Jak-36

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trzeci protoptyp Jaka-36

Jak-36 (ros. Як-36) - radziecki odrzutowy samolot myśliwsko-szturmowy pełniący rolę demonstratora technologii pionowego startu i lądowania (VTOL).

Nazwy kodowe NATO (ang. NATO reporting names) – system oznaczeń wprowadzony w sojuszu NATO dla uzbrojenia i sprzętu wojskowego produkcji ZSRR, krajów bloku wschodniego oraz innych państw. Jak-41 (ros. Як-41 w kryptonimie NATO Freestyle) – radziecki ponaddźwiękowy samolot pionowego startu i lądowania. Konstrukcja powstała w biurze konstrukcyjnym Jakowlewa.

Samolot został skonstruowany w biurze OKB Jakowlewa jako odpowiedź na brytyjski projekt Kestrel. W kodzie NATO Jak-36 oznaczony był jako Freehand. Zbudowano ogółem 12 egzemplarzy tego typu. Jego następca Jak-36M był już zupełnie nową konstrukcją, która weszła do produkcji pod oznaczeniem Jak-38 (bywa mylony z Jak-36).

Jakowlew (ros. ОАО «Опытно-конструкторское бюро им. А. С. Яковлева») to rosyjskie (dawniej radzieckie) lotnicze biuro konstrukcyjne i przedsiębiorstwo przemysłu lotniczego. Zostało założone w 1934 roku przez Aleksandra Jakowlewa. W przedsiębiorstwie opracowano wiele typów samolotów o bardzo różnych zastosowaniach - od małych samolotów szkolnych do odrzutowców pasażerskich. W biurze skonstruowano ponad 200 typów samolotów - z czego 100 weszło do seryjnej produkcji. Siedziba firmy znajduje się w Moskwie nieopodal północnej części lotniska Chodynka.Ciąg wektorowany – rozwiązanie konstrukcyjne pozwalające na zmianę (w pewnym zakresie) kierunku wektora siły ciągu silnika odrzutowego i rakietowego względem własnej osi podłużnej. Kierowanie wektorem ciągu uzyskuje się przez zmianę kąta pomiędzy osiami symetrii dyszy wylotowej a pozostałej części silnika. Zmianę ustawienia kierunku dyszy lub tylko jej elementów wykonują siłowniki. Próby zbudowania samolotu z ciągiem wektorowanym, w którym do uzyskania zmiany kierunku wektora ciągu porusza się całym silnikiem nie wyszły poza fazy badań eksperymentalnych. Podczas załogowych lotów na Księżyc, w programie Apollo, człon zniżania modułu księżycowego miał przegubowo zawieszony silnik, w którym zmianę wektora ciągu uzyskiwano poprzez poruszanie całym silnikiem.

Samolot wyposażony był w dwa silniki startowo-marszowe o zmiennym wektorze ciągu. Konstrukcja samolotu: metalowa półskorupowa z podwoziem trójkołowym chowanym w locie. Jak-36 nie posiadał stałego uzbrojenia.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Jak-38
  • Jak-141
  • Literatura[ | edytuj kod]

  • Jefim Gordon. Jak-38. Przegląd konstrukcji lotniczych 4/94. ISSN 1230-2953
  • Władymir Własow. Pionowo!. Skrzydlata Polska 3/1994. ISSN 0137-866X
  • Władymir Własow. Pionowo! cz. II. Skrzydlata Polska 4/1994. ISSN 0137-866X
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Yakovlev Yak-36 (ang.). W: Virtual Aircraft Museum [on-line]. aviastar.org. [dostęp 2011-01-13].
  • VTOL - akronim od angielskiego Vertical Take Off and Landing używany w lotnictwie do określania zdolności samolotu do pionowego startu i pionowego lądowania.Jak-38 (ros. Як-38) – radziecki odrzutowy samolot myśliwsko-szturmowy pionowego i krótkiego startu i lądowania (V/STOL), jedyny produkowany seryjnie samolot tego rodzaju obok brytyjskiego Harriera, początkowo znany pod oznaczeniem Jak-36M. W kodzie NATO oznaczony był jako Forger. Zbudowano ogółem 231 samolotów tego typu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama