Izraelska Partia Pracy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Izraelska Partia Pracy (hebr.: מפלגת העבודה הישראלית, Mifleget Ha-Awoda Ha-Jisra’elit , również Awoda, hebr. עבודה) – centrolewicowa, syjonistyczna partia polityczna w Izraelu.

Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) − parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.Partia Europejskich Socjalistów (fr. Parti Socialiste Européen, PSE, ang. Party of European Socialists, PES) – europejska partia polityczna, w skład której wchodzą partie socjaldemokratyczne i demokratyczno socjalistyczne krajów Unii Europejskiej. PES powstała w listopadzie 1992 w wyniku przekształcenia Konfederacji Partii Socjalistycznych (utworzonej w 1974). Tworzy drugą co do wielkości frakcję w Parlamencie Europejskim.

Dominująca w izraelskim systemie politycznym w latach 1948–1977, potem rządząca (jako główna część koalicji) na przemian z Likudem. Szczególnie silnie związana z izraelską centralą związkową Histadrut i ruchem kibucowym, uznawana za ugrupowanie tzw. „gołębie”, opowiadające się za rozmowami z Palestyńczykami.

Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści. Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

W latach 1999–2009 w stałym sojuszu z lewicową syjonistyczną partia religijną Meimad – na mocy porozumienia zawartego z jej kierownictwem, otrzymywała ona 10. miejsce na liście wyborczej Partii Pracy.

Jest członkiem Międzynarodówki Socjalistycznej i członkiem-obserwatorem Partii Europejskich Socjalistów. Młodzieżową organizacją partyjną Partii Pracy jest Miszmeret Tse’irah szel Mifleget Ha-Awoda.

Historia[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Mapai.

Powstanie partii i Koalicja Pracy[ | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Koalicja Pracy.

Geneza powstania Izraelskiej Partii Pracy to wydarzenia, które miały miejsce na krótko przed wyborami do Knesetu w 1965 roku, kiedy to Mapai, największa lewicowa partia polityczna w kraju, utworzyła sojusz z inną lewicową formacją, Achdut ha-Awoda. Porozumienie to zawarto ze względu na to, że Mapai chciała wzmocnić się po odejściu ośmiu członków parlamentu (pięciu z parlamentarnej frakcji Mapai) pod przewodnictwem Dawida Ben Guriona do nowo utworzonej partii – Rafi. Zaprotestowali w ten sposób przeciwko niepowodzeniu w realizacji planów zmiany systemu wyborczego w Izraelu.

Camp David, (nazwa oficjalna Naval Support Facility Thurmont, 39°38′54″N 77°27′54″W/39,648333 -77,465000) – rustykalny ośrodek wypoczynkowy rządu USA, gdzie znajduje się znana rezydencja Prezydenta Stanów Zjednoczonych. Camp David zlokalizowany jest na terenie parku góry Catoctin, w hrabstwie Frederick, w stanie Maryland, około 100 km na północ od Waszyngtonu.Unia Syjonistyczna (hebr. המחנה הציוני, Ha-Machane ha-Cijjoni, ang. Zionist Union / Zionist Camp) – izraelska koalicja polityczna o charakterze lewicowym powstała w 2014 przed przedterminowymi wyborami w 2015. Zawiązały ją Partia Pracy Jicchaka Herzoga i Ruch (Ha-Tenu’a) byłej minister spraw zagranicznych Cippi Liwni.

Sojusz ten, nazywany Koalicją Pracy (Ma’arach) otrzymał w wyniku wyborów 45 miejsc w parlamencie i był w stanie utworzyć rząd z Narodową Partią Religijną, Mapam, Niezależnymi Liberałami i innymi, mniejszymi partiami. Gdy wybuchła wojna sześciodniowa, do koalicji rządowej weszły także Rafi i Gahal.

W 1968 roku Mapam i Rafi oficjalnie weszły w skład Koalicji Pracy (choć Ben Gurion zrezygnował z członkostwa w Rafi i utworzył w geście protestu nowe ugrupowanie, Listę Państwową). Pomimo tego, że Mapam zachowała autonomię wewnątrz tego sojuszu, to Mapai, Achdut ha-Awoda i Rafi zdecydowały się 23 stycznia 1968 r. na połączenie w jedną organizację partyjną – Izraelską Partię Pracy. Jedyny raz w historii Izraela pojedyncza partia miała większość parlamentarną (45 miejsc + 10 miejsc Rafi + 8 miejsc Mapam = 63 miejsca w 120-osobowym parlamencie). Jako największa frakcja w Ma’arach, Partia Pracy wkrótce zdominowała Koalicję. Mapam opuściła ten sojusz w czasie kadencji ósmego Knesetu (1973–1977), ale wkrótce potem ponownie się do niej przyłączyła. Później znów z niej wyszła, w czasie kadencji dziewiątego Knesetu (1977–1981), w proteście wobec decyzji Szimona Peresa, który w 1984 r. utworzył Rząd Jedności Narodowej z prawicowym Likudem. W latach 80. w skład Koalicji Pracy weszli również Niezależni Liberałowie, którzy jednak w tym czasie nie posiadali swojej reprezentacji parlamentarnej.

