• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Jan Klimak



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Oktawiusz Jurewicz (ur. 30 kwietnia 1926 w Białymstoku) – polski filolog klasyczny, historyk, bizantynista. Profesor nadzwyczajny w 1971, zwyczajny w 1986 Uniwersytetu Warszawskiego. Dyrektor Instytutu Filologii Klasycznej UW w latach 1971-1996, kierownik Zakładu Filologii Greckiej, Bizantyńskiej i Nowogreckiej w Instytucie Filologii Klasycznej w latach 1963-1966, prodziekan i następnie dziekan Wydziału Filologicznego UW 1966-1973. W latach 1973-1979 pracował na stanowisku profesora (professeur associe) Uniwersytetu Paris IV-Sorbonne i jednocześnie dyrektora Centre de Civilisation Polonaise tegoż Uniwersytetu. Założył i redagował czasopismo naukowe "Les Cahiers Franco Polonais" (roczniki 1977-1983). Odbył wiele stażów naukowych min. na uniwersytetach w Belgradzie, Berlinie, Budapeszcie, Kolonii, Monachium, Moskwie i Paryżu. Autor publikacji około 100 prac, artykułów, książek wydanych w językach polskim, niemieckim i włoskim oraz szeregu przekładów źródeł historycznych greckich na język ojczysty. Wykształcił kilkunastu magistrów, byłem promotorem trzech doktorów nauk humanistycznych, recenzował 14 prac doktorskich różnych uniwersytetów i 6 prac habilitacyjnych. Członek zwyczajny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności, członek Polskiego Towarzystwa Filologicznego, członek i członek honorowy Komitetu Nauk o Kulturze Antycznej PAN, członek Komisji Bizantynologicznej KNoKA PAN i jej przewodniczący do 2000 (obecnie członek honorowy), członek Polskiej Akademii Umiejętności, członek Towarzystwa Historycznego Mommsengesellschaft.Pustelnia Glińska, oficjalnie Glińska Pustelnia Narodzenia Matki Bożej – prawosławny męski klasztor w Sosniwce (rejon głuchowski obwodu sumskiego Ukrainy), o statusie stauropigialnym w strukturze Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.
    Styl[ | edytuj kod]

    Jan Klimak pisał językiem prostym, pozbawionym figur retorycznych, urozmaiconym natomiast licznymi przysłowiami ludowymi, które czerpał z Łąki Jana Moschosa.

    Recepcja[ | edytuj kod]

    Drabina cieszyła się wielkim powodzeniem wśród duchownych i świeckich czytelników VI i następnych stuleci, o czym świadczy duża liczba zachowanych rękopisów, często ozdobionych miniaturami. Była chętnie czytana do XIX wieku, w przekładzie nowogreckim mnicha Sofroniusza. Zachowało się też sporo uwag interpretacyjnych historyczno-filologicznych oraz scholiów bizantyńskich. Najstarsze przypisuje się Focjuszowi (IX w.), Eliaszowi z Krety (IX/X w.), Michałowi Psellosowi (XI w.), Niceforowi Kalikstowi Ksantopulowi i Manuelowi Filesowi (XIV w.).

    Makary Wielki Egipski, Makary Starszy, cs. Prepodobnyj Makarij Wielikij, Jegipietskij (ur. ok. 300 w Górnym Egipcie, zm. ok. 390 w Skete) – chrześcijański mnich, uważany za jednego z ojców egipskiego monastycyzmu, święty katolicki i prawosławny.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Drabina zapoczątkowała synajską tradycję ascetyczną reprezentowaną przez Hezychiusza Synajskiego i opata Filoteusza, kładącą nacisk na trzeźwość umysłu, ciszę (hezychia) i modlitwę Jezusową. Wpływów dzieła Klimaka można się doszukać w twórczości Teodora Studyty i jego ucznia Symeona Nowego Teologa. W XII wieku Drabinę cytował Michał Glykas, w XIII w., oprócz Ksantopula, interesował się nią Melecjusz (Michał) Galizjota, autor wzorowanego na Drabinie, liczącego 13 tysięcy wierszy poematu Alfabetyczny alfabet. Osobny rozdział w recepcji utworu Klimaka otwiera działalność hezychastów XIII–XIV stulecia. Obrazem małej drabiny posługiwał się w swych pismach Grzegorz Synaita. Korzystał też z Klimaka Grzegorz Palamas. Spośród antypalamitow na autora Drabiny powoływali się Grzegorz Akyndyn i Nicefor Gregoras. W XVIII wieku Nową drabinę napisał Nikodem Hagioryta (1749–1809).

