Epoka (astronomia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z J2000)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Epoka – punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity. W przypadku współrzędnych astronomicznych, położenie ciała dla innych czasów można obliczyć uwzględniając jego precesję oraz ruch własny.

Data juliańska, dni juliańskie – liczba dni, która upłynęła od 1 stycznia roku 4713 p.n.e., według kalendarza juliańskiego (przedłużonego odpowiednio wstecz), godz. 12:00 czasu uniwersalnego (czasu południka zerowego). Datę tę ustalił w 1583 r. Joseph Scaliger, nazywając na cześć swojego ojca nowy sposób liczenia dat "dniami juliańskimi". Według tej rachuby można przypisać każdemu dniu następującemu po tej dacie jednoznaczny numer stosowany głównie do obliczeń astronomicznych. Datę juliańską najczęściej oznacza się symbolem JD.Precesja lub ruch precesyjny – zjawisko zmiany kierunku osi obrotu obracającego się ciała. Oś obrotu sama obraca się wówczas wokół pewnego kierunku w przestrzeni zakreślając powierzchnię boczną stożka.

Obecnie używaną standardową epoką jest J2000.0, zapis ten oznacza 1 stycznia 2000 roku, godzinę 12:00 czasu ziemskiego (TT). Przedrostek "J" wskazuje, że mamy do czynienia z epoką juliańską. Wcześniej używaną epoką była B1950.0, dla której przedrostek "B" wskazuje epokę besseliańską.

Układ współrzędnych astronomicznych – sferyczny układ współrzędnych stosowany w astronomii. Umożliwia jednoznaczne określenie położenia obiektu na sferze niebieskiej przez podanie jego współrzędnych. Zdefiniowanie układu sprowadza się do ustalenia podstawowego koła wielkiego i ustalenia punktu na tym kole, od którego liczy się pierwszą współrzędną. Oś układu (tj. prosta prostopadła do koła podstawowego) przecina sferę niebieską w punktach nazwanych biegunami, natomiast południk przechodzący przez punkt początkowy jest nazwany południkiem początkowym.Gwiazdozbiór (konstelacja) – grupa gwiazd zajmujących określony obszar sfery niebieskiej. Z czasem gwiazdy te połączono w symboliczne kształty i nadano im nazwy pochodzące z mitologii (np. gwiazdozbiór Centaura, Cefeusza itp). Gwiazdy tworzące gwiazdozbiór nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.

Przed rokiem 1984 używano epok besseliańskich, następnie zaś juliańskich.

  • W Katalogu Henry'ego Drapera używa się epoki B1900.0
  • Oficjalne granice gwiazdozbiorów zostały zdefiniowane w 1930 roku, ale według współrzędnych astronomicznych gwiazd na epokę B1875.0.
  • Epoki dla parametrów orbitalnych zwykle podaje się w czasie ziemskim, w kilku różnych formach:

    Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny wprowadzony w 1582 przez papieża Grzegorza XIII bullą Inter gravissimas; kalendarz juliański zreformowany przez Luigiego Lilio; w Polsce stosowany od roku wprowadzenia.Ruch własny gwiazdy jest miarą szybkości zmiany jej pozycji na niebie z biegiem czasu, liczonej w jednostkach prędkości kątowej; podawany jest zwykle w sekundach kątowych na rok.
  • data gregoriańska z 24-godzinnym czasem, np. 2000 Jan. 1, 12:00 TT
  • data gregoriańska z dniem ułamkowym, np. 2000 Jan. 1,5 TT
  • data juliańska z dodanym ułamkowym dniem, np. JDT 2451545.0
  • dwuliniowy parametryczny format NASA/NORAD z dniem ułamkowym, np. 00001.50000000

  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Słownik astronomiczny




  • Reklama