Socjalliberalizm (liberalizm socjalny, w USA nazywany jako nowoczesny liberalizm, w Wielkiej Brytanii nazywany jako nowy liberalizm, a w Niemczech jako lewicowy liberalizm) – zdefiniowana przez Leonarda T. Hobhouse’a doktryna polityczna, głosząca wolność społeczną przy jednoczesnym zachowaniu pewnego stopnia interwencjonizmu państwowego w mechanizmy wolnego rynku (aby dać zabezpieczenie socjalne najbiedniejszym) oraz dopuszczeniu możliwości posiadania przez państwo przedsiębiorstw użyteczności publicznej. The Jerusalem Post - izraelska gazeta ukazująca się sześć razy w tygodniu. Dziennik wydawany jest w języku angielskim.

Przełom wieków[ | edytuj kod]

Tuż przed wyborami w 1992 roku, Ma’arach przestał istnieć, a wszystkie jego frakcje weszły w skład Partii Pracy. Pod przewodnictwem Icchaka Rabina, ugrupowanie to wygrało wybory i stworzyło rząd. Decyzja Rabina, by rozpocząć rozmowy pokojowe z Palestyńczykami i podpisanie porozumień z Oslo, doprowadziło 4 listopada 1995 r. do zabójstwa premiera popełnionego przez prawicowego żydowskiego fanatyka Jigala Amira. Peres zdecydował się na urządzenie przedterminowych wyborów w 1996 roku, co miało dać mu mandat społecznego zaufania dla kontynuowania procesu pokojowego. Jednak ten plan nie został zrealizowany, pomimo tego, że Patia Pracy uzyskała największą liczbę miejsc w parlamencie, przegrała w bezpośrednich wyborach premiera. Peresa pokonał Binjamin Netanjahu (powodem tego był spadek popularności dotychczasowego szefa rządu wywołany serią ataków bombowych Hamasu). Dzięki temu to Netanjahu i Likud rozpoczęli tworzenie rządu.

Wybory parlamentarne w Izraelu we wrześniu 2019 roku – wybory do Knesetu XXII kadencji zarządzone w Izraelu na dzień 17 września 2019 roku. Partie polityczne w Izraelu – polityczny system Izraela opiera się na przedstawicielstwie proporcjonalnym, które uwzględnia wielopartyjny system z licznymi partiami, w których jedna partia zazwyczaj nie ma szans na zdobycie pełni władzy. Wymusza to na pozostałych partiach współpracę i zakładanie rządów koalicyjnych.

Po rozpadzie prawicowej koalicji, Netanjahu zadecydował o wcześniejszych wyborach w 1999 roku. Ehud Barak zwyciężył w wewnątrzpartyjnych wyborach na lidera Partii Pracy i został nominowany na kandydata ugrupowania w wyborach premiera. W tym czasie partia zawarła porozumienie wyborcze z ugrupowaniami Meimad i Geszer, tworząc sojusz Jeden Izrael (Yisrael Ahad). Barak zwyciężył w wyborach na szefa rządu, a Jisra’el Ahad zdobył największą liczbę miejsc w Knesecie. Była ona jednak stosunkowo nieduża, wynosząca tylko 26 mandatów.

Icik Szmuli (hebr.: איציק שמולי, ang.: Itzik Shmuli, ur. 8 lutego 1980 w Tel Awiwie) – izraelski nauczyciel, działacz społeczny i polityk, od 2013 poseł do Knesetu. Od 2020 minister pracy i opieki społecznej. Sefardyjczycy (także Spaniolowie, Żydzi sefardyjscy; od hebr. ספרד Sefarad "Hiszpania i Portugalia") – określenie ludności żydowskiej zamieszkującej obszar Półwyspu Iberyjskiego, posługującej się dialektami judeo-romańskimi.

Barak utworzył koalicję rządową wspieraną przez 75 członków parlamentu, razem z Szasem, Merecem, Narodową Partię Religijną i Zjednoczonym Judaizemem Tory. Porozumienie zawarte z partiami religijnymi (NPR, Szas i Zjednoczony Judaizm Tory) wywołało spory z antyklerykalnym Merecem, który wkrótce potem opuścił koalicję (w wyniku sporu z Szasem o stanowisko wiceministra edukacji). Reszta partii wyszła z rządu tuż przed rozmowami w Camp David w 2000 roku. Po zamieszkach w październiku 2000 roku i wybuchu Drugiej Intifady Barak zrezygnował 10 grudnia 2000 r. ze stanowiska szefa rządu. Później przegrał w lutym 2001 w wyborach na premiera z Arielem Szaronem i zrezygnował z przywództwa w ugrupowaniu. Jednakże Partia Pracy weszła w skład gabinetu Szarona po tym, jak sformował on Rząd Jedności Narodowej (Likud, Partia Pracy, Szas, Jisra’el ba-Alijja i Zjednoczony Judaizm Tory). Otrzymała nawet jedne z najważniejszych stanowisk rządowych: Peres (nowy tymczasowy lider partii) został ministrem spraw zagranicznych, a Binjamin Ben Eli’ezer – ministrem obrony. Ministrem bez teki został także Salih Tarif – pierwszy w izraelskim rządzie Druz.

