• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Izabela Czartoryska



    Podstrony: [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] 8 [9] [10]
    Przeczytaj także...
    Piotr III Fiodorowicz, Пётр III Федорович (ur. 21 lutego 1728 w Kilonii, zm. 17 lipca 1762 w Ropszy k. Sankt Petersburga) – cesarz Rosji od 5 stycznia do 9 lipca 1762, książę Holsztynu, syn Anny, siostry Elżbiety.Wołczyn (białor. Воўчын) – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie kamienieckim Białorusi; do 1945 w Polsce, w województwie poleskim, w powiecie brzeskim, siedziba gminy Wołczyn.
    Twórczość Izabeli Czartoryskiej[ | edytuj kod]

    Działalnością literacką Izabela Czartoryska parała się przez całe życie. Pisała wspomnienia, wiersze, książki umoralniające. Jej twórczość, podobnie jak przebudowa pałacu i parku puławskiego, była utrzymana przede wszystkim w duchu sentymentalizmu, Izabela nie akceptowała klasycyzmu. Izabela Czartoryska jest również autorką katalogów swoich zbiorów muzealnych i książki poświęconej zakładaniu ogrodów. Większość tej twórczości za jej życia pozostawała w rękopisie, do dzisiaj również nie wydano wszystkich jej utworów.

    Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.Pomorze Przednie d. Przedpomorze (niem. Vorpommern, pom. Przédnô Pòmòrskô) – kraina historyczna; leżąca w Niemczech zachodnia część Pomorza wraz ze Szczecinem; wchodzi w skład kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern). Po polsku dawniej zwane też "Pomorze Zaodrzańskie". Rozciąga się od Odry do Rostocku. Linia brzegowa jest zróżnicowana i bogata w wyspy m.in Rugię i Uznam.
    Rękopis Mon portrait, il y a dix ans Izabeli Czartoryskiej

    Opublikowane dzieła Izabeli Czartoryskiej:

  • Myśli różne o sposobie zakładania ogrodów (1805)
  • Książka do pacierzy dla dzieci wiejskich podczas Mszy Świętej dla szkółki puławskiej napisana (1815)
  • Pielgrzym w Dobromilu czyli nauki wiejskie z dodatkiem powieści i 40 obrazkami (1819)
  • Pielgrzym w Dobromilu, część druga, czyli dalszy ciąg nauk wiejskich z dziesięcią obrazkami i muzyką (1821)
  • Dyliżansem przez Śląsk: Dziennik podróży do Cieplic w roku 1816 (wyd. 1968)
  • Katalog Sybilli (1827)
  • Poczet pamiątek zachowanych w Domu Gotyckim w Puławach (1828)
  • Korepondencya księżny Izabelli Czartoryskiéj z poetą Delille'm (wyd. 1887)
  • Listy z hr. Flemingów księżny Izabelli Czartoryskiej do starszego syna swego księcia Adama (wyd. 1887)
  • Correspondance inédite d'Isabelle Czartoryska avec J.C. Lavater (wyd. 1970)
  • Wybór dzieł nieopublikowanych:

    Dragoni – żołnierze formacji wojskowej zwanej dragonią, „wynalezionej” przez Henryka IV, króla Francji w końcu XVI wieku. Walczyli pieszo (rodzaj piechoty), a poruszali się wierzchem (konno). Używali zarówno broni palnej, jak i białej. Od XVIII w. regimenty dragonii coraz częściej walczyły również konno. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów byli żołnierzami autoramentu cudzoziemskiego.Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
  • Mon portrait, il y a dix ans (pamiętniki)
  • Mémoires et écrit divers (pamiętniki)
  • Tour through England
  • Katalog pamiątek złożonych w Domu Gotyckim w Puławach
  • Aventure bizarre mais vrai arrivée à Puławy (powiastka fantastyczno-sentymentalna)
  • Wiersze: Wierzba i płacząca brzoza, Do wojska polskiego, Przypatrzmy się przyrodzie i inne
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Imię Izabela jest hiszpańską wersją imienia Elżbieta. Chociaż prawdziwe imię księżnej brzmiało Elżbieta, z reguły posługiwała się ona jego hiszpańską formą i pod imieniem Izabela przeszła do historii.
