Ixalerpeton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ixalerpetonrodzaj wczesnego dinozauromorfa należący do kladu Lagerpetidae. Żył w późnym triasie, ok. 230 mln lat temu, na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Był stosunkowo niewielkim zwierzęciem, mierzącym ok. 1 m długości. Ixalerpeton wykazywał mozaikę cech pierwotnych dla archozaurów, jak występowanie dwóch kręgów krzyżowych czy zamknięta panewka stawu biodrowego, oraz zaawansowanych, jak obecność przedniego zagłębienia bębenkowego mózgoczaszki, które wśród dinozauromorfów występuje u przedstawicieli bardziej zaawansowanego kladu Dinosauriformes.

Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.Karnik − w stratygrafii piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym, trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 10 do około 12 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że karnik rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 237–227 milionów lat temu. Młodsze piętro od ladynu a starsze od noryku.

Skamieniałości Ixalerpeton odnaleziono w górnotriasowych (karnickich) osadach formacji Santa Maria w Brazylii, w pobliżu miasta São João do Polêsine. Holotyp (ULBRA-PVT059) to niekompletny szkielet obejmujący puszkę mózgową, dach czaszki, 23 kręgi przedkrzyżowe, dwa krzyżowe i dziewięć ogonowych, kości obręczy miednicznej oraz kości: ramienną, udową, piszczelową i strzałkową. Gatunek typowy rodzaju, I. polesinensis został opisany w 2016 roku przez Sergia Cabreirę i współpracowników. Nazwa rodzajowa pochodzi od greckich słów ixalos („skaczący”) i erpeton („gad”), zaś epitet gatunkowy polesinensis odnosi się do miejsca znalezienia szczątków.

Dinosauriformes – klad archozaurów obejmujący dinozaury i ich najbliższych krewnych. Wszystkie należące do niego zwierzęta cechowały się skróconymi kończynami przednimi i przynajmniej częściowo perforowaną panewką stawu biodrowego (acetabulum) – otworem w kości miednicznej używanym tradycyjnie do definiowania dinozaurów.Panewka stawu biodrowego (łac. acetabulum) – struktura antomiczna w kości miednicznej tworząca powierzchnię stawową w stawie biodrowym (articulatio coxae). Obejmuje kość udową (femur).

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Sergio Furtado Cabreira, Alexander Wilhelm Armin Kellner, Sérgio Dias-da-Silva, Lúcio Roberto da Silva, Mario Bronzati, Júlio Cesar de Almeida Marsola, Rodrigo Temp Müller, Jonathas de Souza Bittencourt, Brunna Jul'Armando Batista, Tiago Raugust, Rodrigo Carrilho, André Brodt, Max Cardoso Langer. A unique Late Triassic dinosauromorph assemblage reveals dinosaur ancestral anatomy and diet. „Current Biology”. 26 (22), s. 3090–3095, 2016. DOI: 10.1016/j.cub.2016.09.040 (ang.). 
Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.




Warto wiedzieć że... beta

Archozaury, gady naczelne (Archosauria – z gr. archos – władca + sauros – jaszczur) – takson diapsydalnych gadów obejmujący zaawansowane ewolucyjnie rzędy gadów.
Formacja Santa Maria (port. Formação Santa Maria) – formacja geologiczna składająca się ze skał osadowych, występująca w Rio Grande do Sul (Brazylia), w niecce Parany. Jej wiek oceniany jest na późny ladyn - wczesny karnik (trias środkowy - trias górny).
Dinozauromorfy (Dinosauromorpha) – klad archozaurów obejmujący grupę Dinosauria i taksony blisko z nią spokrewnione. Bazalnymi dinozauromorfami są m.in. Marasuchus, przypuszczalnie tożsamy z nim Lagosuchus, Lagerpeton z ladynu Argentyny, Dromomeron z noryku Arizony, Nowego Meksyku i Teksasu oraz grupę Silesauridae, obejmującą m.in. silezaura z karniku Polski, eucelofyza z warstw karnickich i noryckich Nowego Meksyku, pseudolagozucha z ladynu Argentyny oraz Sacisaurus z noryku Brazylii i przypuszczalnie technozaura z karniku Teksasu. Tropy odkryte w Stryczowicach w województwie świętokrzyskim, reprezentujące ichnorodzaj Prorotodactylus, dowodzą, że bazalni przedstawiciele Dinosauromorpha żyli już we wczesnym oleneku. Jedynymi żyjącymi dziś dinozauromorfami są ptaki.
DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Klad (z gr. ο κλάδος – gałąź) – w kladystyce, grupa organizmów mających wspólnego przodka, obejmująca wszystkie wywodzące się z niego grupy potomne (linie rozwojowe). W ujęciu ścisłym klady rozdzielają się dychotomicznie, tworząc dychotomiczne drzewo pokrewieństw. Diagramy przedstawiające drzewa pokrewieństw konstruowane metodami kladystycznymi nazywane są kladogramami. Ponieważ klady obejmują organizmy wszelkich rang systematycznych i mogą dotyczyć grup organizmów opisywanych w systemach klasyfikacyjnych w ramach zróżnicowanych kategorii systematycznych (lub ich części) – zwykle organizmy należące do określonego kladu nazywa się mianem "grupy".
Holotyp – pojedynczy typ nomenklatoryczny wskazany przez autora nazwy taksonu, na podstawie którego wyróżniono i opisano nowy gatunek lub podgatunek, ewentualnie także takson w randze gatunku wzorcowy dla rodzaju i rodzaj dla rodziny.

Reklama