Jacob Le Maire

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jacob Le Maire

Jacob Le Maire (ur. ok. 1585 w Antwerpii, zm. 22 grudnia 1616 na morzu) – holenderski żeglarz i kupiec. Podczas wyprawy w latach 1615–1616 wraz z Willemem Schoutenem odkrył cieśninę pomiędzy Ziemią Ognistą a Wyspą Stanów, noszącą obecnie na jego cześć nazwę Cieśniny Le Maire’a. Jako pierwszy opłynął przylądek Horn (również z Schoutenem), dowodząc tym samym, że Ziemia Ognista nie jest kontynentem (poszukiwaną Terra Australis).

Cieśnina Le Maire’a (hiszp. Estrecho de Le Maire) – cieśnina oddzielająca Wyspę Stanów od Ziemi Ognistej. Odkryli ją w 1616 roku Jacob Le Maire i Willem Schouten.Cieśnina Magellana (hiszp. Estrecho de Magallanes) – cieśnina pomiędzy kontynentem Ameryki Południowej, Wyspami Królowej Adelajdy, wyspą Riesco a wyspami Ziemi Ognistej, łącząca Ocean Atlantycki z Oceanem Spokojnym.

Le Maire był jednym z dwadzieściorga dwojga dzieci Marii van Walraven i Isaaca Le Maire’a (1558–1624), dobrze prosperującego antwerpskiego kupca. Isaac wraz z rodziną uszedł z Antwerpii po oblężeniu miasta przez Hiszpanów w 1585 i osiedlił się w Amsterdamie; tego samego prawdopodobnie roku urodził się Jacob. Isaac odnosił w Amsterdamie spore sukcesy w interesach i stał się jednym z założycieli Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Jednakże w 1605 roku, wskutek sporu, został zmuszony do opuszczenia szeregów kompanii i przez kolejne dziesięć lat starał się przełamać jej monopol w handlu z Indiami Wschodnimi.

Terra Australis (dokładniej Terra Australis Incognita, łac. Nieznany Południowy Ląd) – legendarny kontynent umieszczony przez Ptolemeusza na jego mapie z II w. n.e. Ptolemeusz oparł się na przemyśleniach Arystotelesa.Wyspy Schoutena (dawniej Misore, indonez. Kepulauan Schouten) - grupa wysp w Indonezji na Oceanie Spokojnym, u wybrzeża Nowej Gwinei, w pobliżu wejścia do zatoki Cenderawasih. Powierzchnia 3188 km²; ok. 7 tys. mieszkańców.

W roku 1615 Isaac miał już założoną nową kompanię (Kompanię Australijską), której celem było odkrycie nowego szlaku na Pacyfik i Wyspy Korzenne, aby w ten sposób obejść ograniczenia Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Wyposażył dwa statki, Eendracht i Hoorn, i ustanowił swego syna Jacoba dowódcą wyprawy. Kapitanem Eendrachta był doświadczony żeglarz Willem Schouten.

Jawa – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Należy do Indonezji, a największe miasto wyspy, Dżakarta, jest stolicą tego kraju. Wyspę zamieszkuje 130 mln osób. Na obszarach nizinnych Jawy Centralnej na jeden km² przypada 2000 osób. Powierzchnia Jawy to 126,7 tys. km², co daje jej trzynaste miejsce wśród wysp na świecie i piąte w Indonezji.Amsterdam – największe miasto Holandii i jej stolica konstytucyjna. Wszystkie instytucje rządowe oraz przedstawicielstwa obcych państw znajdują się w Hadze.

