James Madison

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

James Madison (ur. 16 marca 1751 w Port Conway (Wirginia), zm. 28 czerwca 1836 w Montpelier (Wirginia)) – amerykański polityk i prawnik; 4. prezydent Stanów Zjednoczonych (1809-1817), wcześniej członek Izby Reprezentantów (1789-1797) i 5. sekretarz stanu Stanów Zjednoczonych (1801-1809). Sygnatariusz Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

Biały Dom (z ang. White House) – oficjalna rezydencja i miejsce pracy prezydentów USA położona w Waszyngtonie, Dystrykt Kolumbia. Nazwa ta została nadana budynkowi 14 września 1901 r. przez prezydenta Roosevelta. Wcześniej nazywany był Pałacem Prezydenckim, Domem Prezydenckim i Siedzibą Władz Wykonawczych.Dolley Payne Todd Madison (ur. 20 maja 1768 w New Garden, Guilford County, Karolina Północna, zm. 12 lipca 1849 w Waszyngtonie) – żona prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Madisona oraz pierwsza dama USA w latach 1809-1817. Jej imię często było mylone ze słowem „Dolly”.

Lata młodości[ | edytuj kod]

Urodził się 16 marca 1751 w Port Conway w stanie Wirginia w rodzinie farmerów-plantatorów. Był najstarszym z dwanaściorga dzieci Jamesa Madisona seniora i jego żony Eleanor. Jego pierwszą nauczycielką była matka, która nauczyła go czytać i pisać. W dzieciństwie James dużo czasu spędzał z niewolnikami, toteż już wówczas został zagorzałym przeciwnikiem niewolnictwa. W 1769 rozpoczął pobierać naukę u pastora Thomasa Martina, a dwa lata później wstąpił na College of New Jersey (obecnie Uniwersytet Princeton). W czasie studiów, które ukończył po trzech latach, duży wpływ wywarły na niego dzieła Locke’a i Monteskiusza. Jeszcze w 1771, po otrzymaniu bakalariatu, planował zostać pastorem i postanowił kształcić się dalej, w kierunku języka hebrajskiego i etyki, lecz zmienił zdanie co do wyboru kariery, ze względu na zły stan zdrowia.

Bitwa nad Horseshoe Bend – starcie zbrojne, które miało miejsce 27 marca 1814 w trakcie wojny z Krikami. Technicznie można ją także uznać za epizod wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku.Secesja (łac. secessio = oddzielenie się) – odłączenie się, zerwanie z czymś, wyodrębnienie się nowego państwa bez upadku dotychczasowego. W znaczeniu historycznym, w starożytnym Rzymie (w V–III w. p.n.e.) – wielokrotne opuszczanie Rzymu przez plebejuszy jako demonstracja przeciwko patrycjuszom. W dziejach Stanów Zjednoczonych – w latach 1860–1861 – wystąpienie 11 stanów południowych, które utworzyły Skonfederowane Stany Ameryki, co spowodowało tzw. wojnę secesyjną 1861–1865. W historii Polski w 1920 Litwa Środkowa dokonała secesji z Litwy, by w 1922 Sejm Wileński włączył Wileńszczyznę do II Rzeczypospolitej. W 2006 secesji od Serbii po referendum niepodległościowym dokonała Czarnogóra. W roku 2008 secesję ogłosiło Kosowo.

Kariera polityczna[ | edytuj kod]

Początki[ | edytuj kod]

Kiedy rozpoczęła się wojna o niepodległość – jako niezdolny do służby (zły stan zdrowia) – skupił się na działalności politycznej. W czerwcu 1776 roku był obecny na posiedzeniu Zgromadzenia Wirginii, na którym proklamowano Deklarację Praw Wirginii (dokument ten był zalążkiem przyszłej Karty Praw). W latach 1776-1777 był delegatem do legislatury stanu Wirginia, a 14 grudnia 1779 został wybrany na delegata do Kongresu Kontynentalnego. Uczestniczył w nim od marca 1780 do grudnia 1783 i od 1786 do 1788. W latach 1784-1786 był ponownie członkiem legislatury Wirginii.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Filadelfia (ang. Philadelphia wymowa: /ˌfɪləˈdɛlfiə/) – miasto na północno-wschodnim wybrzeżu USA, w stanie Pensylwania, u ujścia rzeki Delaware do Atlantyku. Największe pod względem liczby ludności miasto w Pensylwanii i szóste w kraju.