    2. Cytat za: Gabriela Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, Czytelnik, Warszawa, 1978, s. 10.
    3. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 9–11.
    4. Danuta Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, Książka i Wiedza, Warszawa, 1967, ss. 24-32, 62-66.
    5. Izabela Lubomirska, siostra Adama Kazimierza Czartoryskiego i po ślubie szwagierka Izabeli.
    6. Adam Jerzy Czartoryski, Pamiętniki i memoriały polityczne 1776-1809, Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa, 1986, s. 78-79.
    7. Zdzisław Żygulski jun. Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków, 1998, s. 19.
    8. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 11–16.
    9. Marian K. Dziewanowski, Książę wielkich nadziei: Biografia księcia Adama Czartoryskiego, atla 2, Wrocław, 1998, ss. 20-24.
    10. Giacomo Casanova: „Pamiętniki”. [dostęp 2014-11-04].
    11. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 22.
    12. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 22–23.
    13. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 11–24.
    14. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 23, oraz D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 65–66.
    15. W opinii Pauszer-Klonowskiej o ojcostwie Stanisława Augusta świadczy fakt, że jej mąż w tym czasie od roku przebywał poza krajem. Por. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 25–32.
    16. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 25–32.
    17. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 32–36.
    18. Marian K. Dziewanowski, Książę wielkich nadziei, s. 29.
    19. XVIII-wieczna plotka głosiła, że po narodzeniu Adama Jerzego mąż Izabeli odesłał dziecko Repninowi w koszyku przybranym różami. Biografowie Izabeli i Adama Jerzego odrzucają jednak tę opowieść jako nieprawdziwą. Por. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 35, M. Dziewanowski, Książę wielkich nadziei, s. 29.
    20. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 35–48.
    21. Duc de Lauzun, Pamiętniki, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1976, s. 77.
    22. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 41–43. Według Pauszer-Klonowskiej Lauzun planował nawet rozwieść się ze swoją żoną Amelią i poślubić Izabelę, informacji takiej jednak nie ma w pamiętnikach diuka.
    23. De Lauzun opisał tę sytuację w swoich pamiętnikach, wspominając, że poród Izabeli był bolesny i trwał niemal 36 godzin. Por. Duc de Lauzun, Pamiętniki, s. 108.
    24. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 38–48.
    25. Duc de Lauzun, Pamiętniki, ss. 77–118, ze szczegółowym opisem związku łączącego diuka de Lauzun z Izabelą Czartoryską.
    26. A.J. Czartoryski, Pamiętniki…, ss. 81–82.
    27. Swoje wrażenia z pobytu w Rzeczypospolitej Bernoulli zawarł w pracy Podróż po Polsce. W języku polskim opublikowano ją w antologii Polska Stanisławowska w oczach cudzoziemców, oprac. Wacław Zawadzki, t. 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1963, ss. 327–476. W tejże antologii znajduje się też relacja z podróży po Polsce i spotkania z Czartoryskimi Anglika Williama Coxe'a.
    28. Cytat za: D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, s. 85.
    29. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 52.
    30. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 49–58.
    31. Alina Aleksandrowicz, Stanisław Tworek: Puławy w latach 1783-1795. Geneza intelektualnego kręgu Puław. Czartoryscy i ich rezydencje. Lublin Pamięć Miejsca. [dostęp 9 stycznia 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (19 marca 2015)].
    32. A.J. Czartoryski, Pamiętniki…, ss. 82–83.
    33. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 59–66.
    34. Mieczysław Kseniak, Rezydencja książąt Czartoryskich w Puławach, idea Media, Lublin, 1998, ss. 15–16.
    35. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 94–107.
    36. Alina Aleksandrowicz, Stanisław Tworek: Puławski program polityczny i literacki. Literacki i artystyczny mecenat Czartoryskich. Lublin Pamięć Miejsca. [dostęp 9 stycznia 2011]. [zarchiwizowane z tego adresu (19 marca 2015)].