Jedi’ot Acharonot (hebr.) ידיעות אחרונות, (ang.) Yedioth Ahronoth, Yediot Aharonot – izraelska gazeta, wydawana od 1939 w Tel Awiwie, jeden z największych dzienników w kraju. Ibrahim Sarsur (hebr. אברהים צרצור, ur. 2 lutego 1947) – izraelski polityk, Arab, członek Knesetu, szef partii Ra’am.

Pod koniec 2001 roku Ben-Eli’ezer został wybrany na lidera Partii Pracy, uzyskując 50,8% głosów w wewnątrzpartyjnych wyborach i pokonując Awrahama Burga (ówczesnego speakera Knesetu). Został on pierwszym sefardyjskim przywódcą ugrupowania w jego historii. Partia Pracy poparła operację Ochronna Tarcza przeprowadzoną w kwietniu 2002 przeciwko palestyńskim terrorystom na Zachodnim Brzegu. Spowodowało to ostrą wewnątrzpartyjną krytykę, Peres i Ben-Eli’ezer zostali nawet nazwani „marionetkami” Szarona. W wyniku protestu członków rządu z Partii Pracy odnośnie do przeznaczenia większych funduszy na rozbudowę osiedli żydowskich na Zachodnim Brzegu, ugrupowanie to wyszło z rządu w listopadzie 2002 roku.

Ja’ir Lapid (hebr.: יאיר שמיר, ur. 5 listopada 1963 w Tel Awiwie) – izraelski dziennikarz, polityk i pisarz, a także żołnierz, aktor, scenarzysta i twórca muzyki filmowej, prezenter telewizyjny i bokser. Lider ugrupowania Jest Przyszłość (Jesz Atid), członek Knesetu i minister finansów.Achdut ha-Awoda (hebr. אחדות העבודה, Jedność Pracy) - izraelska lewicowa syjonistyczna partia polityczna, jedna z poprzedniczek dzisiejszej Izraelskiej Partii Pracy.

Tuż przed wyborami parlamentarnymi w 2003 roku, liderem partii został Amram Micna. Uzyskał on 53,92% głosów pośród członków Partii Pracy, pokonując Ben-Eli’ezera (38,17%) i Chajjima Ramona (7,24%). Mitzna został jednym z twórców programu wyborczego, postulującego m.in. jednostronne wycofanie się ze Strefy Gazy. Partia Pracy poniosła jednak spektakularną porażkę, uzyskując tylko 19 miejsc w 120-osobowym Knesecie (najgorszy wynik w historii), podczas gdy Likud Szarona otrzymał aż 38 mandatów (liczba ta wzrosła do 40, gdy połączyła się z nim partia Yisrael BaAliya). Wkrótce potem, ze względu na wewnątrzpartyjną opozycję, Mitzna zrezygnował z przywództwa i został zastąpiony tymczasowo przez Szimona Peresa. Ku zdziwieniu wielu Szaron zaprosił Partię Pracy do wejścia do rządu, chcąc pozyskać jej poparcie dla swojego planu likwidacji osiedli żydowskich w Strefie Gazy. Stało się tak, ponieważ utracił on poparcie ugrupowań prawicowych – Narodowej Partii Religijnej i Unii Narodowej. Partia Pracy otrzymała pięć tek ministerialnych, dwa stanowiska ministra bez teki, a Peres został wicepremierem.

Josef "Josi" Belin (hebr. יוסי ביילין; ur. 12 czerwca 1948 roku) polityk izraelski, członek Knesetu w latach 1988-2009, były minister spraw zagranicznych i minister sprawiedliwości w rządzie Partii Pracy. Obecnie przewodniczący ugrupowania Merec-Jachad. Najbardziej znany z powodu dużego udziału w konferencji pokojowej w Oslo, współtwórca porozumień z Genewy, a także zaangażowany w proces pokojowy w ogóle.Hamas (arab. حماس, dosłownie „Zapał”, „Entuzjazm”, ale też akronim حركة المقاومة الاسلام Harakat al-Muqāwamah al-Islāmīja – Islamski Ruch Oporu) to radykalna islamska organizacja, która stała się aktywna we wczesnych etapach Intifady, działała przede wszystkim w Strefie Gazy, ale też na Zachodnim Brzegu. Przez większość państw i organizacji zachodnich, w tym Unię Europejską i Stany Zjednoczone, uznana jest za organizację terrorystyczną. Hamas grał największą rolę w gwałtownej fundamentalistycznej działalności wywrotowej zarówno przeciw Izraelczykom, jak i Arabom, którzy „odeszli z pola walki z syjonizmem” (gł. porozumienie pokojowe pomiędzy Egiptem a Izraelem w Camp David z 1978 r.) W jego początkowym okresie, ruch został zdominowany przez ludzi identyfikowanych z Bractwem Muzułmańskim.

Wybory w 2006 roku i przywództwo Pereca[ | edytuj kod]

8 listopada 2005 roku Peres przegrał w wewnątrzpartyjnych wyborach na lidera ugrupowania z lewicowym liderem związkowym Amirem Perecem. Miał on zamiar przywrócić bardziej lewicową orientację polityczną Partii Pracy – z tego powodu wyprowadził ją z koalicji rządowej. Z tego powodu rząd Szarona upadł, a nowe wybory w marcu 2006 roku stały się faktem. 30 listopada 2005 r. Szimon Peres ogłosił decyzję o wystąpieniu ze swego starego ugrupowania i udzieleniu poparcia premierowi, tworzącemu nową, centrową partię – Kadimę. Krótko przed wyborami Szaron zapadł w śpiączkę, a jego miejsce zajął Ehud Olmert. W wyborach w 2006 r. Partia Pracy zajęła drugie miejsce (20 mandatów), za Kadimą (29 miejsc w Knesecie). Amir Perec został ministrem obrony w rządzie Olmerta, a jego ugrupowanie otrzymało ponadto sześć ministerialnych tek.