Ojciec Konstytucji[ | edytuj kod]

Scena podpisania Konstytucji USA

25 maja 1787 odbyła się w Filadelfii Konwencja Konstytucyjna, w której wziął udział Madison. Podczas prac nad projektem konstytucji silne argumentował na rzecz silnego rządu federalnego i monteskiuszowskiego trójpodziału władzy, gdyż uważał że ludzie pełniący funkcje publiczne mogą łatwo nadużywać władzy. Wraz z Alexandrem Hamiltonem był jednym z najaktywniejszych delegatów – wypowiadał się na 71, spośród 86 posiedzień. Z tego też powodu, a także z powodu jego umiejętności mediacyjnych i skłonności do kompromisów, często nazywa się go „Ojcem Konstytucji Amerykańskiej”.

Deizm – nurt religijno-filozoficzny, którego cechą wspólną jest przekonanie, że racjonalnie można uzasadnić istnienie jedynie Boga bezosobowego, będącego konstruktorem świata rozumianego jako mechanizm oraz źródłem praw, według których ten mechanizm świata działa. Tak rozumiany Bóg nie ingeruje w raz ustanowione prawa. Deizm nie jest zwartym systemem ani szkołą filozoficzną. Rozpowszechnił się głównie w Europie, a także w Ameryce Północnej.Thomas Jefferson (ur. 13 kwietnia 1743 w Shadwell w stanie Wirginia, zm. 4 lipca 1826 w Charlottesville) – amerykański prawnik, działacz niepodległościowy, archeolog, architekt, trzeci prezydent USA (1801–1809), założyciel stanowego University of Virginia. Pochodził z zamożnej rodziny o wysokim statusie społecznym.

Największe kontrowersje wzbudzały wówczas: sposób wyboru członków Kongresu, a także reprezentacja niewolników. Ostatecznie zdecydowano się, by członkowie Izby Niższej (Izba Reprezentantów) byli wybierani na zasadzie proporcjonalności (stan bardziej zaludniony wybiera większą ilość kongresmenów), natomiast członkowie Izby Wyższej (Senat) mieli jednakową reprezentację stanową. W przypadku niewolników zdecydowano, by 3/5 z nich uwzględniano w sprawach podatkowych i wyborczych. Projekt Konstytucji został podpisany 17 września 1787 roku. W celu rychłego ratyfikowania jej przez poszczególne stany, James Madison, wraz z Alexandrem Hamiltonem i Johnem Jayem opracował zbiór tekstów, który uznawany jest za pierwszy komentarz do konstytucji, zwany „Federalista”.

Bitwa pod Baltimore – to bitwa wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku, która odbyła się w dniach 12 do 13 września 1814, pod miastem Baltimore.Partia Republikańska (ang. Republican Party) – amerykańska konserwatywna partia polityczna założona w 1854. Jedna z dwóch głównych sił politycznych w USA, obok Partii Demokratycznej. Potocznie nazywana „Grand Old Party” (GOP).

Izba Reprezentantów USA[ | edytuj kod]

Po wejściu w życie Konstytucji, Madison został członkiem Izby Reprezentantów. W tym okresie zaczęły się kształtować środowiska polityczne, które później przerodziły się w partie – Madison wraz z Jeffersonem, gromadzili wokół siebie ludzi, którzy później tworzyli Partię Demokratyczno-Republikańską. Jako kongresmen, Madison zgłosił 10 pierwszych poprawek do Konstytucji, ustawę celną, a także przyczynił się do wdrożenia Rezolucji Wirginii, które były odpowiedzią na ustawy antybuntownicze administracji Johna Adamsa. W 1794 roku, gdy trwała wojna angielsko-francuska Madison zalecił stosowanie dyskryminacyjnych taryf celnych dla państw niemających umów handlowych z USA. Dzięki swoim działaniom, Madison zyskał uznanie nawet u George’a Washingtona, sympatyzującego z Federalistami, który zaproponował kongresmenowi stanowisko sekretarza stanu (jednak Madison odmówił).

Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek. Kapitol Stanów Zjednoczonych (ang. United States Capitol) – budynek położony na Wzgórzu Kapitolińskim (ang. Capitol Hill) w Waszyngtonie, pełniący funkcję siedziby Kongresu Stanów Zjednoczonych (amerykańskiego parlamentu).

Sekretarz stanu[ | edytuj kod]

Kiedy w 1801 na prezydenta został zaprzysiężony Thomas Jefferson, 2 maja 1801 Madison został sekretarzem stanu USA. Pomimo że sprawy zagraniczne stanowiły istotny element polityki prezydenta, Madison nie odgrywał większej roli – ograniczał się do lojalnego wspierania Jeffersona. Urząd ten sprawował do końca drugiej kadencji Jeffersona, tj. do 4 marca 1809.

George Washington, pol. Jerzy Waszyngton (ur. 11 lutego 1731/22 lutego 1732, zm. 14 grudnia 1799) – amerykański generał i polityk, wódz naczelny Armii Kontynentalnej (1775-1784), deputowany do Kongresu Kontynentalnego, pierwszy prezydent Stanów Zjednoczonych (1789-1797), mason. Uważany za ojca narodu amerykańskiego.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Sekretarz Stanu Stanów Zjednoczonych (ang. United States Secretary of State) – członek rządu federalnego Stanów Zjednoczonych, zarządzający Departamentem Stanu USA. Zajmuje się głównie sprawami zagranicznymi. Jego stanowisko jest powszechnie uważane za amerykański odpowiednik ministra spraw zagranicznych. Urząd sekretarza stanu został utworzony 27 lipca 1789 roku. 15 września 1789 zlikwidowano urząd Sekretarza Spraw Zagranicznych, ponieważ jego obowiązki przejął sekretarz stanu.
Uniwersytet Virginia – publiczny uniwersytet naukowy w Charlottesville w stanie Wirginia (USA), założony przez prezydenta Tomasza Jeffersona. Uczelnia posiada wysoko wyspecjalizowane wydziały takie jak Architektura, Astronomia, i Filozofia. Drużyny sportowe występują jako Cavaliers (męskie) lub Lady Cavaliers (żeńskie).
Bitwa pod Plattsburghiem – zwana także drugą bitwą na jeziorze Champlain, bitwa rozegrana na jeziorze Champlain oraz lądowa pod miastem Plattsburgh w czasie wojny brytyjsko-amerykańskiej 1812 roku, która odbyła się w trzecim roku wojny 11 września 1814.
Embargo – zakaz importu lub eksportu określonych towarów do lub z danego państwa, czyli ograniczenie handlu i innych stosunków z określonym państwem i jego bojkot na arenie międzynarodowej. Embargo jest instrumentem prawa administracyjnego. Nakładane przez rząd lub międzynarodowe organizacje, traktowane jako szczególny środek odwetowy.
Lista sygnatariuszy Konstytucji Stanów Zjednoczonych zawiera 39 osób. Dwanaście z trzynastu stanów, z wyjątkiem Rhode Island, oddelegowało łącznie 70 przedstawicieli na konwencję konstytucyjną w Filadelfii. Z różnych względów na konwencję przybyło 55 delegatów, z których 39 podpisało konstytucję. Najmłodszym sygnatariuszem był Jonathan Dayton, który miał 26 lat, zaś najstarszym był Benjamin Franklin, który podpisał konstytucję w wieku 81 lat.
Termin Przewodniczącego Senatu Stanów Zjednoczonych (ang. Presiding Officer of the United States Senate, lub President of the United States Senate) odnosi się do osoby, która przewodniczy obradom izby wyższej Kongresu Stanów Zjednoczonych.
Kolegium Elektorów Stanów Zjednoczonych (ang. United States Electoral College) – konstytucyjny organ państwowy, który co cztery lata dokonuje wyboru amerykańskiego prezydenta i wiceprezydenta. Liczba elektorów – (od 1964) 538 – jest równa liczbie kongresmenów po dodaniu (od 1964) trzech przedstawicieli Dystryktu Kolumbii.

Reklama