    37. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 73–78.
    38. Alina Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności: Puławy Czartoryskich na przełomie XVIII i XIX wieku: Literatura i obyczaj, Towarzystwo Przyjaciół Puław, Puławy, 2011, ss. 71–72.
    39. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 78–86.
    40. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 71–74.
    41. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 73–74.
    42. A.J. Czartoryski, Pamiętniki…, s. 712.
    43. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 94–87.
    44. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 21–22.
    45. Matka Spartanka. Google Książki. [dostęp 11 stycznia 2011].
    46. A. Aleksandrowicz kwestionuje tę datę, wskazując na list księżnej opisujący przedstawienie już w czasie przeszłym datowany na 14 czerwca 1786. Patrz A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, s. 19.
    47. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 94–107.
    48. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 11–32.
    49. Franciszek Dionizy Kniaźnin, Matka Spartanka. Opera w III aktach, [w:] Poezje zebrane, t. 2, Warszawa, 1787, s. 47.
    50. Za autorstwem Trembeckiego opowiada się Roman Kaleta, poR.R. Kaleta „Spartanka” nieznany poemat Stanisława Trembeckiego. Przyczynek do sporu politycznego oligarchów z królem Stanisławem Augustem, [w:] Oświeceni i sentymentalni, cz. II. s. 476. Tezę tę podaje w wątpliwość Alina Aleksandrowicz, por. A. Aleksandrowicz Różne drogi do wolności, ss. 34–36.
    51. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 109–110.
    52. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 17–18.
    53. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 41–68.
    54. Wspomnienia puławskie: Wydawnictwo Stowarzyszenia Wychowańców byłego Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Puławach, pod red. T. Chwaliboga, Warszawa, 1933, s. 8.
    55. Walerian Kalinka, Sejm Czteroletni, t. 1, cz. I, Kraków, 1895, s. 148, 284.
    56. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, s. 52.
    57. Jerzy Michalski, Opozycja magnacka i jej cele w początkach Sejmu Czteroletniego, [w:] Sejm Czteroletni i jego tradycja, pod red. J. Koweckiego, Warszawa, 1991, s. 56.
    58. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 43–44.
    59. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 113–131.
    60. Por. szczegółowy opis podróży Czartoryskich po Anglii w: Zofia Gołębiowska, W kręgu Czartoryskich: Wpływy angielskie w Puławach na przełomie XVIII i XIX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, 2000, ss. 53–69.
    61. Jest to fragment ody Horacego.
    62. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 74–76.
    63. A. Aleksandrowicz, Różne drogi wolności, ss. 77–88.
    64. Podobne obozy w 1791 zorganizowano również w dwóch innych miejscach Rzeczypospolitej – pod Bracławiem dla Dywizji Bracławsko-Kijowskiej i pod Mińskiem dla wojska litewskiego.
    65. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 135–144.
    66. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 143–145.
    67. Listy Księżnej Generałowej Izabeli Czartoryskiej i Księcia Generała do Konstancji z Narbuttów Dembowskiej od 1787 do 1815. Kopie Kickiej, s. 49 (Biblioteka Czartoryskich, Ew/XVII/1094).
    68. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 112–115.
    69. W. Dzwonkowski, Kościuszko w Galicji jesienią 1792 r., „Tygodnik Ilustrowany” 1917, nr 43, ss. 526–527.
    70. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 165.
    71. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 159–169.
    72. M. Kseniak, Rezydencja książąt Czartoryskich…, s. 16.
    73. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 145–149.
    74. Cytat za: G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 190–191.
    75. Cytat za: D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, s. 150.
    76. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 166–183.
    77. Izabela Czartoryska, Mémoires et petits diverses, s. 91 (Biblioteka Czartoryskich, Ew XVII/986.
    78. O wpływie Delille’a na kształt puławskiego parku pisze Alina Aleksandrowicz, Izabela Czartoryska: Polskość i europejskość, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin, 1998, ss. 29–79.
    79. Izabela Czartoryska, Myśli różne o sposobie zakładania ogrodów, Wrocław, 1805, karta tytułowa. Jest to fragment listu Pope’a do Lorda Burlingtona.
    80. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 190–210.
    81. M. Kseniak, Rezydencja książąt Czartoryskich…, ss. 17–19.
    82. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 167–173.
    83. I. Czartoryska, Mémoires et petits diverses, s. 65–67 (Biblioteka Czartoryskich, Ew XVII/986.
    84. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 124–125.
    85. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 20–23.
    86. W epoce Księstwa Warszawskiego, po 1809, na fali uniesienia patriotycznego po, jak się wydawało, ostatecznym odzyskaniu niepodległości, krótko używano też nazwy „kościół Sybilli”. Wszystkie te nazwy podkreślają sakralny charakter muzeum Czartoryskiej.
    87. O myśli sybillińskiej obszernie pisze A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 124–137.
    88. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 24–46.
    89. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, s. 32.
    90. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 218–219.
    91. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, s. 41.
    92. Odkryto to w 2010, być może czaszka należała do żony poety. Por. PG / PAP: Sensacyjne odkrycie w Krakowie, to nie jest czaszka Jana Kochanowskiego (pol.). Onet.pl, 2010-11-03 00:44. s. 1. [dostęp 2010-11-03].
    93. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 255–261.
    94. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 153–158.
    95. M. Dziewanowski, Książę wielkich nadziei, ss. 37-64.
    96. A.J. Czartoryski, Pamiętniki… W swoich pamiętnikach Czartoryski na kilkuset stronach bardzo szczegółowo i interesująco opisuje okres swojego pobytu w Rosji.
    97. A.J. Czartoryski, Pamiętniki…, s. 25.
    98. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 261–277.
    99. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 192–198.
    100. A.J. Czartoryski, Pamiętniki…, ss. 24–26.
    101. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 278–290.
    102. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, 145–164.
    103. Wspomnienia jenerała J. Sierawskiego, pisane 3 września 1835 r. w Paryżu, „Kronika Emigracji Polskiej”, t. III, Paryż 1835, s. 279.
    104. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 155–156.
    105. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, s. 51.
    106. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 46–70.
    107. Cytat z Pocztu pamiątek zachowanych w Domu Gotyckim w Puławach I. Czartoryskiej. Chodzi o cara Wasyla IV Szujskiego, który, wydany przez bojarów hetmanowi Stanisławowi Żółkiewskiemu po zajęciu przez niego Moskwy, zmarł jako więzień w Gostyninie.
    108. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 72–73.
    109. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 73–77.
    110. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 77–78.
    111. La Belle Ferronière jest również tytułem innego obrazu przypisywanego Leonardowi da Vinci, przedstawiającego kobietę noszącą podobną obręcz. Od tytułu obrazu wywodzi się francuskie słowo „ferronière” oznaczające właśnie tę ozdobę głowy.
    112. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, s. 78.
    113. Z. Żygulski jun., Puławy, [w:] Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 52–53.
    114. A. Aleksandrowicz, Różne drogi do wolności, ss. 165–190.
    115. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 301–330.
    116. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 91–92.
    117. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 331–337.
    118. Pielgrzym w Dobromilu: czyli nauki wieyskie. Z dodatkiem powieści i 41 obrazkami. Google Książki. [dostęp 9 stycznia 2011].
    119. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 337–354.
    120. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 367–374.
    121. D. Wójcik-Góralska, Władztwo księżnej Izabeli, ss. 208–212.
    122. Waldemar Bednarski, Puławskie w okresie powstania listopadowego 1830/21, [w:] Szkice z historii powstania listopadowego na Lubelszczyźnie, „Studia Puławskie”, 1974.
    123. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 377–399.
    124. Tomasz Kajetan Węgierski, Portrety pięciu Elżbiet bezstronnym pędzlem malowane i w dzień ich imienin ofiarowane od przyjaznego osobom ich sługi J. O. B. K. K. H. W. K. Wiersz datowany 19 listopada 1776.
