Italik

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Italika stosowana przez Aldusa Manutiusa

Italik, italika – w polszczyźnie potocznej synonim kursywy, czyli każdej pochyłej odmiany pisma w postaci czcionki lub fontu. W terminologii profesjonalnej słowo to jest stosowane dość rzadko, bo tylko w swoim podstawowym znaczeniu dotyczącym historii typografii lub estetyki typograficznej.

Pismo – system umownych znaków, za pomocą których przedstawiany jest język mówiony. Jako jeden z ludzkich wynalazków intelektualnych jest środkiem porozumiewania się oraz odzwierciedleniem mowy i myśli. Zanim powstało pismo, do przekazywania mowy służyły obrazki, różne środki mnemotechniczne oraz zrozumiałe dla danej społeczności, przedtem uzgodnione i odpowiednio spreparowane, symbole. Pismo ewoluowało od najstarszego stadium – piktografii, poprzez ideografię, pismo analityczne, aż do najmłodszego – pisma fonetycznego.Odmiana pisma – jedna z trzech podstawowych cech każdego fontu (a także czcionki). Pozostałe dwie to: krój i stopień pisma. Odmianę fontu nazywa się również (aczkolwiek rzadziej) wariantem.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwotnie była to potoczna nazwa kroju pisma wprowadzonego i znacznie spopularyzowanego przez bardzo znanego włoskiego wydawcę i drukarza wł. Aldo Manuzio (łac. Aldus Manutius) żyjącego na przełomie XV i XVI w., dla którego krój ten (jak i wiele innych) został zaprojektowany przez pracującego dla Manuzio włoskiego rytownika i odlewacza czcionek Francesco Griffo da Bologna. Był to pierwszy krój pisma drukarskiego w postaci pochyłych minuskuł i z czasem stał się synonimem wszystkich pochyłych antykw renesansowych i barokowych (przejściowych) – bez różnicy, czy projektowanych w ich epokach, czy też np. w naszych czasach (gdyż pojęcia te odnoszą się do wyglądu znaków, a nie okresu powstania).

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||><|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

Znaczenie współczesne[ | edytuj kod]

Dziś pojęcie italików jest stosowane popularnie, acz niezgodnie z nazewnictwem fachowym, na określenie wszelkich pochyłych antykw, nawet tych najnowocześniejszych, czyli znanych od XIX w. antykw typu grotesk i egipcjanka, a nawet w stosunku do krojów wyłamujących się swoim wyglądem tradycyjnym klasyfikacjom, o ile tylko występują prócz odmiany podstawowej właśnie w postaci pochylonej.

DTP (ang. Desktop Publishing – publikowanie zza biurka) – termin oznaczający pierwotnie ogół czynności związanych z przygotowaniem na komputerze materiałów, które będą później powielone metodami poligraficznymi. Krócej mówiąc, termin ten oznacza komputerowe przygotowanie do druku. W tym znaczeniu termin ten dotyczy nie tylko fazy projektowej, czyli tworzenia w programach komputerowych obrazu (oraz kształtu) stron publikacji, ale także zarządzania pracą grupową, a nawet odnosi się do komputerowego sterowania urządzeniami wykorzystywanymi w tym procesie, a więc np. naświetlarkami czy maszynami drukarskimi.Grotesk, groteska – ogólna, potoczna nazwa krojów pism zaliczanych do antykw, w których zasadniczo wszystkie linie, z których zbudowane są znaki, mają tę samą szerokość (grubość) i nie mają szeryfów. Jednak dla zwiększenia czytelności krojów tego typu dopuszcza się w nich zwężenia linii w pobliżu łączeń, a szczególnie u zbiegu łuków i linii prostych. Fachowo mówiąc grotesk to antykwa bezszeryfowa jednoelementowa (linearna).

Terminu tego używa się jednocześnie na oznaczenie znaków automatycznie pochylanych w programach biurowych do edycji tekstu lub w profesjonalnych programach do składu i łamania publikacji. W najnowszych wersjach profesjonalnego oprogramowania DTP istnieje jednak tendencja do odchodzenia od umieszczania opcji do automatycznego pochylania pisma, jako opcji szkodzącej wyglądowi opracowywanego tekstu. Tekst pochylony powinien być bowiem składany krojami w odmianach pochylonych, które zawierają w sobie znacznie więcej zmian w porównaniu z krojami podstawowymi niż tylko automatyczne pochylenie znaków.

Liternictwo – jeden z działów grafiki użytkowej dotyczący projektowania liter oraz ich wykonywania. Nie jest błędem używanie tego terminu wymiennie z typografią.Kursywa – termin oznaczający używanie znaków pisarskich w postaci pochylonej, przy czym jego stosowanie odnosi się zarówno do pisma ręcznego (także w alfabetach wcześniejszych niż łaciński), jak i pisma maszynowego (czcionka lub font).