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.At-Tur (albo Al Tur lub El Tur, arab. الطور) znane też jako Tur Sinai, początkowo znane jako Raithu – stolica administracyjna Synaju Południowego (Dżanub Sina) w Egipcie, zlokalizowana na Półwyspie Synaj nad Morzem Czerwonym (Riwiera Morza Czerwonego) w Zatoce At-Tur.

    W kręgu kultury rosyjskiej najwcześniejsze ślady znajomości Drabiny wykazuje Włodzimierz II Monomach (1113–1125). Nil Sorski (1433–1508) cytuje Klimaka 35 razy, a jego oponent Józef Wołocki (1440–1515) – 24 razy. W połowie XVII wieku pochwałę Klimaka napisał Gerazym (Firsow). Często cytował Drabinę Paisjusz Wieliczkowski (1722–1794), Makary (Głuchariow) (1792–1847) w czasie pobytu w Pustelni Glińskiej pracował nad przekładem Drabiny. Czytał ją także Makary z Optiny. Nie rozstawał się z nią Mikołaj Gogol, pod silnym jej wpływem pozostawał także Fiodor Dostojewski.

    Kult świętych – w katolicyzmie i prawosławiu szczególny szacunek do osób uważanych za zbawione, oraz do świętych aniołów, którzy stawiani są za wzór dla wszystkich żyjących. Do świętych można zwracać się z prośbą o wstawiennictwo do Boga.Eremita lub pustelnik (gr. ἐρημίτης herēmítēs, żyjący na pustkowiu) – osoba, która z pobudek religijnych wycofuje się z życia w społeczeństwie i decyduje się na życie w izolacji i celibacie. Poświęca się przede wszystkim modlitwie i życiu w ascezie. Utrzymuje się, jak to miało np. miejsce u zarania życia pustelniczego w Egipcie i Palestynie, z jałmużny lub rzemiosła.

    Tłumaczono Klimaka na wiele języków. Zachowały się przekłady: łaciński Angelusa de Cingulo (1249), wydany ponownie przez Ambrożego Camaldulensisa (1531), nowogreckie w demotyku Maksimosa Marguniosa (1590), Jeremiasza Synaity (1774) i mnicha Sofroniusza z Rodosto (1883). Oprócz łaciny i nowogreckiego Drabina do raju była tłumaczona na arabski, gruziński przez igumena Eutymiusza (X/XI w.), włoski przez Gentilego da Foligno (1491) i L. Oligera (wyd. 1912), hiszpański przez Maestra Bernardina (1553) i Ludwika z Granady (1651). Przekład francuski dokonany przez Arnaulda d'Andilly został uzupełniony o żywot Jana Klimaka przetłumaczony przez Le Maistre'a de Sacy (1652, 1657, 1743), niemiecki dokonany przez F. Handwerchera ukazał się wraz z Pouczeniami dla pasterza i scholiami.

    Patriarcha Antiochii – tradycyjny tytuł przysługujący biskupowi Antiochii, jeden z patriarchów w Kościołach Wschodnich. Z czasem doszło do podziałów i powstaniu kilku odrębnych stolic patriarszych.Makary, imię świeckie Michaił Jakowlewicz Głuchariow (ur. 30 października 1792 we Wiaźmie, zm. 1847) – rosyjski duchowny prawosławny, misjonarz na Ałtaju, tłumacz Biblii na język rosyjski.