    125. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 22.
    126. Na osobę Branickiego jako ojca Zofii wskazuje diuk de Lauzun w swoich pamiętnikach, pisząc, że po zakończeniu związku z Izabelą jego miejsce zajął właśnie Branicki. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 210–224.
    127. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 39–40.
    128. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, ss. 244–255. O tym, że Cecylia Beydale należała do rodziny Czartoryskich, świadczy również fakt, że została pochowana w rodzinnym grobowcu w Sieniawie, jako jedyna nienosząca nazwiska Czartoryskich.
    129. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 72.
    130. G. Pauszer-Klonowska, Pani na Puławach, s. 391.
    131. Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 95–147.
    132. Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory, ss. 149–196.
    133. O Fundacji. Muzeum Czartoryskich w Krakowie. [dostęp 2016-04-07].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Gabriela Pauszer-Klonowska: Pani na Puławach. Warszawa: Czytelnik, 1978.
  • Danuta Wójcik-Góralska: Władztwo księżnej Izabeli. Warszawa: Książka i Wiedza, 1967.
  • Alina Aleksandrowicz [et al.]: Z przeszłości kulturalnej Lubelszczyzny. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1978.
  • Mieczysław Kseniak: Rezydencja książąt Czartoryskich w Puławach. Lublin: idea Media, 1998. ISBN 83-90734-2-5. LCCN 98223354. OCLC 751340161. (pol.)
  • Muzeum Czartoryskich: Historia i zbiory. Kraków: Muzeum Narodowe w Krakowie, 1998. ISBN 83-87312-11-8.
  • Alina Aleksandrowicz: Izabela Czartoryska: Polskość i europejskość. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1998. ISBN 83-227-1092-5.
  • Alina Aleksandrowicz: Różne drogi do wolności: Puławy Czartoryskich na przełomie XVIII i XIX wieku: Literatura i obyczaj. Puławy: Towarzystwo Przyjaciół Puław, 2011. ISBN 978-83-61472-07-0.
  • Zofia Gołębiowska: W kręgu Czartoryskich: Wpływy angielskie w Puławach na przełomie XVIII i XIX wieku. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2000. ISBN 83-227-1621-4.
  • Marian Kamil Dziewanowski: Książę wielkich nadziei: Biografia księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. Wrocław: atla 2, 1998. ISBN 83-86882-95-6.
  • Ludwik Zygmunt Dębicki: Puławy (1762–1830): Monografia z życia towarzyskiego, politycznego i literackiego na podstawie archiwum książąt Czartoryskich w Krakowie, t. 1–4. Lwów: Gubrynowicz i Szmidt, 1887–1888.
  • Wacław Zawadzki (oprac.): Polska Stanisławowska w oczach cudzoziemców, t. 1–2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1963.
  • Duc de Lauzun: Pamiętniki. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1976.
  • Julian Ursyn Niemcewicz: Pamiętniki czasów moich, t. 1–2. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1957.
  • Adam Jerzy Czartoryski: Pamiętniki i memoriały polityczne. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Pax”, 1986. ISBN 83-211-0669-2.
  • Katrin Schulze: »Verschiedene Gedanken über die Art und Weise, Gärten anzulegen«. Die polnische Fürstin Izabela Czartoryska und ihr Gartenbuch aus dem Jahr 1805. In: Die Gartenkunst (ISSN 0935-0519) 17 (2/2005), S. 338–362.