14 czerwca 1615 Jacob le Maire i Willem Schouten wypłynęli z Texel w Zjednoczonych Prowincjach. 29 stycznia 1616 okrążyli przylądek Horn, nazwany tak przez nich od statku Hoorn (który wcześniej utracili w pożarze); holenderskie miasto Hoorn było również miejscem urodzenia Schoutena. Po nieudanej próbie zakotwiczenia na Wyspach Juan Fernández na początku marca wyprawa przecięła Pacyfik mniej więcej w linii prostej, po drodze zawijając na kilka wysp z archipelagu Tuamotu. Między 21 a 24 kwietnia 1616 jako pierwsi ludzie Zachodu dotarli do (północnych) Wysp Tonga: „Wyspy Kokosowej” (Tafahi), „Wyspy Zdrajców” (Niuatoputapu) oraz „Wyspy Dobrej Nadziei” (Niuafoʻou). 28 kwietnia odkryli Wyspy Hoorn (Futunę i Alofi), gdzie zostali bardzo dobrze przyjęci przez tubylców i gdzie pozostali aż do 12 maja. Następnie wyruszyli wzdłuż północnych wybrzeży Nowej Irlandii oraz Nowej Gwinei, odwiedzając przyległe wysepki, łącznie z archipelagiem znanym obecnie pod nazwą Wysp Schoutena, gdzie zawinęli 24 czerwca.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Ocean Spokojny, Pacyfik, Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy, obok Atlantyku, na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 155,6 mln km² zajmuje 30% całej powierzchni Ziemi. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Spokojny.

W sierpniu dotarli do Moluków Północnych i na koniec – 12 września 1616 – do Ternate, głównej siedziby Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Zostali tam entuzjastycznie powitani przez Gubernatora Generalnego Holenderskich Indii Wschodnich Laurensa Reaela, admirała Stevena Verhagena oraz gubernatora Ambon, Jaspera Jansza.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Trasa wyprawy Le Maire’a i Schoutena wokół Przylądka Horn do Indii Wschodnich

Eendracht pożeglował następnie na Jawę, docierając 28 października do Dżakarty wraz z aż osiemdziesięcioma czterema członkami z pierwotnego 87-osobowego składu załogi obu statków. Chociaż wyprawa Le Maire’a i Schoutena przetarła nowy, nieznany szlak, nie dowierzano im, a Jan Pietersz Coen z Kompanii Wschodnioindyjskiej uznał, iż pogwałcili jej monopol na handel z Wyspami Korzennymi. Le Maire’a oraz Schoutena aresztowano, a Eendracht uległ konfiskacie. Po uwolnieniu obaj mieli powrócić z Dżakarty do Amsterdamu w towarzystwie Jorisa van Spilbergena, który sam był w trakcie okrążania globu, choć tradycyjnym szlakiem – przez Cieśninę Magellana.

Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Ternate – miasto w Indonezji na wyspie Ternate w prowincji Moluki Północne; 103 tys. mieszkańców (2006). Tymczasowa siedziba administracji prowincji do czasu ukończenia budowy stolicy Sofifi.

Podczas podróży powrotnej Le Maire dowodził jako kapitan statkiem Amsterdam, zmarł jednak na morzu w wieku 31 lat. Van Spilbergen, sam na łożu śmierci, zamieścił sprawozdanie Le Maire’a z wyprawy w swym własnym książkowym opisie Indii Wschodnich i Zachodnich.

Isaac Le Maire zakwestionował konfiskatę Eendrachta i wniosek Kompanii Wschodnioindyjskiej, ale dopiero w roku 1622 udało mu się uzyskać przychylny wyrok sądowy. Otrzymał 64 tysiące funtów odszkodowania, odzyskał dzienniki syna (które następnie też opublikował), a jego kompanii zezwolono na handel z wykorzystaniem nowo odkrytego szlaku.

