompozytora Saint Louis Blues W. C. Handy’ego.

    Free funk to połączenie jazzu awangardowego i muzyki funk. Do liderów gatunku należy zaliczyć następujących muzyków: Ornette Coleman, Jamaaladeen Tacuma, James Blood Ulmer. Free funk miał duży wpływ na ukształtowanie się muzyki M-Base.Bogusław Schaeffer (Bogusław Schäffer, ur. 6 czerwca 1929 we Lwowie) – polski muzykolog, kompozytor, krytyk muzyczny, dramaturg, grafik i pedagog. Autor książek i artykułów na temat muzyki współczesnej oraz historii muzyki.

    Rozwój jazzu[ | edytuj kod]

    Rozwój muzyki jazzowej

    Początkowa faza rozwoju jazzu wiąże się z Nowym Orleanem, miastem o bogatej tradycji muzycznej. Stamtąd pochodził jeden z najbardziej rozpoznawalnych muzyków tego gatunku, który upowszechnił jazz na całym świecie: wokalista i trębacz Louis Armstrong.

    Można wyróżnić kilka podstawowych okresów stylistycznych w historii jazzu: dixieland (ok. 1910), jazz chicagowski (lata 20.), swing (lata 30., szczególnie po 1935 roku), bebop (lata 40.), cool-jazz i hard pop (lata 50.), free jazz (lata 60.). W obrębie tych przemian stylowych nastąpiło przejście od polifonii (jazz nowoorleański, dixieland, jazz chicagowski) poprzez jazz symfoniczny i jazz big bandów po okres eksperymentów muzycznych, modalizmu i jazz rocka.

    Charley Patton (ur. 1 maja 1891 w Bolton w USA, zm. 28 kwietnia 1934 w Indianola) – amerykański muzyk bluesowy, ojciec gatunku blues Delty. Jeden z pionierów muzyki bluesowej. Grał na gitarze zarówno w sposób klasyczny, jak i techniką "bottleneck". Posiadał charakterystyczny, chrypliwy głos. Był jednym z pierwszych showmanów muzyki rozrywkowej; grywał klęcząc i trzymając gitarę z tyłu za plecami. Te rozrywkowe elementy rozwinął potem T-Bone Walker, który grał np. robiąc szpagat, a powtórzył Jimi Hendrix.M-Base (skrót od "macro-basic array of structured extemporization") to koncepcja tworzenia nowoczesnej muzyki. Muzyka ta osiągnęła swój szczyt w połowie lat 80. i na początku 90. Było to również słowo określające zgrupowania muzyków, poetów i tancerzy, którzy współdziałali w ramach ruchu M-Base.

    Jazz w Polsce[ | edytuj kod]

    Eljazz, klub muzyczny w Bydgoszczy, posiada własną orkiestrę jazzową, studio nagraniowe i agencję koncertową, organizator Bydgoszcz Jazz Festival.

    Wczesna historia jazzu w Polsce to lata 20., kiedy powstawały pierwsze zespoły muzyczne grające w lokalach w sposób naśladujący jazz. W 1928 roku zespół Zygmunta Karasińskiego podczas Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu dał pierwszy koncert, grając jazz „do słuchania”, a nie do tańca. Ważny był wtedy Jazz Club YMCA. Muzykę jazzową popularyzowało radio, w którego programie w 1937 roku jazz zajmował najwięcej czasu antenowego z programów muzycznych (13%). Pod koniec lat 30. pojawiła się w Polsce swingowa faza jazzu, uprawiana przez big bandy Henryka Warsa, braci A. i H. Goldów, Jerzego Petersburskiego, Szymona Kataszka, Adiego Rosnera i Zygmunta Karasińskiego.

    Chicago Tribune to jeden z 5 największych dzienników amerykańskich, wydawana w Chicago (Illinois) przez Tribune Company. Wcześniej występowała pod nazwą "World`s Greatest Newspaper" . Najważniejsza gazeta okręgu metropolitarnego Chicago i środkowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych.Cool jazz (z ang. chłodny) - styl w muzyce jazzowej, który rozwijał się w końcówce lat 40. i w latach 50. XX wieku. Agresywności bebopu przeciwstawiał on brzmienie i aranżacje wyciszone i stonowane. Unowocześniono w nim współbrzmienie harmoniczne i sposób improwizacji (został bardziej zbliżony do awangardowej muzyki koncertowej z połowy XX wieku). Często postrzegany jest jako muzyka pozbawiona emocji, intelektualna. Podstawy ideologiczne i teoretyczne tego stylu stworzył Lennie Tristano.