Jest Przyszłość (hebr. יש עתיד, Jesz Atid, ang.: Yesh Atid) – izraelska partia polityczna założona przez byłego dziennikarza telewizyjnego Ja’ira Lapida w 2012, mająca reprezentować świecką klasę średnią o sekularystycznych poglądach. W wyniku wyborów w styczniu 2013, ugrupowanie niespodziewanie wprowadziło do 120-osobowego Knesetu 19 deputowanych (2. wynik po bloku Likud-Nasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu)). 15 marca 2013 partia zawarła porozumienie koalicyjne z Likudem i weszła do rządu Binjamina Netanjahu.Szas (hebr.: ש"ס) - izraelska religijna partia polityczna, reprezentująca w większości ortodoksyjnych Żydów sefardyjskich. Partia powstała w 1984 roku, tuż przed wyborami, pod duchowym przewodnictwem rabbiego Ovadia Yosefa (byłego naczelnego sefardyjskiego rabina Izraela) z pomocą rabbiego Elazara Schacha (1898-2001), lidera niechasydzkiej ortodoksyjnej społeczności Żydów aszkenazyjskich (zwanych Mitnagdim).

Popularność Pereca, jak również całego rządu zaczęła stosunkowo szybko słabnąć. Było to związane m.in. z kryzysem izraelsko-libańskim w 2006 roku, jak również działaniami wojsk izraelskich skierowanych przeciwko Hamasowi, prowadzonych w Strefie Gazy. W wyniku ataku lotnictwa na Kanę w Libanie, w którym zginęło wiele dzieci, arabski deputowany do Knesetu, Ibrahim Sarsur nazwał Pereca mordercą dzieci. Inny Arab w izraelskim parlamencie, Ahmad at-Tajjibi powiedział do niego natomiast jesteś człowiekiem wojny, nie jesteś już człowiekiem pokoju.

Kibuc (hebr. קִבּוּץ) – spółdzielcze gospodarstwo rolne w Izraelu, w którym ziemia i środki produkcji są własnością wspólną. Kibuce odegrały znaczącą rolę przy tworzeniu państwa Izrael i nadal odgrywają znaczącą rolę w narodowej gospodarce.Awiszaj Brawerman (hebr: אבישי ברוורמן) (ur. 1948) - izraelski polityk i ekonomista, były rektor Uniwersytetu Ben-Guriona na Negewie. Członek Partii Pracy.

Partia Pracy znalazła się w niełatwym położeniu także z powodu wejścia do gabinetu 23 października 2006 roku skrajnie prawicowej partii Jisra’el Betenu. Wielu prominentnych członków Partii Pracy wyrażało sprzeciw wobec zasiadania z liderem tego ugrupowania, Awigdorem Liebermanem (który został wicepremierem i ministrem ds. strategicznych), w jednym rządzie. Minister kultury, sportu, nauki i technologii z Partii Pracy, Ofir Pines-Paz powiedział m.in. minister ds. strategicznych to żart. Lieberman sam w sobie jest strategicznym zagrożeniem, i dalej: Zrobię wszystko co w mojej mocy aby zapobiec wejściu tej partii do rządu. Kiedy rząd zgodził się na wejście do niego Jisra’el Betenu, Pines-Paz zrezygnował z posady ministerialnej, twierdząc iż nie ma innego wyjścia, ponieważ w gabinecie znaleźli się ludzie głoszący rasistowskie i antydemokratyczne twierdzenia.

Ha-Arec (hebr. ‏הארץ‎, dosł. „kraj” (Izraela); ang. Haaretz) – założony w 1919 roku najstarszy dziennik poranny w języku hebrajskim, wydawany w Izraelu. Publikowany jest w dwu językach: hebrajskim i angielskim. Wybory parlamentarne w Izraelu odbyły się 22 stycznia 2013 roku. Były to wybory przedterminowe. Izraelczycy wybierali 120 przedstawicieli do 19. Knesetu. Zwyciężyła koalicja partii Likud-Yisrael Beitenu, która uzyskała 23,34% głosów i zdobyła 31 mandatów do Knesetu. Do Knesetu weszło 13 ugrupowań politycznych. Frekwencja wyborcza wyniosła 67,78%.

Barak ponownie liderem partii[ | edytuj kod]

Karta członkowska Partii Pracy

Wkrótce potem na przywódcę partyjnego został wybrany ponownie Ehud Barak (drugie miejsce zajął Ammi Ajjalon), który (pomimo wcześniejszych zapowiedzi) pozostawił partię w koalicji rządowej, a sam został ministrem obrony na miejsce Pereca.

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Setaw Szafir (hebr.: סתיו שפיר, ang.: Stav Shaffir, ur. 17 maja 1985 w Netanji) – izraelska polityk, od 2013 poseł do Knesetu.