    Kult[ | edytuj kod]

    Jan Klimak, fragment nowogrodzkiej ikony z XIII wieku

    Wspomnienie liturgiczne św. Jana Klimaka w Kościele katolickim obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci. Kościoły wschodnie wspominają świętego mnicha w 4. niedzielę wielkiego postu oraz 30 marca/12 kwietnia, tj. 12 kwietnia według kalendarza gregoriańskiego. Relikwie świętego znajdują się w Konjic, na wyspie Tinos, Samos i Mykonos oraz w klasztorze Przemienienia Pańskiego w Meteorze.

    Kalendarz juliański – kalendarz słoneczny opracowany na życzenie Juliusza Cezara przez astronoma greckiego Sosygenesa i wprowadzony w życie w roku 709 AUC (45 p.n.e.) jako kalendarz obowiązujący w państwie rzymskim. Obowiązywał w Europie przez wiele stuleci, np. w Hiszpanii, Portugalii, Polsce i Włoszech do 1582, w Rosji od 1700 do 1918 (wcześniej stosowano kalendarz bizantyjski, w którym rok zaczynał się 1 września), a w Grecji aż do 1923. Kalendarz juliański został zastąpiony przez kalendarz gregoriański w roku 1582; do dzisiaj jednak niektóre Kościoły wciąż posługują się tym kalendarzem aby podkreślić swoją odrębność.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    W ikonografii tradycyjnie św. Jan przedstawiany jest jako mnich pustelnik z krzyżem. Jego atrybutem jest też drabina. Najstarsze jego przedstawienia pochodzą z XI wieku. W naosie katolikonu klasztoru Ossios Loukas (lata 30. XI w.) jest przedstawiony na mozaice jako siwowłosy starzec ze średniej długości brodą. W narteksie katolikonu klasztoru Nea Moni na wyspie Chios (1042–1056) wspólnie ze świętymi Sawą Uświęconym i Pachomiuszem. W klasztorze św. Neofita na Cyprze (1183) z krzyżem w prawej ręce, a zwojem w lewej. Zachowały się też freski wyobrażające Jana Klimaka w klasztorze w Studenicy (1208–1209), kościele Bogurodzicy Pammakaristos w Konstantynopolu (1315), u św. Mikołaja w serbskiej Remecie (1395), w klasztorze św. Atanazego w atoskiej Wielkiej Ławrze (XIV w.), w klasztorze deczańskim (1348–1350) i u św. Klemensa w Ochrydzie (1378). W malarstwie tablicowym Klimak występuje najczęściej wspólnie z innymi świętymi. Do rzadkości należy XV-wieczna ikona świętego z klasztoru św. Katarzyny na Synaju przedstawiająca wyłącznie jego, w ciemnym stroju, płaszczu z kapturem na głowie, ze złożonymi palcami prawej ręki i zwiniętym zwojem w lewej.

    Ikona (gr. εικων, eikón oznaczające obraz) – obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon, były prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki portrety grobowe z Fajum bądź wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.Włodzimierz II Monomach (ros. Владимир Мономах, ukr. Володимир Мономах, imię przyjęte na chrzcie: Wasyl) (ur. 1053, zm. 19 maja 1125) – wielki książę Rusi Kijowskiej (1113-1125), uznawany za jednego z najbardziej zasłużonych władców tego państwa. Ojciec Jerzego Dołgorukiego uznawanego za założyciela Moskwy.

    Po upadku Cesarstwa Bizantyńskiego wyobrażenia świętego powstały w katolikonie Wielkiej Ławry św. Atanazego (1535, Teofan Kreteński z synami Symeonem i Neofitem), w Meteorach u św. Mikołaja (1527, Teofan Kreteński), w Rusanu (1546), w klasztorze Przemienienia Pańskiego (1552). Rzadki przykład przedstawienia świętego z książką, zamiast zwoju, można zobaczyć w klasztorze Zaśnięcia Matki Bożej w Kalambace (XVI w.).

