Jan Alchemik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Jan Alchemik, niem. Johann der Alchimist (ur. 1406, zm. 16 listopada 1464) – regent marchii brandenburskiej od 1426 do 1437 r., margrabia Kulmbach od 1437 do 1457 r. z dynastii Hohenzollernów.

Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.Prenzlau – miasto w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Brandenburgia, siedziba powiatu Uckermark. Leży na Pojezierzu Meklemburskim, nad rzeką Wkrą. Liczy około 20 tys. mieszkańców.

Życiorys[ | edytuj kod]

Był najstarszym synem pierwszego elektora brandenburskiego z rodu Hohenzollernów, Fryderyka I i Elżbiety, córki księcia bawarskiego na Landshut Fryderyka. Już od 1424 r., wobec dużej ilości zajęć ojca związanych z niemiecką polityką, Jan musiał go zastępować w rządach w Brandenburgii, a w 1426 r. otrzymał oficjalnie status regenta. Już w tym samym roku zażegnał poważne niebezpieczeństwo ze strony książąt zachodniopomorskich i meklemburskich, odzyskując Prenzlau, a następnie zawierając pokój. Zmagał się także z buntami mieszczan oraz walczył z husytami. W 1435 r. razem z bratem Albrechtem udał się do Jerozolimy. W 1437 r. został zmuszony przez ojca do rezygnacji z uprawnień, jakie dawała mu primogenitura – ojciec uznał, iż nie nadaje się do rządów. W zamian za to otrzymał ziemie w górnej Frankonii. Rządził tym krajem w pokoju, aż w 1457 r. ustąpił na rzecz swego brata Albrechta.

Primogenitura (z łac.: primus – pierwszy; gens lub genus – ród), inaczej pierworództwo (prawo pierworództwa) – prawo pierwszeństwa dziedziczenia tronu przysługujące najstarszemu synowi lub najstarszemu potomkowi w linii prostej. Stosowane było w feudalizmie przy następstwie tronu i w dziedziczeniu. Pozwala na zachowanie niepodzielności dóbr szlacheckich.Husytyzm – ruch religijny i polityczny zapoczątkowany działalnością kaznodziejską, między innymi praskiego teologa Jana Husa.

Rodzina[ | edytuj kod]

Jan już w 1412 r. poślubiony został Barbarze, córce księcia saskiego Rudolfa III (cesarz obiecał, iż po spodziewanym wymarciu dynastii askańskiej małżeństwo to da Hohenzollernom tytuł elektorski; gdy jednak to nastąpiło cesarz nie dotrzymał obietnicy wynagradzając ojca Jana odszkodowaniem pieniężnym). Z małżeństwa tego pochodziły trzy córki:

Książęta pomorscy. Pomorze jest geograficznym i historycznym regionem w obecnych granicach północnej Polski i Niemiec, na południowym wybrzeżu Bałtyku po obu stronach Odry i sięga na wschodzie do Wisły, a na zachodzie do rzeki Reknicy.Ludwik III Gonzaga (wł. Ludovico III Gonzaga; ur. pomiędzy 5 czerwca i 5 lipca 1414 r., zm. 11/12 czerwca 1478 r.) – markiz Mantui od 1444 roku z rodu Gonzagów.
  • Barbara (ur. 1423), żona margrabiego Mantui Ludwika III Gonzagi,
  • Elżbieta (ur. 1425), żona książąt zachodniopomorskich: Joachima, a następnie Warcisława X,
  • Dorota (ur. 1422/1430), żona królów duńskich: Krzysztofa Bawarskiego, a następnie Chrystiana I Oldenburga.
  • Jedyny syn, Rudolf, urodzony w 1424 r., zmarł w niemowlęctwie. Jan posiadał także dzieci nieślubne.

    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Hohenzollernowie – niemiecka dynastia wywodząca się ze Szwabii. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich (m.in. Brandenburgii, Ansbach, Bayreuth, Prusach), od 1871 jako cesarze niemieccy oraz w Rumunii (w latach 1866-1947).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Johannes Schultze: Johann (der Alchimist). W: Neue Deutsche Biographie. T. 10. Berlin: Duncker & Humblot, 1974, s. 472–473. [dostęp 2013-10-23].
  • Theodor Hirsch: Johann der Alchymist, Markgraf von Brandenbur. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 14. 1881, s. 153. [dostęp 2013-10-23].
  • Markgraf Johann (IV.) v.Brandenburg. W: WW-Person [on-line]. [dostęp 2016-05-05].
  • Dynastia askańska – ród niemiecki panujący w Brandenburgii, Saksonii oraz kilku mniejszych księstwach: Saksonia-Lauenburgu, Anhalt. Jej przedstawicielka z linii Anhalt-Zerbst - Zofia Augusta Fryderyka - rządziła także pod imieniem Katarzyna II Wielka, jako imperatorowa Rosji. Dynastia wzięła nazwę od łacińskiej nazwy miasta Aschersleben – Askania (lub też Ascharia).Fryderyk I Hohenzollern (ur. 1371 w Norymberdze, zm. 20 września 1440 w Cadolzburgu koło Norymbergi) – burgrabia Norymbergi od 1397, jako Fryderyk VI.




    Warto wiedzieć że... beta

    Warcisław X (ur. ok. 1435, zm. 17 grudnia 1478 w Bardo) – książę bardowski, rugijski i wołogoski. Młodszy syn Warcisława IX i Zofii.
    Joachim (I) Młodszy (ur. najp. 1424, zm. p. 4 października 1451) – syn Kazimierza V, księcia szczecińskiego i Katarzyny brunszwickiej.
    16 listopada jest 320. (w latach przestępnych 321.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 45 dni.
    Albrecht Achilles (ur. 9 listopada 1414 w Tangermünde, zm. 11 marca 1486 we Frankfurcie nad Menem) – syn Fryderyka I, następca Fryderyka II Żelaznego, markgraf Ansbach i Kulmbach (jako Albrecht I), margrabia-elektor Brandenburgii w latach 1471-1486 z dynastii Hohenzollernów (jako Albrecht III).
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Fryderyk Bawarski (ur. 1339 – zm. 4 grudnia 1393 w Budziejowicach) - książę Bawarii-Landshut z dynastii Wittelsbachów, panujący w latach 1375 - 1393, syn Stefana II bawarskiego i Elżbiety z Sycylii.
    Dorota brandenburska duń. Dorothea af Brandenburg (ur. 1430, zm. 10 listopada 1495 w Kalundborgu) – królowa Danii, Norwegii i Szwecji.

    Reklama