Pochodzenie nazwy[ | edytuj kod]

W Polsce słowo „italik” zostało spopularyzowane wraz z upowszechnieniem się oprogramowania komputerowego i jest zapożyczeniem angielskiego słowa italic. Nie jest to jednak dokładna pożyczka, gdyż w terminologii angielskiej (i nie tylko) panuje spory rozrzut znaczeniowy – zarówno jeśli chodzi o terminologię dotyczącą odmian pisma, jak i nazw własnych poszczególnych krojów pisma (praktycznie każdy projektant stosuje tu własne zasady nazewnicze). Natomiast, jeśli chodzi o terminologię stosowaną w oprogramowaniu aplikacyjnym, to angielskie słowo italic stało się standardem zarówno jako nazwa opcji sztucznego pochylania znaków, jak i opcji wyboru kroju w stosownej odmianie. Można jedynie domniemywać, że słowo italic zdobyło tę pozycję w interfejsach programów jako krótsze od innych pokrewnych słów stosowanych w anglosaskim nazewnictwie typograficznym, jak np. cursive, oblique czy slanted. W Polsce utarło się te opcje w interfejsach oddawać jako „italik”.

Typografia (z gr. τύπος (typos) – „uderzenie; odbicie; obraz, posąg; forma, kształt, model, typ” od τύπτειν (týptein) „uderzać” i γραφή (graphe) – „pismo”) – termin mający szereg pokrewnych znaczeń związanych z użyciem znaków pisarskich w druku, prezentacją ich na ekranie monitora komputerowego itp.:Antykwa, pismo humanistyczne – bardzo obszerne pojęcie, oznaczające kroje pisma opartego na alfabecie łacińskim, które w dzisiejszych czasach są dominującym typem krojów wśród pism drukarskich.

W polskiej terminologii profesjonalnej, a także w zawodowym języku codziennym (typografowie, projektanci, redaktorzy techniczni, operatorzy DTP) słowa „italik” używa się (prócz nazw historycznych krojów pisma) wyłącznie na określenie stosownego przycisku czy opcji w programie, natomiast w odniesieniu do użycia znaków w postaci pochyłej używa się ściślejszego terminu „kursywa”. Tak więc np. redaktor techniczny prosi operatora DTP o wyróżnienie tekstu kursywą, a ten szuka w programie etykietki oznaczonej jako italic. Stosowanie słowa „kursywa” (jako ustalonego w polskiej tradycji nazewniczej i, co ważniejsze, jednoznacznego) jest również zalecane w opisach wszelkich zaleceń edytorskich, w publikacjach fachowych itd... Jest to tym bardziej ważne, że termin „kursywa” odnosi się nie tylko do pisma maszynowego, ale także do ogółu zagadnień literniczych, w tym do liternictwa, a także historii pisma (w tym pisma ręcznego, a więc sprzed ery druku). Można również wyrażać się elokwentniej w brzmieniu „pismo kursywne” lub prozaiczniej w brzmieniu „pismo pochyłe”. Natomiast „italik” jest w większości sytuacji zarezerwowany dla języka potocznego osób spoza branży.

Egipcjanka – potoczna nazwa antykwy linearnej szeryfowej, charakteryzującej się prostymi formami wykorzystującymi prawidła geometrii (prostokąt, kwadrat, trójkąt, koło, owal) i pionową lub prawie pionową osią liter okrągłych (cechy wspólne z groteskiem), obecnością wyraźnych, prostokątnych (belkowych) szeryfów (cecha odróżniająca od grotesku) i silną konstrukcją znaków.Druk – wielokrotne odbicie obrazu z formy drukowej na podłoże drukowe (np. na papier). Potocznie nazywana drukiem jest również każda kopia, czyli odbitka drukowa.




Warto wiedzieć że... beta

Aldo Manuzio (Aldus Manucjusz), łac. Aldus Pius Manutius (ur. 1449 lub 1450 – zm. 6 lutego 1515) – był najznakomitszym drukarzem renesansu, protoplastą rodu Manucjuszów. Jego dorobek obejmuje wydawnictwa zawierające teksty pisane kursywą, czyli pochyłą czcionką, i wprowadzenie nowocześnie wydrukowanych, niedrogich książek w małych formatach.
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
Oprogramowanie użytkowe lub oprogramowanie aplikacyjne – oprogramowanie oferujące bezpośredni kontakt z człowiekiem, czyli interakcję z użytkownikiem komputera. Oprogramowanie użytkowe przeznaczone jest do wykonywania czynności poleconych przez użytkownika oraz rozwiązywania problemów zadanych przez użytkownika.
Czcionka (staropolskie nazwy: krotło, cćonka, trzcionka) – rodzaj nośnika pojedynczych znaków pisma drukarskiego, podstawowy materiał zecerski używany w technice druku wypukłego. Współcześnie czcionka drukarska została wyparta przez czcionkę komputerową, która jest obrazem pojedynczego znaku (glifu) zakodowanym w postaci bitmapowej lub wektorowej.
Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

Reklama