21 września 2008 oskarżany o korupcję Ehud Olmert złożył oficjalną rezygnację ze stanowiska premiera na ręce prezydenta Szimona Peresa. Ten przekazał misję uformowania nowego rządu Cipi Liwni, która została liderem Kadimy. Zgodnie z ustawami zasadniczymi Izraela, w przypadku braku sukcesu po upływie 42 dni od uzyskania nominacji, rozpisywane są nowe wybory. 13 października Kadima i Partia Pracy doszły do porozumienia w sprawie nowej umowy koalicyjnej. Dla osiągnięcia większości parlamentarnej (minimum 61 mandatów) niezbędne stało się pozyskanie także Szas. Liwni ostatecznie nie udało się utworzyć nowej koalicji. Prezydent Peres rozpisał wybory do Knesetu na 10 lutego 2009 roku. Do czasu sformowania nowego rządu po wyborach w 2009 r., premierem pozostał Ehud Olmert.

Osiedla żydowskie (hebr. התנחלויות; arab. المستوطنات) są społecznościami mieszkalnymi utworzonymi przez izraelskich Żydów na zajętych terenach arabskich po wojnie sześciodniowej w 1967 roku. Większość osiedli powstała za zgodą rządu izraelskiego na Zachodnim Brzegu, w Strefie Gazy i na Wzgórzach Golan.Awigdor Lieberman, hebr. אביגדור ליברמן (ur. 5 czerwca 1958 w Kiszyniowie) – izraelski polityk i lider partii Jisra’el Betenu. Autor planu ponownego wytyczenia tzw. Zielonej Linii, granicy z Autonomią Palestyńską, w taki sposób, iż tzw. meshulash („trójkąt”) stanowiący region Wadi-Ara (który stał się terytorium Izraela na mocy porozumienia z Jordanią w 1949 roku), powróciłby pod arabskie panowanie. Lieberman wyjaśnia swój pomysł tym, że praktycznie wszyscy mieszkańcy tego terenu to Palestyńczycy, którzy powinni mieszkać w granicach przyszłego państwa palestyńskiego. Oba kraje, zarówno palestyński, jak i izraelski winny być zdaniem Liebermana jednolite narodowościowo.

Na początku grudnia odbyły się wewnątrzpartyjne prawybory, dzięki którym ustalono, jakie nazwiska znajdą się na liście partyjnej ugrupowania, jaką Partia Pracy wystawi podczas wyborów parlamentarnych w 2009 r. Po raz pierwszy jej członkowie mieli głosować przy użyciu nowoczesnych dotykowych ekranów ciekłokrystalicznych, ale awaria elektroniki doprowadziła do przełożenia wyborów. Ostatecznie odbyły się one 4 grudnia 2008 r. – na czołowych miejscach, poza liderem ugrupowania, znaleźli się m.in. Jicchak Herzog, Ofir Pines-Paz, Awiszaj Brawerman, Szelli Jachimowicz, Mattan Wilnaj i Binjamin Ben Eli’ezer. Amir Perec uzyskał 10. miejsce, co postawiło pod znakiem zapytania jego szanse na ponowny wybór w skład Knesetu. Sondaże przedwyborcze wskazywały, że Partia Pracy poniesie dotkliwą klęskę w wyborach w lutym 2009 r. Część z nich przewidywała, że ugrupowanie uzyska jedynie 8-10 mandatów parlamentarnych, a jedno z badań wskazywało nawet na liczbę tylko 6 miejsc w Knesecie. Wielu obserwatorów izraelskiej sceny politycznej podkreśla, że Partia Pracy pod przywództwem Baraka pogrążona była w głębokim kryzysie, a jej popularność wciąż słabła. Sytuacja zmieniła się nieco po rozpoczęciu się pod koniec 2008 r. konfliktu Izraela z Hamasem w Strefie Gazy. Partia Baraka, będącego jednocześnie ministrem obrony, zyskała w sondażach.

Porozumienia z Oslo – wzajemne uznanie Izraela i Organizacji Wyzwolenia Palestyny zawarte w 1993 w Oslo, a podpisane 13 września 1993 r. w Waszyngtonie, fundament procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie i podstawa prawna istnienia Autonomii Palestyńskiej.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

W wyniku wyborów na początku 2009 roku, Partia Pracy uzyskała 13 mandatów parlamentarnych (4. wynik wyborczy). Zwycięstwo odniosła Kadima, ale misję tworzenia rządu powierzono liderowi Likudu, Binjaminowi Netanjahu. Zaoferował on Barakowi stanowisko wicepremiera i ponowne objęcie teki ministra obrony w nowym gabinecie. 24 marca oferta ta została zaakceptowana. 31 marca 2009 r. rząd Netanjahu został zaprzysiężony – przedstawiciele Partii Pracy objęli w nim kierownictwo pięciu resortów: obrony (Barak), rolnictwa i rozwoju wsi (Szalom Simchon), przemysłu, handlu i pracy Binjamin Ben Eli’ezer, mniejszości (Awiszaj Brawerman) i opieki społecznej (Jicchak Herzog).

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Erel Margalit (hebr.: אראל מרגלית, ur. 1961 w Na’an) – izraelski przedsiębiorca, filozof i polityk, w latach 2013–2017 poseł do Knesetu.

Rozłam w 2011 i wybory 2013[ | edytuj kod]

Plakat wyborczy Partii Pracy przed wyborami w 2013

Po dwóch latach uczestnictwa w rządzie Netanjahu, w Partii Pracy narastało rozczarowanie jego poczynaniami, zwłaszcza odnośnie do braku postępów w procesie pokojowym. Zdania tego nie podzielał Ehud Barak, który 17 stycznia 2011 odszedł z Partii Pracy i, wraz z czterema innymi członkami Knesetu, założył nową „centrową, syjonistyczną i demokratyczną” partię. Została ona nazwana Niepodległość (Ha-Atzma’ut). Ugrupowanie pozostało w koalicji rządowej. W wyniku tego rozłamu, rezygnację złożyli wszyscy ministrowie z ramienia Partii Pracy w rządzie Netanjahu.

Trzydziesty trzeci rząd Izraela − rząd Izraela, którego premierem został Binjamin Netanjahu z Likudu, sformowany 18 marca 2013 i urzędujący do 14 maja 2015.Jigal (Yigal) Amir, hebr. יגאל עמיר (ur. 23 maja 1970 w Herzliya) – żydowski ultraprawicowiec, który w listopadzie 1995 roku zabił premiera Izraela Icchaka Rabina tuż po zakończeniu wielkiej manifestacji w Tel Awiwie, która miała na celu poparcie rządowej polityki prowadzącej negocjacje z OWP. Za zabójstwo został skazany na karę dożywocia.

Dwa dni po rozłamie, grupa prominentnych izraelskich biznesmenów, jak również osób ze świata kultury i nauki (m.in. Erel Margalit, założyciel Jerusalem Venture Partners) powołało do życia ruch „Teraz Praca”, mający na celu wskrzeszenie Partii Pracy w dawnym kształcie i znaczeniu. Ich zdaniem, ugrupowanie powinno wyłonić nowe, dynamiczne przywództwo, dzięki czemu mogłoby wrócić do walki o wartości socjalne.

Mapai (hebr. מפא"י‎, akronim od Mifleget Poalei Eretz Yisrael, מפלגת פועלי ארץ ישראל‎, Partia Pracy Ziemi Izraela) była lewicową partią polityczną w Izraelu. Ugrupowanie to było dominującą siłą polityczną na izraelskiej scenie politycznej do czasu wejścia w skład Koalicji Pracy w połowie lat 60. XX wieku. Mapai jest głównym prekursorem dzisiejszej centrolewicowej Partii Pracy.Dwudziesty drugi Kneset wyłoniony został w przyśpieszonych wyborach parlamentarnych, które odbyły się 17 września 2019.

22 września 2011 nowym szefem Partii Pracy została Szelli Jachimowicz, która pokonała w wewnątrzpartyjnych wyborach Amira Pereca, uzyskując 54 proc. głosów. Tym samym została drugą kobietą na czele tego ugrupowania od czasu Goldy Meir. Gdy w maju 2012 powstał kolejny rząd Netanjahu, w skład którego weszła również Kadima, Partia Pracy została największym ugrupowaniem opozycyjnym. Jachimowicz została liderem opozycji. Sprawowała tę funkcję przez 70 dni, do czasu aż Kadima opuściła rząd, stając się ponownie największą partią w opozycji.

Kryzys izraelsko-libański – konflikt między państwem Izrael a arabską szyicką organizacją Hezbollah, mającą swoje bazy w południowym Libanie, toczony od 12 lipca do 14 sierpnia 2006 r. Ten trwający 33 dni konflikt znany jest w Libanie jako wojna lipcowa (arab. حرب تموز, Ḥarb Tammūz), a w Izraelu nazywany jest II wojną libańską (hebr. מלחמת לבנון השנייה, Milhemet Levanon HaShniya). Wojna rozpoczęła się 12 lipca 2006 i trwała do wejścia w życie zawieszenia broni wprowadzonego dzięki działaniom Organizacji Narodów Zjednoczonych rankiem 14 sierpnia 2006, choć oficjalnie wojna zakończyła się 8 września 2006, kiedy to Izrael zniósł blokadę morską wybrzeża Libanu.Ofir Pines-Paz (hebr. אופיר פינס - פז, ur. 11 lipca 1961 w Riszon le-Cijjon) - izraelski polityk, członek Knesetu z listy Partii Pracy, minister spraw wewnętrznych w rządzie Ariela Szarona oraz minister nauki, kultury i sportu w rządzie Ehuda Olmerta (do listopada 2006).

