Inwencja (muzykologia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Inwencja (z łac. inventio = wynalazek, pomysł) – krótki instrumentalny utwór polifoniczny oparty na imitacji, często zbliżony do uproszczonej fugi. Posiada nieokreśloną ściśle konstrukcję. Twórcą inwencji jako gatunku i zarazem najsłynniejszego ich zbioru był Johann Sebastian Bach – autor Inwencji i sinfonii BWV 772–801 na dwa lub trzy głosy. Ta forma muzyczna powstała w celu edukacji młodzieży głównie w dziedzinie polepszenia techniki niezależnego prowadzenia głosów.

Béla Bartók (ur. 25 marca 1881 w Nagyszentmiklós, zm. 26 września 1945 w Nowym Jorku) – węgierski kompozytor i pianista, uważany za jednego z największych kompozytorów XX wieku. Jako badacz muzyki ludowej i autor analiz z tego zakresu jeden z prekursorów etnografii muzycznej.Inwencje i sinfonie, BWV 772–801, znane także jako Inwencje dwu- i trzygłosowe – zbiór trzydziestu krótkich utworów na instrument klawiszowy napisany przez Jana Sebastiana Bacha, zawierający 15 inwencji (dwugłosowych kompozycji kontrapunktycznych) oraz 15 sinfonii (trzygłosowych kompozycji kontrapunktycznych) mających znaczenie przede wszystkim pedagogiczne.

Podobieństwa do fugi[ | edytuj kod]

Inwencje są – tak jak fugi – polifoniczne. Wiele z nich, zarówno dwugłosowych jak i trzygłosowych, posiada ekspozycję fugową w doskonałej formie (mimo to zazwyczaj nie ma tam dux i comes – drugi głos wchodzi w tonacji inicjalnej) – jest to np. inwencja dwugłosowa nr 1 C-dur, czy nr 4 d-moll. Ponadto w inwencjach często występują odpowiedzi, łączniki zewnętrzne i cody, dużo rzadziej stretta.

Polifonia (stgr. πολυφωνία polyphonia - "wiele głosów") – rodzaj faktury muzycznej, w której równocześnie dwa lub więcej głosów prowadzonych jest niezależnie od siebie. Szczytowym osiągnięciem polifonii jest twórczość Jana Sebastiana Bacha.Koda lub coda (z języka wł., w dosłownym tłumaczeniu: ogon) - zakończenie utworu muzycznego. Koda jest typowa dla większych form muzycznych: formy sonatowej, fugi, również niektórych tańców. Może być krótkim ozdobnikiem, kilkoma akordami ujętymi w kadencję lub dłuższym fragmentem, niekiedy utrzymanym w narastającym tempie i dynamice. Koda, wykorzystując motywy utworu, ma stanowić jego podsumowanie i zamknięcie.

Inni kompozytorzy[ | edytuj kod]

Oprócz J.S. Bacha najsłynniejsze inwencje skomponował Węgier Béla Bartók. Są one jednak chromatyczne (a ponadto w systemie dodekafonicznym, a nie dur-moll), gdyż powstały dopiero w dwudziestoleciu międzywojennym.





Warto wiedzieć że... beta

Johann Sebastian Bach (ur. 21 marca/31 marca 1685 w Eisenach, zm. 28 lipca 1750 w Lipsku) – kompozytor i organista niemiecki epoki baroku, jeden z najwybitniejszych artystów w dziejach muzyki. Czołowa postać rodu Bachów.
Dodekafonia – technika kompozytorska w muzyce współczesnej oparta na rozszerzonej gamie diatonicznej, sformułowana na początku XX wieku przez Arnolda Schönberga i stosowana przez kompozytorów tzw. drugiej szkoły wiedeńskiej. Najwybitniejszymi jej przedstawicielami byli: Alban Berg, Arnold Schönberg i Anton Webern. W Polsce jedni z nielicznych dodekafonistów byli Józef Koffler i Tadeusz Majerski. Po II wojnie światowej technika dodekafoniczna została upowszechniona w Europie dzięki zaangażowaniu jej entuzjastów, jak R. Leibowitz, podczas Kursów Nowej Muzyki organizowanych w Darmstadt w Hesji. Od końca lat 50. stosowana była przez polskich kompozytorów, m.in. przez T. Bairda i K. Serockiego.
Utwór muzyczny – jednolita kompozycja muzyczna złożona z: rytmu i metrum, melodii, harmonii, barwy dźwięku, dynamiki, agogiki oraz budowy formalnej, przeznaczona do wykonania lub odtwarzania, najczęściej posiadająca autora(-ów). Utwór muzyczny może przyjąć formę tylko muzyczną lub słowno-muzyczną w przypadku, gdy w utworze wykorzystano tekst.
Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

Reklama