  • Gotfryd Ernest Groddeck spolszczona forma nazwiska: Grodek, (ur. 17 listopada 1762 w Gdańsku, zm. 11 kwietnia 1825 w Kijowcu w guberni mińskiej w posiadłości Łaskich) – filolog klasyczny, krytyk literacki, tłumacz, numizmatyk, profesor Uniwersytetu Wileńskiego.Adam Jerzy Czartoryski książę herbu własnego, pseud.: Toulouzan, (ur. 14 stycznia 1770 w Warszawie, zm. 15 lipca 1861 w Montfermeil) – polski mąż stanu, minister spraw zagranicznych Imperium Rosyjskiego w latach (1804-1806), wiceprezes Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego w 1815 roku, senator-wojewoda Królestwa Polskiego (1815), prezes Rządu Narodowego Królestwa Polskiego (1831), prezes Senatu, pisarz, poeta, mecenas sztuki i kultury, odznaczony Orderem Orła Białego (w 1815), wielki skarbnik Katolickiego Wielkiego Przeoratu w Rosji kawalerów maltańskich w 1798 roku.


    Podstrony: [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] 8 [9] [10]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Jan Amor Tarnowski herbu Leliwa, łacińska forma nazwiska Joannes Tarnovius, (ur. 1488 w Wiewiórce, zm. 16 maja 1561 tamże) – pamiętnikarz, teoretyk wojskowości, mówca, kasztelan krakowski od 1536, wojewoda krakowski od 1535, wojewoda ruski od 1527, kasztelan wojnicki od 1522, starosta sandomierski, lubaczowski, stryjski, chmielnicki, w latach 1527-1533, 1539-1546, 1547-1551, 1554-1555 i 1557-1559 dzierżył buławę hetmana wielkiego koronnego.
    Iluminacja – średniowieczne zdobnictwo książkowe, pierwotnie w postaci ozdobnych linii i inicjałów oraz coraz bardziej skomplikowanych wzorów. Wraz z rozwojem iluminatorstwa pojawiają się złocenia, które mogły przejawiać się nawet w formie złotych liter (codex aureus) pisanych na barwionym purpurą pergaminie. Iluminacja, zwłaszcza w sztuce dojrzałego średniowiecza mogła przyjąć formę dekoracyjnych rysunków wykonywanych technikami malarskimi lub też mogła wykorzystywać malowane (często ilustracyjne) miniatury figuralne, umieszczane na kartach manuskryptów, a później także pierwszych druków. Iluminacje zasadniczo dotyczyły dwóch obszarów na karcie: rozbudowanych kompozycji inicjałowych, oraz wypełnienia marginesów (bordiur). Tworzono jednak również bogate, rozbudowane kompozycje tekstowo-graficzne, na których tekst i obraz funkcjonowały, co rzadkie dla sztuki średniowiecznej, wspólnie - zajmując całość karty, czego przykładem może być słynny ewangeliarz z Kells.
    Pisarz polny, łac. notarius campestris – urząd wojskowy w I Rzeczypospolitej. Na Litwie był pisarz polny litewski, a w Koronie pisarz polny koronny.
    Jan Chrzciciel M. Komarzewski (ur. w 1744, zm. 1 lutego 1810 w Paryżu) – polski mineralog, generał lejtnant, szef kancelarii wojskowej króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego, mason, Kawaler Orderu Orła Białego.
    Stefan Czarniecki herbu Łodzia (ur. ok. 1599 w Czarncy, zm. 16 lutego 1665 w Sokołówce) – polski dowódca wojskowy, oboźny wielki koronny i kasztelan kijowski od 1652, starosta kowelski od 1655, regimentarz od 1656, wojewoda ruski od 1657, starosta tykociński od 1659, wojewoda kijowski od 1664, hetman polny koronny w 1665. Właściciel dóbr tykocińskich nadanych mu za zasługi na rzecz ojczyzny. Najbardziej znany z prowadzenia wojny partyzanckiej przeciw wojskom Karola X Gustawa w czasie potopu szwedzkiego, choć miał też poważny wkład w walkach podczas powstania Chmielnickiego i w trakcie wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667.
    Sala Poselska, zw. także Pod Głowami – reprezentacyjna komnata Zamku Królewskiego na Wawelu. Miejsce obrad sejmu i przyjmowania poselstw.
    Florian Szary – legendarna postać rycerza polskiego z XIV wieku, spopularyzowana przez Józefa Ignacego Kraszewskiego w powieści Jelita.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.224 sek.