Przywódczyni Partii Pracy podkreślała znaczenie kwestii socjalnych, mniejszy nacisk kładąc na kwestie związane z bezpieczeństwem państwa. Tematy te znalazły się w centrum zainteresowania opinii publicznej w Izraelu podczas społecznych protestów w 2011 r., zwiększając popularność ugrupowania. Przed wyborami parlamentarnymi w 2013 wiele sondaży wskazywało, że Partia Pracy może uzyskać nawet 20 miejsc w Knesecie (co dawałoby jej pozycję drugiego ugrupowania w parlamencie). Korzystne dla niej były również deklaracje ze stycznia 2012 No’ama Szalita (ojca Gilada Szalita) oraz byłego szefa Jednostki Śledczej ds. Przestępczości Międzynarodowej Moszego Mizrachiego o wstąpieniu do tej partii. Tendencja ta odwróciła się jednak nieco później, wraz z deklaracją Ja’ira Lapida o zaangażowaniu się w politykę.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Partia Tory lub Zjednoczony Judaizm Tory (hebr: יהדות התורה המאוחדת, Yahadut HaTorah) – izraelskie ugrupowanie polityczne będące sojuszem dwóch ortodoksyjnych partii religijnych wchodzących w skład Knesetu: Degel HaTorah (Sztandar Tory) i Agudat Israel. Po raz pierwszy porozumienie to powstało w 1992, ale po wejściu do rządu w 2004 (premier Ariel Szaron), rozpadło się ponownie na dwie partie.

W wyniku wyborów 22 stycznia 2013, Partia Pracy uzyskała 15 miejsc w Knesecie. Stała się trzecią siłą w parlamencie (za Likudem i Jesz Atid), zwiększając swój stan posiadania o 7 parlamentarzystów. Jachimowicz próbowała zablokować stworzenie rządu przez lidera zwycięskiego bloku, Netanjahu, rozpoczynając rozmowy na temat stworzenia centrolewicowej koalicji, bez Likudu i Jisra’el Betenu. Lider Jesz Atid, jednak lider drugiej partii w Knesecie, Ja’ir Lapid oświadczył, że nie wejdzie do rządu stworzonego tylko po to, aby uniemożliwić Netanjahu sprawowanie władzy. Partia Pracy pozostała więc w opozycji.

My Wszyscy, Kullanu, Kulanu (hebr. כולנו) – izraelska partia polityczna o charakterze centrowym założona przez Mosze Kachlona. Założona przed przedterminowymi wyborami parlamentarnymi w 2015 roku, zdobyła w nich 10 mandatów stając się piątą siłą w Knesecie.Nachman (Nahman) Syrkin (ur. 11 lutego 1868 w Mohylewiu, zm. 6 września 1924 w Nowym Jorku) - rosyjski pisarz pochodzenia żydowskiego, teoretyk polityczny, jeden z założycieli syjonizmu socjalistycznego. Jako pisarz pisał w języku hebrajskim, jidysz, rosyjskim, niemieckim i angielskim.

22 listopada 2013 Jachimowicz została pokonana w przedterminowych wyborach wewnątrzpartyjnych przez Jicchaka Herzoga. Zwyciężył on stosunkiem głosów 58,5 do 41,5 procent.

Wybory w 2015[ | edytuj kod]

Pod koniec 2014 w rządzie Binjamina Netanjahu zaczęły narastać napięcia między partnerami tworzącymi koalicję w sprawach takich jak budżet na 2015 rok, wysokie koszty życia, polityka wobec Palestyńczyków, a zwłaszcza zaproponowanej przez premiera kontrowersyjnej ustawy, która określiłaby Izrael jako „państwo narodowe” narodu żydowskiego. 2 grudnia 2014 premier Netanjahu zdymisjonował dwoje ministrów, liderów koalicyjnych centrowo-liberalnych ugrupowań: Ja’ira Lapida (partia Jest Przyszłość) oraz Cippi Liwni (partia Ruch), zarzucając im „spiskowanie”, „podważanie jego pozycji” i „nieustające ataki z wnętrza rządu”. Efektem kryzysu rządowego był wniosek o skrócenie kadencji Knesetu, która normalnie trwałaby do 2017.

Binjamin (Fu’ad) Ben Eli’ezer (hebr. בנימין (פואד) בן אליעזר, ur. 12 lutego 1936) − izraelski były wojskowy (generał brygady), a obecnie polityk. Pierwszy Żyd pochodzący z Iraku, który przewodził Partii Pracy.Prawica – zwyczajowe określenie sił politycznych, które charakteryzuje szacunek dla tradycji, autorytetów, religii, istniejącej hierarchii społecznej oraz wstrzemięźliwość przy dokonywaniu zmian w systemie społeczno-gospodarczym i politycznym. Poglądy prawicowe są przeciwstawiane lewicowym.

10 grudnia 2014, lider Partii Pracy oraz Cippi Liwni ogłosili wspólnie powstanie sojuszu wyborczego przed wyborami. Nowy podmiot uzyskał nazwę Unia Syjonistyczna.

W wyniku wyborów parlamentarnych w Izraelu, przeprowadzonych 17 marca 2015, Unia Syjonistyczna wprowadziła do Knesetu łącznie 24 deputowanych (w tym 19 członków parlamentu będących członkami Partii Pracy), zajmując drugie miejsce. Zwycięstwo odniósł Netanjahu (Likud zagwarantował sobie 30 miejsc w parlamencie).

Pojęcie autonomia pochodzi od (staro)greckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía = możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność, (całkowita lub częściowa).Gilad Szalit (hebr. גלעד שליט , fr. Guilad Schalit; ur. 28 sierpnia 1986 w Naharijji w Izraelu) – żołnierz armii izraelskiej (CaHaL). Wychował się w Mitzpe Hila w Zachodniej Galilei, posiada podwójne izraelskie i francuskie obywatelstwo. Jest pierwszym izraelskim żołnierzem porwanym przez Palestyńczyków od czasu porwania w 1994 roku Nachsona Wachsmana.