    Idiom, idiomat, idiomatyzm (z łac. idioma – „specyfika języka, osobliwości językowe”; od gr.: idiōma, dop. idiōmatos – „specyficzna cecha; właściwość” od idiousthai – odpowiedni; ídios – „własny; prywatny; swoisty”) — wyrażenie językowe, którego znaczenie jest swoiste, odmienne od znaczenia jakie należałoby mu przypisać biorąc pod uwagę poszczególne części składowe oraz reguły składni.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.

    Najstarsze przedstawienie Klimaka na ziemiach ruskich pochodzi z 1119 roku z Nowogrodu, następne z Pskowa z cerkwi Narodzenia Matki Bożej (1313) i klasztoru na Wołotowym Polu (1363), gdzie święty został umieszczony wraz z aniołami u stóp drabiny. W kościele Zbawiciela w Wielkim Nowogrodzie znajduje się fresk pędzla Teofana Greka (1378); Klimak jest na nim przedstawiony wspólnie z Symeonem Słupnikiem, Makarym Egipskim, Arseniuszem Wielkim, Pachomiuszem i Efremem. W wieku XVII i XVIII pojawia się w licznych cerkwiach, m.in. w Peresławiu (1662–1668), Rostowie (lata 70.–80. XVII wieku).

    Bóg lub bóstwo – istota nadprzyrodzona, której istnienie postuluje większość religii. Zajmuje się nim teologia i filozofia, gdzie jest ono uważane za zagadnienie metafizyczno-egzystencjalne. Ze względu na duże zróżnicowanie rozumienia tego pojęcia, trudno jest o jego jednoznaczną definicję (co dodatkowo utrudniają założenia teologiczne związane z tym zagadnieniem, pochodzące z poszczególnych religii). Jako najbardziej różniące się od siebie, należy wyodrębnić definicje używane przez religie politeistyczne i monoteistyczne, deizm, panteizm oraz panenteizm.Klasztor Świętej Katarzyny – najstarszy z istniejących dzisiaj klasztorów chrześcijańskich. Znajduje się w wąskiej dolinie Wadi al-Dajr u stóp Góry Świętej Katarzyny i góry Synaj, na półwyspie Synaj, w miejscowości Święta Katarzyna w Egipcie w muhafazie Południowy Synaj, w Parku Narodowym Święta Katarzyna, na wysokości 1570 m n.p.m. Umieszczony wraz z okolicą na liscie światowego dziedzictwa UNESCO.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
    Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.
    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.
    Teofan Grek (ur. ok. 1340/1350 - zm. między 1405/1415) – malarz bizantyjski. Działał w Konstantynopolu, później w Nowogrodzie Wielkim i Moskwie.
    Nea Moni (gr. Νέα Μονή - Nowy Klasztor) - klasztor bizantyjski położony na greckiej wyspie Chios. W 1990 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Klasztor należy do najważniejszych zabytków architektury bizantyjskiej na greckich wyspach.
    Samos (gr. Σάμος) – grecka wyspa na Morzu Egejskim u wybrzeży Azji Mniejszej oraz prefektura w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Prefektura obejmuje samą wyspę Samos i kilka pomniejszych wysp w tym rejonie. Stolicą prefektury i głównym ośrodkiem miejskim wyspy jest miasto Samos.
    Synaj (arab. جبل موسى = Dżabal Musa, hebr. הר סיני ), Góra Mojżesza – góra w Egipcie, w południowej części Półwyspu Synaj, w muhafazie Południowy Synaj (Protektorat Święta Katarzyna). Wysokość 2285 m n.p.m. Jest to poszarpany nagi masyw górski z szaroczerwonego granitu. W 2002 obszar ten został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.073 sek.