    W czasie okupacji radzieckiej Kresów Wschodnich Henryk Wars utworzył w 1940 roku afiliowany przy Filharmonii Lwowskiej zespół Tea-Jazz.

    Po wojnie odżyła tradycja przedwojenna, lecz w latach 1948–1949 jazz zaczęto potępiać jako muzykę imperialistyczną. Nastąpił okres zwany „jazzem katakumbowym”, kiedy jazz wykonywano nieoficjalnie. Dopiero w 1954 roku jazz zaczęto wykonywać oficjalnie, a od roku 1956 pojawiły się festiwale jazzowe (w 1956 Międzynarodowy Festiwal Jazzowy w Sopocie, w 1958 Jazz Jamboree). Nastąpiło wtedy szybkie przejście od jazzu tradycyjnego do jazzu współczesnego. Pojawił się też paralelizm rozwoju do prądów amerykańskich i europejskich. Powstało „Polskie Stowarzyszenie Jazzowe” (w skrócie PSJ) wydające płyty wykonawców tego gatunku.

    Vibrato (wł. drżąco) – termin muzyczny, określający regularne, pulsujące, niewielkie zmiany wysokości dźwięku (do około pół tonu, choć najczęściej znacznie mniej).Bydgoszcz Jazz Festiwal – cykliczny festiwal muzyki jazzowej w Bydgoszczy, organizowany przez Stowarzyszenie Jazzowe Eljazz.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Thomas Stearns Eliot (ur. 26 września 1888 w Saint Louis w USA, zm. 4 stycznia 1965 w Londynie) – poeta, dramaturg i eseista. Urodzony w USA, został brytyjskim poddanym w roku 1927, w tym roku przeszedł na anglikanizm. Studiował na uniwersytetach w USA (Harvard), Anglii (Oxford) i Francji (Sorbona). Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1948. Od 1915 do 1922 żonaty z Vivienne Haigh-Wood, w 1957 poślubił Esmé Valerie Fletcher. Większość życia zawodowego przepracował w banku Lloyds w Londynie oraz w wydawnictwie Faber and Gwyer (później Faber and Faber).
    Smooth jazz – typ muzyki, który łączy ze sobą instrumenty (czasami improwizacje) tradycyjnie połączone z jazzem oraz style takie jak funk, pop i R&B. W latach 80. zdobył ogromną popularność w amerykańskich stacjach radiowych. W Polsce smooth jazz był promowany przez Marka Niedźwieckiego podczas audycji Smooth Jazz Cafe na antenie Programu III Polskiego Radia. Gatunek często krytykowany przez ortodoksyjnych fanów jazzu.
    Takt - w muzyce jest najmniejszym odcinkiem tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi.
    Gatunek muzyczny typologia i kategoryzacja, która identyfikuje dźwięki muzyczne przez ich przynależność do określonej kategorii i rodzaju muzyki, które to można odróżnić od innych rodzajów muzyki.
    Third stream (ang. "trzeci nurt") – termin stworzony w 1957 roku przez kompozytora Gunthera Schullera podczas wykładu na Brandeis University, aby opisać gatunek muzyczny który jest syntezą muzyki poważnej i jazzu. Improwizacja, która jest jednym z głównym elementów jazzu, ale mniej popularna w muzyce klasycznej, jest postrzegana jako istotny element trzeciego nurtu.
    Muzyka ludowa – jeden z najstarszych przejawów kultury duchowej każdej grupy etnicznej. Miała związek z codziennym i religijnym życiem ludzi. Przetrwała na wsi. W miastach funkcjonują profesjonalne zespoły specjalizujące się uprawianiem muzyki ludowej (śpiew, akompaniament instrumentów ludowych, taniec). Ich występy nadal cieszą się popularnością podczas większych miejskich (lokalnych) imprez masowych i uroczystości.
    Post-bop - gatunek muzyki jazzowej z początku i połowy lat 60. XX wieku. Termin post-bop nie był używany w czasie gdy gatunek był aktywny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.