W wyborach na szefa partii w lipcu 2017 Awi Gabbaj zwyciężył z Amirem Prerecem. Gabbaj był debiutantem w partii, w której szeregach znalazł się ledwie pół roku wcześniej po opuszczeniu My Wszyscy, z ramienia którego w latach 2015–2016 piastował funkcję ministerialną w IV rządzie Netanjahu.

Wybory w 2019[ | edytuj kod]

W wyborach parlamentarnych w kwietniu 2019 roku laburzyści wystartowali osobno z Awim Gabbajem jako liderem listy. Ugrupowanie osiągnęło najgorszy wynik w historii – zajęło 6 miejsce zdobywając 191 323 głosów (4,44%). Przełożyło się to na zaledwie 6 mandatów w Knesecie XXI kadencji.

Partia Pracy (ang. Labour Party, LP), potocznie laburzyści – brytyjska socjaldemokratyczna partia polityczna powstała w lutym 1900 r. ze zjednoczenia Niezależnej Partii Pracy, Towarzystwa Fabiańskiego i Federacji Socjaldemokratycznej; do 1906 roku pod nazwą Komitet Przedstawicielstwa Robotniczego (Labour Representation Comitee).WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Gabbaj ogłosił rezygnację ze stanowiska przewodniczącego. W wyborach na nowego lidera laburzystów wystartowało troje polityków: Setaw Szafir, Amir Perec i Icik Szmuli. 2 lipca ogłoszono, że nowym przewodniczącym został Perec, który uzyskał 47% głosów, druga była Szafir (26,9%), zaś trzeci Szmuli (26,3%).

W przyśpieszonych wyborach we wrześniu Partia Pracy wystawiło wspólną listę z Geszerem Orli Lewi-Abekasis. Ugrupowanie zajęło 8 miejsce, zdobywając 212 782 głosów (4,80%) i wprowadzając do dwudziestego drugiego Knesetu 6 posłów, z których pięć objęli przedstawiciele Partii Pracy, a szósty Lewi-Abekasis.

Ordynacja wyborcza (lub system wyborczy) – zbiór przepisów wchodzących w skład tzw. prawa wyborczego regulujących sposób przeprowadzenia wyborów, a w szczególności zasady wyłaniania ich zwycięzców i podziału mandatów.Unia Narodowa (hebr. האיחוד הלאומי, Ha-Ichud Ha-Leumi) – izraelskie skrajnie prawicowe ugrupowanie polityczne powstałe z połączenia trzech partii: Moledet (Ojczyzna), Tekuma (Odrodzenie) i Herut – Ruch Narodowy. Od 2003 roku występowała na wspólnych listach z partią Tekuma. W 2005 roku wspólną listę z Unią tworzył Nasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu) pod przywództwem Awigdora Liebermana. W latach 2013–2019 tworzyła koalicje wyborcze z Żydowskim Domem.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Merec (מרצ, w języku hebrajskim "wigor", "życiowość", "energia") – świecka, socjaldemokratyczna, partia polityczna w Izraelu. Powstała w 1992 roku w wyniku połączenia trzech partii: Ratz (רצ, Ruch dla Praw Obywatelskich i Pokoju), Mapam (מפ"ם, Partia Izraelskich Robotników) i Szinui (שינוי, "Zmiana").
Niezależni Liberałowie (hebr.) ליברלים עצמאיים, Liberalim Acma’ijjim – izraelska partia polityczna o charakterze liberalnym działająca od lat sześćdziesiątych do osiemdziesiątych XX wieku. W latach 1966–1977 ugrupowanie wchodziło w skład koalicji rządzącej tworzonej przez Koalicję Pracy i jej mniejszych partnerów politycznych.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
The Times of Israel – gazeta internetowa założona w 2012 roku przez izraelskiego dziennikarza Davida Horovitza i jego partnera, amerykańskiego inwestora Setha Klarmana. Poświęcona jest tematyce rozwoju społeczności żydowskich w Izraelu i w diasporze.
Jewish Virtual Library – angielskojęzyczna encyklopedia internetowa wydawana przez American–Israeli Cooperative Enterprise (AICE). Uważana za najbardziej rozbudowaną dostępną on-line encyklopedię skupiającą się na tematach związanych z Żydami i Izraelem. Zawiera ponad 18 000 haseł i ponad 6000 zdjęć dotyczących judaizmu, historii Żydów, syjonizmu, antysemityzmu, Holocaustu, stosunków amerykańsko-izraelskich oraz biografii Żydów i Izraelczyków. Jej założycielem był dyrektor AICE Mitchell Bard.
Wybory parlamentarne w Izraelu odbyły się we wtorek, 10 lutego 2009. Kandydaci ubiegali się o tradycyjne 120 miejsc w Knesecie. Były to wybory przedterminowe.
Orli Lewi-Abekasis (hebr.:אורלי לוי-אבקסיס, ang.: Orly Levi-Abekasis lub Orly Levy, ur. 11 listopada 1973 w Bet Sze’an) – izraelska dziennikarka, modelka i polityk, od 2009 poseł do Knesetu z listy Nasz Dom Izrael (Jisra’el Betenu).

Reklama