Archipelag Juan Fernández – grupa wulkanicznych wysp w południowej części Pacyfiku, 667 km na zachód od wybrzeża Chile. W ich skład wchodzą m.in.Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Spilbergen, Joris van i Le Maire, Jacob (1619) Speculum orientalis occidentalisque Indiae navigationum, quarum una Georgii à Spilbergen – altera Jacobi le Maire – directa, Annis 1614 – 18 : exhibens Novi in mare Australe transitus, incognitarumque hactenus terrarum ac gentium inventionem ; praelia aliquot terra marique commissa, expugnationesque urbium, una cum duabus novis utriusque Indiae historiis, Catalogo munitionum Hollandicarum, ducum et reliqui bellici apparatus, tretique quatuor, suis quaeque figuris illustrata Geelkercke, Lugduni Batavorum OCLC 64412702.
  • Kemp, Peter (ed.) (1976) „LeMaire, Jacob (1585–1616)” The Oxford Companion to Ships and the Sea Oxford University Press, London, ​ISBN 0-19-211553-7​.
  • Dirk J. Barreveld, Tegen de Heeren van de VOC – Isaac Le Maire En De Ontdekking Van Kaap Hoorn, Sdu uitgeverij, 2002
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Sprawozdanie Le Maire’a z wyprawy w bazie Universitätsbibliothek Bielefeld (oryginalne wydanie z 1621, w języku holenderskim, z 25 oryginalnymi mapami z całego świata, 256 stron).
  • Robert Kerr (1824): Voyage round the world, in 1615–1617, by William Cornelison Schouten and Jacques le Maire, going round Cape Horn.
  • Hoorn – gmina i miasto w Holandii (prowincja Holandia Północna). Hoorn położone jest nad jeziorem Markermeer, 40 km na północ od Amsterdamu. Prawa miejskie uzyskało w 1357. Liczy 68,152 mieszkańców (2007). Gmina zajmuje powierzchnię 52,49 km² (z czego 32,62 km² stanowi woda).Wyspy Hoorn (także Wyspy Futuna) są jedną z dwóch grup wysp francuskiego terytorium zależnego Wallis i Futuna. Wyspy te mają powierzchnię 115 km², a ludność 4873 (2003).




    Warto wiedzieć że... beta

    Holenderskie Indie Wschodnie (hol. - Oost-Indië lub Nederlands-Indië, indonez. - Hindia Belanda) – nazwa kolonii założonej przez Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, która pozostawała pod bezpośrednim zwierzchnictwem Królestwa Holenderskiego od 1799 r. aż do uzyskania niepodległości przez Indonezję w 1949 r.
    Texel - wyspa w Holandii, wysunięta najdalej na zachód w grupie Wysp Zachodniofryzyjskich. Całe terytorium wyspy oraz otaczające je wody stanowią gminę miejską Texel, wchodzącą w skład prowincji Holandia Północna. Oddzielona na północy cieśniną od wyspy Vlieland. Siedziba władz mieści się w Den Burg.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Nowa Irlandia – wyspa na Pacyfiku, wraz z pobliskimi mniejszymi wyspami stanowi najdalej na północny wschód wysuniętą prowincję Papui-Nowej Gwinei.
    Antwerpia (nider.: Antwerpen, wym. [ˈɑntˌʋɛrpə(n)]; fr.: Anvers, wym. [ɑ̃vɛʁs]) – miasto w północnej Belgii, w Regionie Flamandzkim, w dystrykcie Antwerpia, położone nad Skaldą.
    Moluki (Maluku; Wyspy Korzenne) − grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji. Otoczone są wodami mórz Banda, Seram, Moluckiego i Halmahera. Największe wyspy to Halmahera, Seram i Buru. Wnętrza wysp są górzyste, występują tu także czynne wulkany.
    Willem Corneliszoon Schouten (ur. ok. 1567 w Hoorn, zm. 1625 w Zatoce Antongil, Madagaskar) − żeglarz holenderski, który poszukiwał przejścia łączącego Atlantyk z Pacyfikiem. W latach 1601-1603 był chirurgiem okrętowym. W 1615 roku wysłany przez holenderską Kompanię Wschodnioindyjską w celu dotarcia do Indonezji. W 1616 roku opłynął Przylądek Horn, który nazwał na cześć swojego rodzinnego miasteczka. Pozostawił relację z wyprawy: Journal ofte Beschrijving van de wonderlickie Reyse... (1681).

    Reklama